फलबीजसमुत्पत्तिपर्यन्तं किल सर्वदा । तदिष्टित्रयतः शुद्धो महान्मन्त्रपरिष्कृतः
phalabījasamutpattiparyantaṃ kila sarvadā / tadiṣṭitrayataḥ śuddho mahānmantrapariṣkṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Angirasasmrti 1
त्रयस्त्रिंशत्कोटिसंख्यदेवानां वल्लभो भव । इति स्तुतः पूजितश्च शासितो विहितो ऽनघः
trayastriṃśatkoṭisaṃkhyadevānāṃ vallabho bhava / iti stutaḥ pūjitaśca śāsito vihito 'naghaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्यन्तपितृतृप्त्यैककारकः किल कारितः । उर्वारुस्तादृशः प्रोक्तः संग्राह्यः श्राद्धकर्मसु
atyantapitṛtṛptyaikakārakaḥ kila kāritaḥ / urvārustādṛśaḥ proktaḥ saṃgrāhyaḥ śrāddhakarmasu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उर्वारुत्यागे दोषः तादृशं तमिमं यो वै मौढ्याच्छ्राद्धेषु संत्यजेत् । सद्य एव पितुर्द्रोही भवेदेव न संशयः
urvārutyāge doṣaḥ tādṛśaṃ tamimaṃ yo vai mauḍhyācchrāddheṣu saṃtyajet / sadya eva piturdrohī bhavedeva na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवद्रोही श्रुतिद्रोही सर्वद्रोही स एव हि । विधिघ्नः श्राद्धहन्ता स्यात् तानीमानि प्रवच्म्यतः
devadrohī śrutidrohī sarvadrohī sa eva hi / vidhighnaḥ śrāddhahantā syāt tānīmāni pravacmyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षण्णवतिश्राद्धानि अमामनुयुगक्रान्तिधृतिपातमहालयाः । तिस्रो ऽष्टका गजच्छाया षण्णवत्यः प्रकीर्तिताः
ṣaṇṇavatiśrāddhāni amāmanuyugakrāntidhṛtipātamahālayāḥ / tisro 'ṣṭakā gajacchāyā ṣaṇṇavatyaḥ prakīrtitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मासिश्राद्धानि तान्येवं मासि मासि कृतानि वै । अष्टोत्तरशतानि स्युस् तानीमानि ततः पुनः
māsiśrāddhāni tānyevaṃ māsi māsi kṛtāni vai / aṣṭottaraśatāni syus tānīmāni tataḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्रोर्मृताहः कथितो ऽलङ्घनीयः कथंचन । रविं च प्रथमे पादे कविं चैव द्वितीयके
pitrormṛtāhaḥ kathito 'laṅghanīyaḥ kathaṃcana / raviṃ ca prathame pāde kaviṃ caiva dvitīyake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रयोदश तृतीये स्याद् अमाव्याख्यानमुच्यते । पुनर्निरूप्यते स्पष्टममावाक्यस्य सांप्रतम्
trayodaśa tṛtīye syād amāvyākhyānamucyate / punarnirūpyate spaṣṭamamāvākyasya sāṃpratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमावास्या द्वादश स्युर् मनवस्तु चतुर्दश । युगादयश्च चत्वारः क्रान्तयो द्वादश स्मृताः
amāvāsyā dvādaśa syur manavastu caturdaśa / yugādayaśca catvāraḥ krāntayo dvādaśa smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धृतयश्चापि पाताश्च त्रयोदश त्रयोदश । महालयाः पञ्चदश अष्टका द्वादश स्मृताः
dhṛtayaścāpi pātāśca trayodaśa trayodaśa / mahālayāḥ pañcadaśa aṣṭakā dvādaśa smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गजच्छाया तथा चैका षण्णवत्य इतीरिताः । प्रतिमासं प्रकर्तव्यत्वेन तानि च सांप्रतम्
gajacchāyā tathā caikā ṣaṇṇavatya itīritāḥ / pratimāsaṃ prakartavyatvena tāni ca sāṃpratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कीर्तितानि द्वादश हि मिलित्वैते ऽखिलान्यपि । अष्टोत्तरशतानि स्युः श्राद्धानि विहितानि वै
kīrtitāni dvādaśa hi militvaite 'khilānyapi / aṣṭottaraśatāni syuḥ śrāddhāni vihitāni vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिवर्षं प्रयत्नेन ब्राह्मणस्य महात्मनः । अमावास्यास्तत्र कॢप्ता मासान्ता नित्यमेव वै
prativarṣaṃ prayatnena brāhmaṇasya mahātmanaḥ / amāvāsyāstatra kḷptā māsāntā nityameva vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्रैव पितृयज्ञश्च कर्तव्यत्वेन चोदितः । श्रुत्युक्तो ऽयं पित्ःणां स्याद् अतितृप्त्यैककारकः
atraiva pitṛyajñaśca kartavyatvena coditaḥ / śrutyukto 'yaṃ pitḥṇāṃ syād atitṛptyaikakārakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्राद्धानां प्रकृतित्वेन चोदितः स्मृतिकर्तृभिः । नैतस्मात्तु परं श्राद्धं विद्यते यत्र कुत्रचित्
