Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·2·2.9·2.9.10

Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 2.9.10

AsS 2.9.10

यस्यैकोऽनेको वा स्वरो गद्गदो व्यक्तः क्षामो दीनो वा सहसा लक्ष्यते। यो वा विवक्षुर्मुह्यति। यस्या वा वदतो भृशमूर्ध्वमुरो रुजति। यस्योच्छ्वासोऽतिदीर्घोऽतिह्रस्वः पूतिगन्धिः सुगन्धिर्वा। यस्याङ्गुलय आयम्यमाना न स्फुटेयुः। यस्यान्योऽन्योऽपि क्षुतगतमूत्रणादिषु स्वभावातीतः शब्दः। यस्येष्टोऽनिष्टो वा माल्यफलचन्दनकुणपादिगन्धो देहमुखमलव्रणवस्त्रादिषु। यस्य शरीरं वैरस्यात्सौरस्याद्वात्यर्थं यूकामक्षिकादयस्त्यजन्ति भजन्ति वा। यस्य सततोष्मस्वङ्गावयवेषु शौत्यं शीतेषु वा कुमुदोत्पलानुकार्यतिशैत्यमतिस्वेदोऽतिस्तम्भो विगतमांसशोणितेष्विव च स्रंसः। यस्य च योगोतियोगो वा शरीरे युगपन्महाभूतानां दृश्यते। सर्वे ते कालपक्वा इति। भवति चात्र॥

yasyaiko'neko vā svaro gadgado vyaktaḥ kṣāmo dīno vā sahasā lakṣyate| yo vā vivakṣurmuhyati| yasyā vā vadato bhṛśamūrdhvamuro rujati| yasyocchvāso'tidīrgho'tihrasvaḥ pūtigandhiḥ sugandhirvā| yasyāṅgulaya āyamyamānā na sphuṭeyuḥ| yasyānyo'nyo'pi kṣutagatamūtraṇādiṣu svabhāvātītaḥ śabdaḥ| yasyeṣṭo'niṣṭo vā mālyaphalacandanakuṇapādigandho dehamukhamalavraṇavastrādiṣu| yasya śarīraṃ vairasyātsaurasyādvātyarthaṃ yūkāmakṣikādayastyajanti bhajanti vā| yasya satatoṣmasvaṅgāvayaveṣu śautyaṃ śīteṣu vā kumudotpalānukāryatiśaityamatisvedo'tistambho vigatamāṃsaśoṇiteṣviva ca sraṃsaḥ| yasya ca yogotiyogo vā śarīre yugapanmahābhūtānāṃ dṛśyate| sarve te kālapakvā iti| bhavati cātra||

Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/AsS/2.9.10

Cite as: Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 2.9.10, in HREEM (hreem.cc/library/AsS/2.9.10), after Sanskrit Wikisource: अष्टाङ्गसंग्रहः (26 pages; revision ids 41698, 40279, 40280 …, full list in….

Edition, numbering and licence

Sanskrit Wikisource: अष्टाङ्गसंग्रहः (26 pages; revision ids 41698, 40279, 40280 …, full list in content/corpus/wikisource cache) — Reference = sthāna.adhyāya.unit, the units as the page labels them (sthāna 1 sūtra, 2 śārīra, 3 nidāna, 4 cikitsita, 5 kalpa, 6 uttara). 1 unit whose number repeats one already read was left out.

Sanskrit Wikisource (sa.wikisource.org): the texts are public domain; page markup CC BY-SA 4.0. Devanagari as given on the page; IAST generated mechanically.

More about this text