अथातः कर्णरोगमप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः। इति हस्माहुरात्रेयादयोमहर्षयः॥
athātaḥ karṇarogamapratiṣedhaṃ nāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ| iti hasmāhurātreyādayomaharṣayaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·6·6.22
Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 6.22
वातजे कर्णशूले रात्रौ रात्रौ रसभोजनोत्तरं वातहरद्रव्यसिद्धं सर्पिः पिबोन्निरन्नो वा पयोनुपानम्॥
vātaje karṇaśūle rātrau rātrau rasabhojanottaraṃ vātaharadravyasiddhaṃ sarpiḥ pibonniranno vā payonupānam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो दशमूलसिद्धे छागे पयसि गोशृङ्गनिहितेऽग्निवर्णान् पाषाणान् सन्दंशेन गृहीत्वावपेत्। तेनोष्मणा नाडीस्वेदेन च स्वभ्यक्तं स्वेदयेत्। बिल्वयवकोलकुलत्थमाषार्कशिग्रुपत्रैर्वा सानूपमांसैः क्वथितैः॥
tato daśamūlasiddhe chāge payasi gośṛṅganihite'gnivarṇān pāṣāṇān sandaṃśena gṛhītvāvapet| tenoṣmaṇā nāḍīsvedena ca svabhyaktaṃ svedayet| bilvayavakolakulatthamāṣārkaśigrupatrairvā sānūpamāṃsaiḥ kvathitaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्विन्नं च पूरयेत् कुष्ठरास्नामधुकवंशावलेखशुण्ठीशिखिचन्द्रकमाषसरलपयोविपक्वेन तैलेन। जीवकमधुककुष्ठमण्डूकीदेवदारुमहौषधकल्काष्टगुणक्षीरिसिद्धेन वा॥
svinnaṃ ca pūrayet kuṣṭharāsnāmadhukavaṃśāvalekhaśuṇṭhīśikhicandrakamāṣasaralapayovipakvena tailena| jīvakamadhukakuṣṭhamaṇḍūkīdevadārumahauṣadhakalkāṣṭaguṇakṣīrisiddhena vā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मयूरनालकुलत्थागरुमाषदेवदारुकल्कक्षारशुक्ताम्लसाधिताभ्यां वा तैलवसाभ्याम्। मधुकक्षीरकाकोलीमाषशतावरीकल्कसर्वगन्धोदकक्षीरविपक्वया वा वराहवसया॥
mayūranālakulatthāgarumāṣadevadārukalkakṣāraśuktāmlasādhitābhyāṃ vā tailavasābhyām| madhukakṣīrakākolīmāṣaśatāvarīkalkasarvagandhodakakṣīravipakvayā vā varāhavasayā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रास्नामधुककाकोलीदेवदारुकल्कपयोविपाचितया वा शिंशुमारवसया। मांसीकुष्ठमेदासरलसुरभिमधुकक्षीरविपक्वया वा गोधावसया॥
rāsnāmadhukakākolīdevadārukalkapayovipācitayā vā śiṃśumāravasayā| māṃsīkuṣṭhamedāsaralasurabhimadhukakṣīravipakvayā vā godhāvasayā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवकशताह्वामधुकमांसीक्षीरसिद्धां कुक्कुटमयूरवसां कर्णपूरणनस्याभ्यङ्गेषु विदध्यात्। मधुकक्षीरकाकोलीकल्केन चतुर्गुणशिग्रुह्रस्वपञ्चमूलकैरण्डपत्ररसमष्टगुणक्षीरसाधितं तैलं वा॥
jīvakaśatāhvāmadhukamāṃsīkṣīrasiddhāṃ kukkuṭamayūravasāṃ karṇapūraṇanasyābhyaṅgeṣu vidadhyāt| madhukakṣīrakākolīkalkena caturguṇaśigruhrasvapañcamūlakairaṇḍapatrarasamaṣṭaguṇakṣīrasādhitaṃ tailaṃ vā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृततैलवसाभ्यक्तानि तरुणान्यश्वत्थपत्राणि पुटपाक्स्विन्नानि प्रपीड्य तद्रसेन कर्णं पूरयेत्॥
ghṛtatailavasābhyaktāni taruṇānyaśvatthapatrāṇi puṭapāksvinnāni prapīḍya tadrasena karṇaṃ pūrayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वच्च तैललवणाभ्यक्तान्यर्कोरुपूगमूलकारलुकबिल्वमहावृक्षान्यतमपत्राणि॥