śrāddhānāṃ prakṛtitvena coditaḥ smṛtikartṛbhiḥ / naitasmāttu paraṃ śrāddhaṃ vidyate yatra kutracit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्युक्तमेतदेव स्याद् एतन्मात्रे कृते तु चेत् । सर्वाण्यपि कृतानि स्युर् अथवैतद्दिने तु यैः
śrutyuktametadeva syād etanmātre kṛte tu cet / sarvāṇyapi kṛtāni syur athavaitaddine tu yaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्राद्धं वै क्रियते तद्वा प्रकृतिश्चेति वै जगुः । इतरैः सर्वपित्र्याणां श्रुतितो ब्रह्मवादिनः
śrāddhaṃ vai kriyate tadvā prakṛtiśceti vai jaguḥ / itaraiḥ sarvapitryāṇāṃ śrutito brahmavādinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदनुष्ठानतः सर्वानुष्ठानं जायतेतराम् । तदेव प्रकृतिः प्रोक्ता हि कैश्चिद्ब्रह्मवादिभिः
yadanuṣṭhānataḥ sarvānuṣṭhānaṃ jāyatetarām / tadeva prakṛtiḥ proktā hi kaiścidbrahmavādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्शश्राद्धम् दर्शानुष्ठानतः सर्वश्राद्धानि स्युः कृतानि वै । इति सर्वे त्रयो लोकास् तूष्णीं तिष्ठन्ति केवलम्
darśaśrāddham darśānuṣṭhānataḥ sarvaśrāddhāni syuḥ kṛtāni vai / iti sarve trayo lokās tūṣṇīṃ tiṣṭhanti kevalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न केनापि च तस्मात्तु दर्शः संत्यज्यते परः । दर्शमात्रे ऽनुष्ठिते ऽस्मिन् येन केन प्रकारतः
na kenāpi ca tasmāttu darśaḥ saṃtyajyate paraḥ / darśamātre 'nuṣṭhite 'smin yena kena prakārataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वाण्यनुष्ठितानि स्युर् इति वै लोकसंस्थितिः । न तत्र साक्षाच्छ्राद्धं च क्रियते येन केन वा
sarvāṇyanuṣṭhitāni syur iti vai lokasaṃsthitiḥ / na tatra sākṣācchrāddhaṃ ca kriyate yena kena vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रियते कृतिना तत्तु भूतले येन केनचित् । तेनाप्युदकमात्रेण श्राद्धेनापि कृतेन वै
kriyate kṛtinā tattu bhūtale yena kenacit / tenāpyudakamātreṇa śrāddhenāpi kṛtena vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वाण्यपि कृतान्येवेत्य् एवं सर्वैकनिश्चयः । स दर्शस्तादृशस्यानुष्ठाता यो ब्राह्मणोत्तमः
sarvāṇyapi kṛtānyevety evaṃ sarvaikaniścayaḥ / sa darśastādṛśasyānuṣṭhātā yo brāhmaṇottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निहोत्री स एव स्याद् दर्शयाज्यक्षयान्यपि । सोमयाजी सर्वयाजी तत्त्यागी ब्रह्मघातकः
agnihotrī sa eva syād darśayājyakṣayānyapi / somayājī sarvayājī tattyāgī brahmaghātakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एव कर्मचण्डालस् तमेनं ब्रह्मघातकम् । दृष्ट्वा समागतं पापं वाङ्मात्रेणापि नार्चयेत्
sa eva karmacaṇḍālas tamenaṃ brahmaghātakam / dṛṣṭvā samāgataṃ pāpaṃ vāṅmātreṇāpi nārcayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकृतिश्राद्धमात्रश्च दर्श एव न चापरः । पितृयज्ञमुखादेव प्रकृतित्वं तदीरितम्
prakṛtiśrāddhamātraśca darśa eva na cāparaḥ / pitṛyajñamukhādeva prakṛtitvaṃ tadīritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तैव विहितो ऽयं हि पितृयज्ञः श्रुतीरितः । दर्शाब्दिकौ तुल्यौ दर्शो मृताहश्च समौ न कदाचित्तु शक्यते
tattaiva vihito 'yaṃ hi pitṛyajñaḥ śrutīritaḥ / darśābdikau tulyau darśo mṛtāhaśca samau na kadācittu śakyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येन केनापि वा त्यक्तुं तत्त्यागी चेत्पतत्यधः । पित्रोर्मृताहस्त्वन्नेन कार्यः स्यात्तु न चान्यतः
yena kenāpi vā tyaktuṃ tattyāgī cetpatatyadhaḥ / pitrormṛtāhastvannena kāryaḥ syāttu na cānyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न हेम्नान्नेन होमेन पिण्डदानेन मन्त्रतः । अक्षेण शष्पैर्मन्त्रैर्वा न दुःखेन तदाचरेत्
