Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·1·1.22·1.22.4

Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 1.22.4

AsS 1.22.4

तत्र निजास्तु दोषोत्थाः। तेषु पूर्वं वातादयो वैषम्यमापद्यन्ते ततो व्यथाभिनिर्वर्तते। बाह्यहेतुजास्त्वागन्तवः तेषु प्राहरेण व्यथा पूर्वमुपजायते ततो दोषवैषम्यम्। दोषवैषम्येणैव च बहुरूपा रुगनुबध्यते प्रवर्द्धते च। एवञ्च कृत्वा न दोषव्यतिरेकेण रोगानुबन्धः केवलं पौर्वापर्ये विशेषः। तस्मादेकाकारा एवरोगा रुक्सामान्यात्। असङ्ख्यभेदा वा प्रत्येकं समुत्थानस्थानसंस्थानवर्णनामवेदनाप्रभावो पक्वमविशेषात्। यथास्थूलं यथास्वमेवोपदेक्ष्यन्ते। असङ्ख्येयत्वाच्च दोषलिङ्गैरेव रोगानुपक्रमं च विभजेत्॥

tatra nijāstu doṣotthāḥ| teṣu pūrvaṃ vātādayo vaiṣamyamāpadyante tato vyathābhinirvartate| bāhyahetujāstvāgantavaḥ teṣu prāhareṇa vyathā pūrvamupajāyate tato doṣavaiṣamyam| doṣavaiṣamyeṇaiva ca bahurūpā ruganubadhyate pravarddhate ca| evañca kṛtvā na doṣavyatirekeṇa rogānubandhaḥ kevalaṃ paurvāparye viśeṣaḥ| tasmādekākārā evarogā ruksāmānyāt| asaṅkhyabhedā vā pratyekaṃ samutthānasthānasaṃsthānavarṇanāmavedanāprabhāvo pakvamaviśeṣāt| yathāsthūlaṃ yathāsvamevopadekṣyante| asaṅkhyeyatvācca doṣaliṅgaireva rogānupakramaṃ ca vibhajet||

Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/AsS/1.22.4

Cite as: Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 1.22.4, in HREEM (hreem.cc/library/AsS/1.22.4), after Sanskrit Wikisource: अष्टाङ्गसंग्रहः (26 pages; revision ids 41698, 40279, 40280 …, full list in….

Edition, numbering and licence

Sanskrit Wikisource: अष्टाङ्गसंग्रहः (26 pages; revision ids 41698, 40279, 40280 …, full list in content/corpus/wikisource cache) — Reference = sthāna.adhyāya.unit, the units as the page labels them (sthāna 1 sūtra, 2 śārīra, 3 nidāna, 4 cikitsita, 5 kalpa, 6 uttara). 1 unit whose number repeats one already read was left out.

Sanskrit Wikisource (sa.wikisource.org): the texts are public domain; page markup CC BY-SA 4.0. Devanagari as given on the page; IAST generated mechanically.

More about this text