tadvacca tailalavaṇābhyaktānyarkorupūgamūlakāralukabilvamahāvṛkṣānyatamapatrāṇi||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महापञ्चमूलसरलागरुदेवदार्व्यन्यतमकाष्ठमष्टादशाङ्गुलं त्रिभागे क्षौमेणावेष्ट्य तैलेन सिक्त्वाग्रे प्रदीपयेत्। ततो दह्यमानाद्यः स्नेहः पतति स सद्यः कर्णरुजमपहरति॥
mahāpañcamūlasaralāgarudevadārvyanyatamakāṣṭhamaṣṭādaśāṅgulaṃ tribhāge kṣaumeṇāveṣṭya tailena siktvāgre pradīpayet| tato dahyamānādyaḥ snehaḥ patati sa sadyaḥ karṇarujamapaharati||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधूच्छिष्टकैडर्यमधुशिग्रुफलवचायवनलदैलागुग्गुलुभिः श्लक्ष्णपिष्टैः क्षौमवस्त्रं धूमवर्त्तिप्रमाणपरिणाहं लेपयेत्ततः सूत्रेणावेष्ट्य डुण्डुकनालेन धूमं पातुं दद्यात्॥
madhūcchiṣṭakaiḍaryamadhuśigruphalavacāyavanaladailāguggulubhiḥ ślakṣṇapiṣṭaiḥ kṣaumavastraṃ dhūmavarttipramāṇapariṇāhaṃ lepayettataḥ sūtreṇāveṣṭya ḍuṇḍukanālena dhūmaṃ pātuṃ dadyāt||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
डुण्डुकनालमेववानेन कल्केनाभ्यज्य विशोषयित्वा धूमं विदध्यात्॥
ḍuṇḍukanālamevavānena kalkenābhyajya viśoṣayitvā dhūmaṃ vidadhyāt||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रेयसीदेवदारुकाकोलीकुष्ठनिचुलबीजैः क्षीरपिष्टैस्तिलयुतैः कर्णं बहिर्लेपयेत्। सर्वधान्यस्नेहगोक्षीरसिद्धामुत्कारिकामेरण्डपत्रावच्छादिते कर्णे स्वेदार्थं प्रणयेत्। पुनः पुनश्च नाडीस्वेदान् पिण्डस्वेदांश्च। वातव्याधिप्रतिश्यायार्दिताविधानं च सनिरूहानुवासनं कुर्यात्॥
śreyasīdevadārukākolīkuṣṭhaniculabījaiḥ kṣīrapiṣṭaistilayutaiḥ karṇaṃ bahirlepayet| sarvadhānyasnehagokṣīrasiddhāmutkārikāmeraṇḍapatrāvacchādite karṇe svedārthaṃ praṇayet| punaḥ punaśca nāḍīsvedān piṇḍasvedāṃśca| vātavyādhipratiśyāyārditāvidhānaṃ ca sanirūhānuvāsanaṃ kuryāt||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिहार्याणि च परिहरेद्विशेषतः प्रवातं शीताम्बुपानं शिरःस्नानं च॥
parihāryāṇi ca pariharedviśeṣataḥ pravātaṃ śītāmbupānaṃ śiraḥsnānaṃ ca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्तजे तु शूले प्रातः शर्करायुतं सर्पिः पाययेत्। ततः स्निग्धं विरेचयेत्। द्राक्षामधुकसिद्धं स्तन्यं कर्णपूरणं प्रयुञ्जीत। माक्षिकं वा। मधुकपद्मककल्कस्तन्य्सिद्धं वा सर्पिः। सितामधुकखर्जूरमृद्वीकाभिर्वा सक्षीरेक्षुरसं प्रियालकतैलं पाचितमभ्यङ्गनस्यकर्णपूरणैः शूलदाहघ्नम्॥
pittaje tu śūle prātaḥ śarkarāyutaṃ sarpiḥ pāyayet| tataḥ snigdhaṃ virecayet| drākṣāmadhukasiddhaṃ stanyaṃ karṇapūraṇaṃ prayuñjīta| mākṣikaṃ vā| madhukapadmakakalkastanysiddhaṃ vā sarpiḥ| sitāmadhukakharjūramṛdvīkābhirvā sakṣīrekṣurasaṃ priyālakatailaṃ pācitamabhyaṅganasyakarṇapūraṇaiḥ śūladāhaghnam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुककुडवं षोडशगुणेनाम्भसाष्टावशेषं साधयित्वा तेन तैलार्द्धकुडवमष्टगुणक्षीरं यष्टीसधुकोशीरसारिवाकाकोलीजीवकानन्तामृणालमञ्जिष्ठालोध्रचन्दनबिसगर्भं पचेत्। तच्च पूर्ववत् प्रणयेत्॥