na hemnānnena homena piṇḍadānena mantrataḥ / akṣeṇa śaṣpairmantrairvā na duḥkhena tadācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं त्वग्नौकरणाद्ब्रह्मभोजनात्पिण्डदानतः । कृतं भवति तत्कर्म न चेच्चण्डालतां व्रजेत्
kiṃ tvagnaukaraṇādbrahmabhojanātpiṇḍadānataḥ / kṛtaṃ bhavati tatkarma na ceccaṇḍālatāṃ vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येन केन प्रकारेण शक्यते किल दुर्बलैः
yena kena prakāreṇa śakyate kila durbalaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकिंचनैर्दुर्बलैर्वा व्याधितैर्वा विशेषतः । बाधितैर्धावमानैर्वा ऽज्ञातवासिभिरेव वै
akiṃcanairdurbalairvā vyādhitairvā viśeṣataḥ / bādhitairdhāvamānairvā 'jñātavāsibhireva vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नष्टक्रियैर्नष्टधनैर् मृतप्रायैरथापि वा । त्युक्तुं न शक्यते श्राद्धं मृताहाख्यं कथंचन
naṣṭakriyairnaṣṭadhanair mṛtaprāyairathāpi vā / tyuktuṃ na śakyate śrāddhaṃ mṛtāhākhyaṃ kathaṃcana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृताहस्तादृशः कॢप्तः प्रतिवर्षं च चान्द्रतः । मानेनैव भवेन्नूनम् अकॢप्तो ऽन्येन चेद्भवेत्
mṛtāhastādṛśaḥ kḷptaḥ prativarṣaṃ ca cāndrataḥ / mānenaiva bhavennūnam akḷpto 'nyena cedbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्यन्तावश्यको न स्याद् अकॢप्तश्चेत्तु यो भवेत् । कॢप्तस्यावृत्तिरित्येव मर्यादा शास्त्रसंमता
atyantāvaśyako na syād akḷptaścettu yo bhavet / kḷptasyāvṛttirityeva maryādā śāstrasaṃmatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिथ्यग्नी न तिथिस्तिथ्याशे कृष्णेभो ऽनलो ग्रहाः । तिथ्यर्कौ न शिवो ऽश्वो ऽमातिथी मन्वादयः स्मृताः
tithyagnī na tithistithyāśe kṛṣṇebho 'nalo grahāḥ / tithyarkau na śivo 'śvo 'mātithī manvādayaḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्तु कॢप्ता इत्युक्तास् ततश्च क्रान्तयः स्मृताः । सूर्यराशिक्रमणतश् चा ऽकॢप्ता इत्युदीरिताः
tasmāttu kḷptā ityuktās tataśca krāntayaḥ smṛtāḥ / sūryarāśikramaṇataś cā 'kḷptā ityudīritāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संक्रान्तिस्वरूपम् अयने द्वे च विषुवौ चतस्रः षडशीतयः । चतस्रो विष्णुपद्यश्च संक्रमा द्वादश स्मृताः
saṃkrāntisvarūpam ayane dve ca viṣuvau catasraḥ ṣaḍaśītayaḥ / catasro viṣṇupadyaśca saṃkramā dvādaśa smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थिरभेष्वर्कसंक्रान्तिर् ज्ञेया विष्णुपदाह्वया । षडशीतिमुखं ज्ञेयं द्विस्वभावेषु राशिषु
sthirabheṣvarkasaṃkrāntir jñeyā viṣṇupadāhvayā / ṣaḍaśītimukhaṃ jñeyaṃ dvisvabhāveṣu rāśiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौम्ययाम्यायने नूनं भवतो मृगकर्कटौ । तुलामेषोभयं ज्ञेयं विषुवं सूर्यसंक्रमे
saumyayāmyāyane nūnaṃ bhavato mṛgakarkaṭau / tulāmeṣobhayaṃ jñeyaṃ viṣuvaṃ sūryasaṃkrame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रात्रौ संक्रमणे भानोर् व्यवस्था सर्वकर्मसु
rātrau saṃkramaṇe bhānor vyavasthā sarvakarmasu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौम्ययाम्यायनद्वन्द्वे विशेष इति वै जगुः । अतीत्याप्राप्य तत्कालं पुण्यकाल उदाहृतः
saumyayāmyāyanadvandve viśeṣa iti vai jaguḥ / atītyāprāpya tatkālaṃ puṇyakāla udāhṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संक्रान्तिष्वखिलास्वेवं तत्कालः पुण्यदः स्मृतः । या याः सन्निहिताः नाड्यस् तास्ताः पुण्यतमाः स्मृताः
saṃkrāntiṣvakhilāsvevaṃ tatkālaḥ puṇyadaḥ smṛtaḥ / yā yāḥ sannihitāḥ nāḍyas tāstāḥ puṇyatamāḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयने द्वे च विषुवे चतस्रः षडशीतयः । चतस्रो विष्णुपद्यश्च संक्रमा द्वादश स्मृताः
ayane dve ca viṣuve catasraḥ ṣaḍaśītayaḥ / catasro viṣṇupadyaśca saṃkramā dvādaśa smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिंशत्कर्कटके नाड्यो मकरे विंशतिः स्मृताः । वर्तमाने तुलामेषे नाड्यस्तूभयतो दश
