त एते प्रत्येकं पञ्चधा भिद्यन्ते। तद्यथा प्राणोदानव्यानसमानापानभेदैर्वायुः। तत्र प्राणो मूर्द्धन्यवस्थितः कण्ठोरश्चरो बुद्धीन्द्रियहृदयमनोधमनीधारणष्ठीवनक्षवथूद्गारप्रश्वासोच्छ्वासान्नप्रवेशादिक्रियः। उदान उरस्यवस्थितः कण्ठनासिकानाभिचरो वाक्प्रवृत्तिप्रयत्नोर्जाबलवर्णस्रोतःप्रीणनधीधृतिस्मृतिमनोबोधनादिक्रियः। व्यानो हृद्यवस्थितः कृत्स्नदेहचरः शीघ्रतरगतिः गतिप्रसारणाकुञ्चनोत्क्षेपावक्षेपनिमेषोन्मेषजृम्भणान्नास्वादनस्रोतोविशोधनस्वेदासृक्स्रावणादिक्रियो योनौ च शुक्रप्रतिपादनो विभज्य चान्नस्य किट्टात् सारं तेन क्रमशो धातूंस्तर्पयति। समानोऽन्तरग्निसमीपस्थस्तत्सन्धुक्षणः पक्वामाशयदोषमलशुक्रार्तवाम्बुवहः स्रोतोविचारी तदवलम्बनान्नधारणपाचनविवेचनकिट्टाधोनयनादिक्रियः। अपानस्त्वपानस्थितो बस्तिश्रोणिमेढ्रवृषणवङ्क्षणोरुचरोविण्मूत्रशुक्रार्तवगर्भनिष्क्रमणादिक्रिय इति॥
ta ete pratyekaṃ pañcadhā bhidyante| tadyathā prāṇodānavyānasamānāpānabhedairvāyuḥ| tatra prāṇo mūrddhanyavasthitaḥ kaṇṭhoraścaro buddhīndriyahṛdayamanodhamanīdhāraṇaṣṭhīvanakṣavathūdgārapraśvāsocchvāsānnapraveśādikriyaḥ| udāna urasyavasthitaḥ kaṇṭhanāsikānābhicaro vākpravṛttiprayatnorjābalavarṇasrotaḥprīṇanadhīdhṛtismṛtimanobodhanādikriyaḥ| vyāno hṛdyavasthitaḥ kṛtsnadehacaraḥ śīghrataragatiḥ gatiprasāraṇākuñcanotkṣepāvakṣepanimeṣonmeṣajṛmbhaṇānnāsvādanasrotoviśodhanasvedāsṛksrāvaṇādikriyo yonau ca śukrapratipādano vibhajya cānnasya kiṭṭāt sāraṃ tena kramaśo dhātūṃstarpayati| samāno'ntaragnisamīpasthastatsandhukṣaṇaḥ pakvāmāśayadoṣamalaśukrārtavāmbuvahaḥ srotovicārī tadavalambanānnadhāraṇapācanavivecanakiṭṭādhonayanādikriyaḥ| apānastvapānasthito bastiśroṇimeḍhravṛṣaṇavaṅkṣaṇorucaroviṇmūtraśukrārtavagarbhaniṣkramaṇādikriya iti||
Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.