madhukakuḍavaṃ ṣoḍaśaguṇenāmbhasāṣṭāvaśeṣaṃ sādhayitvā tena tailārddhakuḍavamaṣṭaguṇakṣīraṃ yaṣṭīsadhukośīrasārivākākolījīvakānantāmṛṇālamañjiṣṭhālodhracandanabisagarbhaṃ pacet| tacca pūrvavat praṇayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषामेव च कल्केन सघृतेन कर्ण परितो लेपयेत्। स्वेदयेच्च। तथा क्षीरसर्पिर्नस्यं शिरोभ्यङ्गश्च। एवमप्यनुपशमे तु पुनर्विरेकः॥
eṣāmeva ca kalkena saghṛtena karṇa parito lepayet| svedayecca| tathā kṣīrasarpirnasyaṃ śirobhyaṅgaśca| evamapyanupaśame tu punarvirekaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कफजे पिप्पलीविपक्वं घृतमथवा सक्षौद्रं पाययित्वा तं वामयेत्। ततस्तीक्ष्णं धूमं पाययेत्॥
kaphaje pippalīvipakvaṃ ghṛtamathavā sakṣaudraṃ pāyayitvā taṃ vāmayet| tatastīkṣṇaṃ dhūmaṃ pāyayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्णं चास्य पूरयेत् सरलदेवदारुहिंस्रापटोलपत्रसुरससिद्धेन तैलेन। देवदारुपिप्पलीमालतीपत्रक्वाथहरिद्राकुष्ठत्रिफलैलाक्वाथकल्कसिद्धेन वा। रसाञ्जनमार्कववैजयन्तीशिग्रुलशुनार्द्रकमूलकदलीनां वा पृथक् समस्तानां वा रसेन मधुना वा रक्षोघ्नतैलेन वा। तथा शूलशोफगौरवाणि प्रशाम्यन्ति॥ अस22.20। धान्याम्लक्वथितदशमूलबाष्पेण नाडीस्वेदमाचरेत्। स्विन्नं कुशाम्रत्रिवृन्नलदशुण्ठीमुस्तसाधितेन तैलेन पूरयेत्। कफघ्नांश्च गण्डूषान् धारयेत्॥
karṇaṃ cāsya pūrayet saraladevadāruhiṃsrāpaṭolapatrasurasasiddhena tailena| devadārupippalīmālatīpatrakvāthaharidrākuṣṭhatriphalailākvāthakalkasiddhena vā| rasāñjanamārkavavaijayantīśigrulaśunārdrakamūlakadalīnāṃ vā pṛthak samastānāṃ vā rasena madhunā vā rakṣoghnatailena vā| tathā śūlaśophagauravāṇi praśāmyanti|| asa22.20| dhānyāmlakvathitadaśamūlabāṣpeṇa nāḍīsvedamācaret| svinnaṃ kuśāmratrivṛnnaladaśuṇṭhīmustasādhitena tailena pūrayet| kaphaghnāṃśca gaṇḍūṣān dhārayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्तजे पैत्तिकवत् सिद्धिः सिराव्यधश्च॥
raktaje paittikavat siddhiḥ sirāvyadhaśca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्वेषु कर्णशूलेषु पूयप्रवाहिषु यथास्वं धूमनस्यगण्डूषवमनान्याचरेत्॥
pakveṣu karṇaśūleṣu pūyapravāhiṣu yathāsvaṃ dhūmanasyagaṇḍūṣavamanānyācaret||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपदिग्धं च स्रोतः सायंप्रातः पिचुवर्तिभिः प्रमृज्य यवागरुमदनैः सघृतैर्गुग्गुलुना वा धूपयित्वा मधुना पूरयेत्॥
upadigdhaṃ ca srotaḥ sāyaṃprātaḥ picuvartibhiḥ pramṛjya yavāgarumadanaiḥ saghṛtairguggulunā vā dhūpayitvā madhunā pūrayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पलाशधवतिनिशककुभसर्जत्वक्क्वाथ रसक्रियया स्वभ्यक्तां पिचुवर्तिं स्रोतसि दद्यात्। बदरीसल्लकीजम्बूधातकीवटप्लक्षोदुम्बरक्वाथेनैवमेव च रसक्रियया। हरिद्राधातकीत्रिफलाजम्बूसल्लकीकिंशुकक्वाथेन च। तथा सौराष्ट्रिकापद्मकधातकीसमङ्गाश्वत्थधवलोध्ररसाञ्जनक्वाथेन॥