triṃśatkarkaṭake nāḍyo makare viṃśatiḥ smṛtāḥ / vartamāne tulāmeṣe nāḍyastūbhayato daśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षडशीत्यां व्यतीतायां षष्टिरुक्ताः प्रणाडिकाः । पुण्यायां विष्णुपद्यां च प्राक् पश्चादपि षोडश
ṣaḍaśītyāṃ vyatītāyāṃ ṣaṣṭiruktāḥ praṇāḍikāḥ / puṇyāyāṃ viṣṇupadyāṃ ca prāk paścādapi ṣoḍaśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्धरात्रात्तदूर्ध्वं वा संक्रान्तौ दक्षिणायने । पूर्वमेव दिने कुर्याद् उत्तरायण एव वै
ardharātrāttadūrdhvaṃ vā saṃkrāntau dakṣiṇāyane / pūrvameva dine kuryād uttarāyaṇa eva vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्नश्राद्धे कुतपः यद्यत्तु पैतृकं कर्म श्राद्धमन्नेन चेत्पुनः । कुतपे तद्धि कुर्वीत तद्भिन्नस्य तु चेदयम्
annaśrāddhe kutapaḥ yadyattu paitṛkaṃ karma śrāddhamannena cetpunaḥ / kutape taddhi kurvīta tadbhinnasya tu cedayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विधिः ख्यातो न सन्देहो धर्मविद्भिः सनातनैः । ओदनश्राद्धमात्रस्य संक्रान्तीनां च कृत्स्नशः
vidhiḥ khyāto na sandeho dharmavidbhiḥ sanātanaiḥ / odanaśrāddhamātrasya saṃkrāntīnāṃ ca kṛtsnaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वादशानां तथान्येषां कुतपो मुख्य उच्यते । तद्भिन्नस्नानदानादितर्पणादिषु ते स्मृताः
dvādaśānāṃ tathānyeṣāṃ kutapo mukhya ucyate / tadbhinnasnānadānāditarpaṇādiṣu te smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्राद्धकर्तुस्तु सर्वत्र कृतिनः काल एककः
śrāddhakartustu sarvatra kṛtinaḥ kāla ekakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुतपो वेदवचसा मुख्यः प्रोक्तो न चेतरः । सो ऽपि यस्मिन् दिने सम्यग् दक्षिणायनकालकः
kutapo vedavacasā mukhyaḥ prokto na cetaraḥ / so 'pi yasmin dine samyag dakṣiṇāyanakālakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमुत्तरायणे कुर्याद् उत्तरायणमेव हि । कुतपस्य तु यत्र स्याल् लोभपूर्वं तथाचरेत्
tamuttarāyaṇe kuryād uttarāyaṇameva hi / kutapasya tu yatra syāl lobhapūrvaṃ tathācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्शसंक्रान्त्यादिश्राद्धानि तत्क्रान्तियुग्मश्राद्धादिकृत्यं सर्वं यथा लभेत् । औत्तरे ह्ययने सम्यक् कुतपे ऽस्मिन् तथा ऽ; ऽचरेत्
darśasaṃkrāntyādiśrāddhāni tatkrāntiyugmaśrāddhādikṛtyaṃ sarvaṃ yathā labhet / auttare hyayane samyak kutape 'smin tathā '; 'caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संक्रत्तिमात्राः कथिता अकॢप्ता इति सूरिभिः । एवं धृतिश्च पातश्च षड्विंशतिकसंख्यया
saṃkrattimātrāḥ kathitā akḷptā iti sūribhiḥ / evaṃ dhṛtiśca pātaśca ṣaḍviṃśatikasaṃkhyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथिताः किल सर्वाण्यप्य् अकॢप्तान्येव केवलम् । महालयः महालया बहुविधाः पूर्वं पञ्चदशेति वै
kathitāḥ kila sarvāṇyapy akḷptānyeva kevalam / mahālayaḥ mahālayā bahuvidhāḥ pūrvaṃ pañcadaśeti vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षोडशैवेति केचित्तु दशेति च तथापरे । पञ्चैवेति त्रयं चेति एकमेवेति केचन
ṣoḍaśaiveti kecittu daśeti ca tathāpare / pañcaiveti trayaṃ ceti ekameveti kecana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षोढा ताः कथिताः सद्भिर् अष्टका द्वादश स्मृताः । यदेन्दुः पितृदैवत्ये हंसश्चैव करे स्थितः
ṣoḍhā tāḥ kathitāḥ sadbhir aṣṭakā dvādaśa smṛtāḥ / yadenduḥ pitṛdaivatye haṃsaścaiva kare sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
याम्या तिथिर्भवेत्सा तु गजच्छाया प्रकीर्तिता । श्राद्धदेवताः कर्माणि कानि ख्यातानि त्रिदैवत्यानि केवलम्
yāmyā tithirbhavetsā tu gajacchāyā prakīrtitā / śrāddhadevatāḥ karmāṇi kāni khyātāni tridaivatyāni kevalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रादौ तु त्रिदैवत्यं मृताहस्त्वेक उच्यते
tatrādau tu tridaivatyaṃ mṛtāhastveka ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षड्दैवत्यस्तु दर्शः स्याद् अष्टका नवदेवताः । अष्टकासु च वृद्धौ च गयायां च मृते ऽहनि