palāśadhavatiniśakakubhasarjatvakkvātha rasakriyayā svabhyaktāṃ picuvartiṃ srotasi dadyāt| badarīsallakījambūdhātakīvaṭaplakṣodumbarakvāthenaivameva ca rasakriyayā| haridrādhātakītriphalājambūsallakīkiṃśukakvāthena ca| tathā saurāṣṭrikāpadmakadhātakīsamaṅgāśvatthadhavalodhrarasāñjanakvāthena||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एभिरेवौषधैः सूक्ष्मचूर्णीकृतैः स्रोतसोऽवकिरणमेवं क्लेदशूलगौरवाणि शाम्यन्ति। एषामेव च कषायेण सक्षौद्रेण कपित्थस्वरसेन वा प्रक्षालनम्। तथा सुरसादिवर्गः प्रक्षालनावचूर्णनयोः प्रयोज्यः॥
ebhirevauṣadhaiḥ sūkṣmacūrṇīkṛtaiḥ srotaso'vakiraṇamevaṃ kledaśūlagauravāṇi śāmyanti| eṣāmeva ca kaṣāyeṇa sakṣaudreṇa kapitthasvarasena vā prakṣālanam| tathā surasādivargaḥ prakṣālanāvacūrṇanayoḥ prayojyaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नादबाधिर्ययोर्वातशूलोक्तः सर्वो विधिः। श्लेष्मानुबन्धे तु प्राक्श्लेष्माणमपहरेद्वमननावनाभ्यां तीक्ष्णधूमैश्च॥
nādabādhiryayorvātaśūloktaḥ sarvo vidhiḥ| śleṣmānubandhe tu prākśleṣmāṇamapaharedvamananāvanābhyāṃ tīkṣṇadhūmaiśca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाधिर्यं च बालवृद्धक्षीणकासशोषिणां चिरोत्थितं च वर्जयेत्॥
bādhiryaṃ ca bālavṛddhakṣīṇakāsaśoṣiṇāṃ cirotthitaṃ ca varjayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतरत्तु स्नेहस्वेदनस्यशिरोबस्तिबस्तिकर्मप्रभृतिभिर्दोषानुबन्धमवेक्ष्य साधयेत्॥
itarattu snehasvedanasyaśirobastibastikarmaprabhṛtibhirdoṣānubandhamavekṣya sādhayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र प्रागेव पुराणसर्पिषा वा वातहरतैलेन वा स्निग्धं स्नेहेनैव विरेचयेत्। कृतसंसर्जनस्य पुनः स्निग्धस्य शोणितमपहरेत्। कर्णासन्नं जलौकोभिस्ततो बस्तिकर्ममूर्धतैलनस्यधूमान् कर्णपूरणं च शीलयेत्॥
tatra prāgeva purāṇasarpiṣā vā vātaharatailena vā snigdhaṃ snehenaiva virecayet| kṛtasaṃsarjanasya punaḥ snigdhasya śoṇitamapaharet| karṇāsannaṃ jalaukobhistato bastikarmamūrdhatailanasyadhūmān karṇapūraṇaṃ ca śīlayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तरुणबिल्वफलानि गोमूत्रेण क्वाथयेत्तेन क्वाथेन सितामधुकबीजकबीजकल्केन च पयोयुक्तं तैलं पाचयेत्। तत्तैलमुष्णं शीते बिल्वक्वाथे प्रक्षिप्य मन्थयेत् यावत् पिण्डीभूतमुद्धृत्य चैतत्पुनरन्यत्र बिल्वोदके मन्थयेत्। ततश्चोद्धृत्याष्टगुणे पयसि मधुकगन्धचन्दनगर्भं साधितमाशु कर्णपूरणात् बाधिर्यं नाशयति॥
taruṇabilvaphalāni gomūtreṇa kvāthayettena kvāthena sitāmadhukabījakabījakalkena ca payoyuktaṃ tailaṃ pācayet| tattailamuṣṇaṃ śīte bilvakvāthe prakṣipya manthayet yāvat piṇḍībhūtamuddhṛtya caitatpunaranyatra bilvodake manthayet| tataścoddhṛtyāṣṭaguṇe payasi madhukagandhacandanagarbhaṃ sādhitamāśu karṇapūraṇāt bādhiryaṃ nāśayati||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिलान् नवप्रलूनान् वस्त्रबद्धान् वहन्तीष्वप्सु रात्रिमुषितान् दिवा शोषयेत् पञ्चरात्रम्। एवं गते पञ्चरात्रे मधुयष्टिकाक्षीरकाकोलीमहापञ्चमूलदेवदारुशताह्वाजीवकक्वथिते पयसि पञ्चाहमेवं वासयेच्छोषयेच्च। ततोनेनैव क्षीरेणैषामेव च द्रव्याणां चूर्णमात्रया युक्तान् प्रपीडयेत्। तत्तैलं नीलोत्पलानन्ताचन्दनागरुमधुकजीवककाकोलीसुनिषण्णकमूलकल्कैरष्टगुणेन पयसा पचेत्। एतन्नस्ये कर्णपूरणे शिरसि चाभ्यञ्जने प्रणीतमाशु शूलनादबाधिर्याणि सर्ववातविकारांश्च पित्तानुबन्धानपोहति भग्नास्थिसन्धानजननं च॥