ṣaḍdaivatyastu darśaḥ syād aṣṭakā navadevatāḥ / aṣṭakāsu ca vṛddhau ca gayāyāṃ ca mṛte 'hani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातुः श्राद्धं पृथक् कुर्याद् अन्यत्र पतिना सह । पतिना सह कर्तव्यं पृथक्त्वेन कृते यदि
mātuḥ śrāddhaṃ pṛthak kuryād anyatra patinā saha / patinā saha kartavyaṃ pṛthaktvena kṛte yadi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्पैतृकमहासङ्गसौख्यविघ्नकरं भवेत् । पितृवर्गस्तु पूर्वं स्यान् मातृवर्गस्ततः परम्
tatpaitṛkamahāsaṅgasaukhyavighnakaraṃ bhavet / pitṛvargastu pūrvaṃ syān mātṛvargastataḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो मातामहानां च वर्गो ऽयं तत्कलत्रतः । पित्र्ये ऽप्रदक्षिणम्, शून्यललाटता च पितृवर्गो यत्र पूर्वं तत्र स्यादप्रदक्षिणम्
tato mātāmahānāṃ ca vargo 'yaṃ tatkalatrataḥ / pitrye 'pradakṣiṇam, śūnyalalāṭatā ca pitṛvargo yatra pūrvaṃ tatra syādapradakṣiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपसव्यं तथा शून्यललाटं प्रभवेदपि । यत्र यत्रा ऽपसव्यं स्यात् तत्र तत्रा ऽप्रदक्षिणम्
apasavyaṃ tathā śūnyalalāṭaṃ prabhavedapi / yatra yatrā 'pasavyaṃ syāt tatra tatrā 'pradakṣiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा शून्यललाटं च प्रधानाङ्गे च तत्स्मृतम् । तत्र गृहालंकारो न कर्तव्यः यत्रैतत्त्रितयं तत्र गृहालंकरण न तु
tathā śūnyalalāṭaṃ ca pradhānāṅge ca tatsmṛtam / tatra gṛhālaṃkāro na kartavyaḥ yatraitattritayaṃ tatra gṛhālaṃkaraṇa na tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातृवर्गे प्रदक्षिणादि मातृवर्गो यत्र पूर्वं तत्र स्यात्तु प्रदक्षिणम् । सव्यं पुण्ड्रललाटं च मङ्गलस्नानमेव च
mātṛvarge pradakṣiṇādi mātṛvargo yatra pūrvaṃ tatra syāttu pradakṣiṇam / savyaṃ puṇḍralalāṭaṃ ca maṅgalasnānameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहालंकरणं चापि मङ्गलानि तथा पुनः । पित्ःणां च क्रमो मुख्यो भवत्यपि च सन्ततम्
gṛhālaṃkaraṇaṃ cāpi maṅgalāni tathā punaḥ / pitḥṇāṃ ca kramo mukhyo bhavatyapi ca santatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रपितामहपूर्वं स्यात् तत्पितामहमध्यकम् । पित्रन्त एव कथितं तदुच्चारणलक्षणम्
prapitāmahapūrvaṃ syāt tatpitāmahamadhyakam / pitranta eva kathitaṃ taduccāraṇalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्राद्धभेदेन विश्वेदेवाः तेषां च विश्वेदेवास्ते सत्यसंज्ञिकनामकाः । सर्वत्र वृद्धशब्दश्च प्रयोक्तव्यश्चतुर्ष्वपि
śrāddhabhedena viśvedevāḥ teṣāṃ ca viśvedevāste satyasaṃjñikanāmakāḥ / sarvatra vṛddhaśabdaśca prayoktavyaścaturṣvapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव मातृवर्गे ऽपि तार्तीयीके च वर्गके । जननक्रमतश्चेदं तेषामुच्चारणं भवेत्
tathaiva mātṛvarge 'pi tārtīyīke ca vargake / jananakramataścedaṃ teṣāmuccāraṇaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद्विरुद्धं तत्सर्वं तद्विरुद्धमिदं परम् । निःशेषमिति बोद्धव्यं ते सर्वे देवताः किल
etadviruddhaṃ tatsarvaṃ tadviruddhamidaṃ param / niḥśeṣamiti boddhavyaṃ te sarve devatāḥ kila
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसवः पितरो ऽत्र स्यू रुद्राश्चापि पितामहाः । प्रपितामहाश्च कथिता आदित्या इति तद्गणाः
vasavaḥ pitaro 'tra syū rudrāścāpi pitāmahāḥ / prapitāmahāśca kathitā ādityā iti tadgaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सापिण्ड्यनिरूपणम् एतत्त्रयात्पूर्वकस्य चतुर्थस्य सकृत्किल । श्राद्धस्य करणं प्रोक्तं पाथेयाख्यस्य सूरिभिः
sāpiṇḍyanirūpaṇam etattrayātpūrvakasya caturthasya sakṛtkila / śrāddhasya karaṇaṃ proktaṃ pātheyākhyasya sūribhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदेवं सप्तपूर्षाख्यं सापिण्ड्यस्य निरूपणम् । आशौचं च दशत्रिदिनमेकदिनम् तावत्तु सूतकं सर्वं तज्जानां संप्रकीर्तितम्
tadevaṃ saptapūrṣākhyaṃ sāpiṇḍyasya nirūpaṇam / āśaucaṃ ca daśatridinamekadinam tāvattu sūtakaṃ sarvaṃ tajjānāṃ saṃprakīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समानोदकसंज्ञाश्च ततो भूयः सगोत्रिणः । तदूर्ध्वमिति विज्ञेयं तेषां तत्सूतकं ततः
samānodakasaṃjñāśca tato bhūyaḥ sagotriṇaḥ / tadūrdhvamiti vijñeyaṃ teṣāṃ tatsūtakaṃ tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिदिनं चैकदिवसं पश्चात्स्नानं च बोधितम् । क्रमेणैव परं यावत् तावत्पर्यन्तमेव वै
tridinaṃ caikadivasaṃ paścātsnānaṃ ca bodhitam / krameṇaiva paraṃ yāvat tāvatparyantameva vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवच्छ्राद्धं तु तत्प्रोक्तं सर्वश्राद्धविलक्षणम्
jīvacchrāddhaṃ tu tatproktaṃ sarvaśrāddhavilakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चत्वारिंशद्देवताकम् अथवा पञ्चसंख्यया । पुनः समेतं तत्प्रोचुर् अतस्तद्द्विविधं स्मृतम्
catvāriṃśaddevatākam athavā pañcasaṃkhyayā / punaḥ sametaṃ tatprocur atastaddvividhaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्राद्धानि कानिचिद्भूयो देवतासहितान्यपि । अदैविकानि च पुनस् तानीमानि च भण्यते
śrāddhāni kānicidbhūyo devatāsahitānyapi / adaivikāni ca punas tānīmāni ca bhaṇyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृद्धिश्राद्धं गयाश्राद्धं हतश्राद्धं तथैव च । दधिश्राद्धं तृणश्राद्धम् अमादीन्यखिलान्यपि
vṛddhiśrāddhaṃ gayāśrāddhaṃ hataśrāddhaṃ tathaiva ca / dadhiśrāddhaṃ tṛṇaśrāddham amādīnyakhilānyapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदैविकानि ख्यातानि प्रेतश्राद्धानि कृत्स्नशः । अदैविकानि प्रोक्तानि सोदकुम्भानि कृत्स्नशः
sadaivikāni khyātāni pretaśrāddhāni kṛtsnaśaḥ / adaivikāni proktāni sodakumbhāni kṛtsnaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमादिश्राद्धे कर्तव्यानि प्रेतश्राद्धेषु सर्वत्र संकल्पो मुख्यतः स्मृतः । अभ्यनुज्ञापि परमा सा चात्रा ऽ; ऽवाहनं मतम्
amādiśrāddhe kartavyāni pretaśrāddheṣu sarvatra saṃkalpo mukhyataḥ smṛtaḥ / abhyanujñāpi paramā sā cātrā '; 'vāhanaṃ matam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सपाद्यार्घ्यगन्धधूपदीपपुष्पाणि केवलाः । तिलाः सर्वत्र तूष्णीका कृत्स्नं वेदमनु विना
sapādyārghyagandhadhūpadīpapuṣpāṇi kevalāḥ / tilāḥ sarvatra tūṣṇīkā kṛtsnaṃ vedamanu vinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र पूजा प्रकर्तव्या पिण्डदानं च दक्षिणा । आवश्यक्यत्र परमा दध्याज्ये वस्त्रमेव च
tatra pūjā prakartavyā piṇḍadānaṃ ca dakṣiṇā / āvaśyakyatra paramā dadhyājye vastrameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वाह्ण एव कुर्वीत कुतपं नावलोकयेत् । पिण्डानि वायसेभ्यो वा गृध्रेभ्यो वा निवेदयेत्
pūrvāhṇa eva kurvīta kutapaṃ nāvalokayet / piṇḍāni vāyasebhyo vā gṛdhrebhyo vā nivedayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चेज्जलचरेभ्यो वा नान्यत्र तु विनिक्षिपेत् । एकोद्दिष्टाधिकारिणः भ्रात्रे भगिन्यै पुत्राय स्वामिने मातुलाय च
na cejjalacarebhyo vā nānyatra tu vinikṣipet / ekoddiṣṭādhikāriṇaḥ bhrātre bhaginyai putrāya svāmine mātulāya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मित्राय गुरवे श्राद्धं पितुर्मातुः स्वसुस्तथा । श्वशुराय श्यालकाय चैकोद्दिष्टं न पार्वणम्
mitrāya gurave śrāddhaṃ piturmātuḥ svasustathā / śvaśurāya śyālakāya caikoddiṣṭaṃ na pārvaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपिण्डकानि सपिण्डकानि च श्राद्धानि युगक्रान्तिमनुश्राद्धं प्रेतश्राद्धादिकं तथा । अपिण्डकानि ख्यातानि सपिण्डानीतराणि च
apiṇḍakāni sapiṇḍakāni ca śrāddhāni yugakrāntimanuśrāddhaṃ pretaśrāddhādikaṃ tathā / apiṇḍakāni khyātāni sapiṇḍānītarāṇi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महालयषोडशत्वे गजच्छाया ऽत्र नो भवेत् । षण्णवत्यत्वसंख्यायै सा हि पञ्चदशत्वतः
mahālayaṣoḍaśatve gajacchāyā 'tra no bhavet / ṣaṇṇavatyatvasaṃkhyāyai sā hi pañcadaśatvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यया कया संख्यया वा तया षड्विधया भवेत् । महालयत्वस्य सिद्धिर् विशेषे तु फलं तथा
yayā kayā saṃkhyayā vā tayā ṣaḍvidhayā bhavet / mahālayatvasya siddhir viśeṣe tu phalaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वत्रैवं समाख्याता प्रयासाधिक्यतः फलम् । प्रभवत्येव सुमहन् नात्र कार्या विचारणा
sarvatraivaṃ samākhyātā prayāsādhikyataḥ phalam / prabhavatyeva sumahan nātra kāryā vicāraṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महालयः महालयः पाक्षिको ऽयं द्विविधः परिकीर्तितः । एकविप्रानेकविप्रभेदेन किल तत्र वै
mahālayaḥ mahālayaḥ pākṣiko 'yaṃ dvividhaḥ parikīrtitaḥ / ekaviprānekaviprabhedena kila tatra vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकविप्राख्यपक्षस्य स्वरूपं वच्मि पूर्वतः । महालयानां सर्वेषाम् आपक्षान्तस्य केवलम्
ekaviprākhyapakṣasya svarūpaṃ vacmi pūrvataḥ / mahālayānāṃ sarveṣām āpakṣāntasya kevalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त एव नान्ये कर्तव्याः पक्षान्ते श्राद्धदक्षिणा
ta eva nānye kartavyāḥ pakṣānte śrāddhadakṣiṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकदैव हि देया स्यान् न देया स्यात्तदा तदा । अनेकविप्रपक्षे तु प्रतिनित्यं च बाडवाः
ekadaiva hi deyā syān na deyā syāttadā tadā / anekaviprapakṣe tu pratinityaṃ ca bāḍavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिन्नभिन्नाः प्रकर्तव्याः प्रतिनित्यं पृथक् पृथक् । दक्षिणा च प्रदातव्या प्रतिपूर्षं पृथक् पृथक्
bhinnabhinnāḥ prakartavyāḥ pratinityaṃ pṛthak pṛthak / dakṣiṇā ca pradātavyā pratipūrṣaṃ pṛthak pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिवर्गं न चेद्विप्रा वरणीया विधानतः । षड्दैवत्यं तु सर्वत्र नवदैवत्यमेव वा
prativargaṃ na cedviprā varaṇīyā vidhānataḥ / ṣaḍdaivatyaṃ tu sarvatra navadaivatyameva vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ख्यातो महालयः सद्भिः षड्विधो ऽपि महालयः । एवमेव प्रकर्तव्यो नान्यथा तं समाचरेत्
khyāto mahālayaḥ sadbhiḥ ṣaḍvidho 'pi mahālayaḥ / evameva prakartavyo nānyathā taṃ samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सकृन्महालयः चरेद्यदि विशेषेण नानादैवतकेन वै । सकृन्महालयः सो ऽयं स भवेत्किं तु स स्मृतः
sakṛnmahālayaḥ caredyadi viśeṣeṇa nānādaivatakena vai / sakṛnmahālayaḥ so 'yaṃ sa bhavetkiṃ tu sa smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गयाश्राद्धसमः को ऽपि कथितः परमो महान् । अनिर्वाच्यो ऽखिलैः शास्त्रैर् महाश्राद्धविशेषकः
gayāśrāddhasamaḥ ko 'pi kathitaḥ paramo mahān / anirvācyo 'khilaiḥ śāstrair mahāśrāddhaviśeṣakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तादृशश्राद्धकर्ता ऽपि षड्दैवत्येन संयुतम् । नवदैवतकेनापि विष्णुना वा समन्वितम्
tādṛśaśrāddhakartā 'pi ṣaḍdaivatyena saṃyutam / navadaivatakenāpi viṣṇunā vā samanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धुरिलोचनसंयुक्तं कुर्याच्छ्राद्धं महालयम् । सकृत्पक्षेण वा पूर्वप्रोक्तपक्षेषु येन वा
dhurilocanasaṃyuktaṃ kuryācchrāddhaṃ mahālayam / sakṛtpakṣeṇa vā pūrvaproktapakṣeṣu yena vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्षेण केनचित्कुर्यात् स महालयकृद्भवेत् । न चेदयं गयाश्राद्धतुलितं यं च कंचन
pakṣeṇa kenacitkuryāt sa mahālayakṛdbhavet / na cedayaṃ gayāśrāddhatulitaṃ yaṃ ca kaṃcana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महालयस्य भरण्यादीनां श्लाघ्यत्वम् दिने दिने गयातुल्य भरण्यां गयपञ्चकम्
mahālayasya bharaṇyādīnāṃ ślāghyatvam dine dine gayātulya bharaṇyāṃ gayapañcakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशतुल्यं व्यतीपाते पक्षमध्ये तु विंशतिः । द्वादश्यां शतमित्याहुर् अमायां तु सहस्रकम्
daśatulyaṃ vyatīpāte pakṣamadhye tu viṃśatiḥ / dvādaśyāṃ śatamityāhur amāyāṃ tu sahasrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महालयकालः आषाढीमवधिं कृत्वा यस्याः पक्षस्तु पञ्चमः । महालय इति प्रोक्तः पित्ःणां श्राद्धसंपदे
mahālayakālaḥ āṣāḍhīmavadhiṃ kṛtvā yasyāḥ pakṣastu pañcamaḥ / mahālaya iti proktaḥ pitḥṇāṃ śrāddhasaṃpade
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतिनां महालयः तत्र पक्षे यतीनां तु द्वादश्यां श्राद्धमाचरेत् । दुर्मृतानाम् चतुर्दश्यां विशेषेण दुर्मृतानां चरेत्क्रियाम्
yatināṃ mahālayaḥ tatra pakṣe yatīnāṃ tu dvādaśyāṃ śrāddhamācaret / durmṛtānām caturdaśyāṃ viśeṣeṇa durmṛtānāṃ caretkriyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुमङ्गल्याः सुमङ्गलीनां कथितं नवम्यां श्राद्धमेककम् । अश्रोत्रियकलत्राणां यावत्तद्भर्तृवर्तनम्
sumaṅgalyāḥ sumaṅgalīnāṃ kathitaṃ navamyāṃ śrāddhamekakam / aśrotriyakalatrāṇāṃ yāvattadbhartṛvartanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणिलोके ततस्तत्तु कुर्याद्वा न तु वा द्वयम् । एतदस्ति ह्यनुष्ठानं सकृन्महालये तु चेत्
prāṇiloke tatastattu kuryādvā na tu vā dvayam / etadasti hyanuṣṭhānaṃ sakṛnmahālaye tu cet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावत्पैतृकधर्माः स्युस् तुलितस्तेन स स्मृतः । अतीतो यदि पक्षः स तद्भिन्ने ऽपरपक्षके
yāvatpaitṛkadharmāḥ syus tulitastena sa smṛtaḥ / atīto yadi pakṣaḥ sa tadbhinne 'parapakṣake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदन्यस्मिन् तादृशे वै तदन्यस्मिन् तथाविधे । यावत्तु वृश्चिकस्तिष्ठेत् तावत्तत्तु समाचरेत्
tadanyasmin tādṛśe vai tadanyasmin tathāvidhe / yāvattu vṛścikastiṣṭhet tāvattattu samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अदर्शने वृश्चिकस्य जाते तत्पितरः परम् । धनुर्मासे तु संप्राप्ते श्राद्धाकरणमीक्ष्य वै
adarśane vṛścikasya jāte tatpitaraḥ param / dhanurmāse tu saṃprāpte śrāddhākaraṇamīkṣya vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्यः शापप्रदानायोद्युक्ता एव भवन्ति वै । तावदेव ततो भक्त्या श्राद्धं महालयाख्यकम्
sadyaḥ śāpapradānāyodyuktā eva bhavanti vai / tāvadeva tato bhaktyā śrāddhaṃ mahālayākhyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विधिनैव प्रकुर्वीत न चेद्दोषो महान् भवेत् । येन केन प्रकारेण ततश्च श्राद्धमेककम्
vidhinaiva prakurvīta na ceddoṣo mahān bhavet / yena kena prakāreṇa tataśca śrāddhamekakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्यादेव पितुः श्राद्धतुल्यं प्रत्यब्दमेव वै । महालये परे ऽहनि तर्पणम् प्रत्यब्दधर्मा निखिलाः सकृन्महालयस्य ते
kuryādeva pituḥ śrāddhatulyaṃ pratyabdameva vai / mahālaye pare 'hani tarpaṇam pratyabdadharmā nikhilāḥ sakṛnmahālayasya te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवेयुरेव तस्मात्तु परे ऽहन्येव तर्पणम् । श्राद्धे यावन्त उद्दिष्टास् तत्परे ऽहनि तान् यजेत्
bhaveyureva tasmāttu pare 'hanyeva tarpaṇam / śrāddhe yāvanta uddiṣṭās tatpare 'hani tān yajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रव्युदयात्पूर्वं तर्पणम् तच्छेषतिलदर्भैस्तु पूर्वं सूर्योदयस्य वै । प्रनष्टपितृकश्चेत्तु तर्पणस्याधिकार्ययम्
ravyudayātpūrvaṃ tarpaṇam taccheṣatiladarbhaistu pūrvaṃ sūryodayasya vai / pranaṣṭapitṛkaścettu tarpaṇasyādhikāryayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स प्रनष्टप्रसूर्नित्यं तर्पणे ऽधिकृतो भवेत् । जीवत्पितृकश्राद्धम् मासिश्राद्धे पितृयज्ञे नान्दीश्राद्धे च सन्ततम्
sa pranaṣṭaprasūrnityaṃ tarpaṇe 'dhikṛto bhavet / jīvatpitṛkaśrāddham māsiśrāddhe pitṛyajñe nāndīśrāddhe ca santatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.