tilān navapralūnān vastrabaddhān vahantīṣvapsu rātrimuṣitān divā śoṣayet pañcarātram| evaṃ gate pañcarātre madhuyaṣṭikākṣīrakākolīmahāpañcamūladevadāruśatāhvājīvakakvathite payasi pañcāhamevaṃ vāsayecchoṣayecca| tatonenaiva kṣīreṇaiṣāmeva ca dravyāṇāṃ cūrṇamātrayā yuktān prapīḍayet| tattailaṃ nīlotpalānantācandanāgarumadhukajīvakakākolīsuniṣaṇṇakamūlakalkairaṣṭaguṇena payasā pacet| etannasye karṇapūraṇe śirasi cābhyañjane praṇītamāśu śūlanādabādhiryāṇi sarvavātavikārāṃśca pittānubandhānapohati bhagnāsthisandhānajananaṃ ca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुष्कमूलकभस्मक्षारद्वयहिङ्गुशुण्ठीमिसिवचाकुष्ठमरदारुसौभाञ्जनभूर्जग्रन्थिमुस्तालवणत्रयैः सोद्भिदैस्तैलं शुक्तकदलीबीजपूरकरससंयुक्तं सिद्धं शूलनादबाधिर्यकण्डूशोफक्लेदोपदेहकृमिपूतिकर्णेषु॥
śuṣkamūlakabhasmakṣāradvayahiṅguśuṇṭhīmisivacākuṣṭhamaradārusaubhāñjanabhūrjagranthimustālavaṇatrayaiḥ sodbhidaistailaṃ śuktakadalībījapūrakarasasaṃyuktaṃ siddhaṃ śūlanādabādhiryakaṇḍūśophakledopadehakṛmipūtikarṇeṣu||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ कर्णौ सुप्ताविव भवतस्तत्समीपे यथोक्तां सिरां मोक्षयेत्। सश्वयथुपरिस्रावे मन्दश्रुतेर्वमनमाचरेत्॥
atha karṇau suptāviva bhavatastatsamīpe yathoktāṃ sirāṃ mokṣayet| saśvayathuparisrāve mandaśrutervamanamācaret||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतीनाहे स्नेहस्वेदक्लिन्नं कर्णं कर्णशोधनेन विशोध्य तैलस्य पूरयेन्मातुलुङ्गरसस्य वा सशुक्तक्षौद्रसैन्धवस्य॥
pratīnāhe snehasvedaklinnaṃ karṇaṃ karṇaśodhanena viśodhya tailasya pūrayenmātuluṅgarasasya vā saśuktakṣaudrasaindhavasya||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शोध्यमाने वेदना रक्तागमो वा यदि भवेत्ततो घृतमण्डेन पूरयेन्नस्यं च शीलयेत्। मलपूर्णेप्येष एव विधिः॥
śodhyamāne vedanā raktāgamo vā yadi bhavettato ghṛtamaṇḍena pūrayennasyaṃ ca śīlayet| malapūrṇepyeṣa eva vidhiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कण्ड्वां तीक्ष्णनस्यधूमादीन् कफघ्नान्वितरेत्। रूक्षतिक्तकटुश्चाहारः। शोफेप्येवमेव विधिः। कटुतीक्ष्णोष्णाश्च प्रदेहपरिषेकाः॥
kaṇḍvāṃ tīkṣṇanasyadhūmādīn kaphaghnānvitaret| rūkṣatiktakaṭuścāhāraḥ| śophepyevameva vidhiḥ| kaṭutīkṣṇoṣṇāśca pradehapariṣekāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूतिकर्णे कर्णस्रावोक्तो विधिः कृमिकर्णे च। विशेषतश्चात्र कृमिघ्नः। तथा सर्षपतैलेन पूरणम्। हरितालचूर्णवता गोमूत्रेण वा। वार्ताकबीजेन धूपनम्॥
pūtikarṇe karṇasrāvokto vidhiḥ kṛmikarṇe ca| viśeṣataścātra kṛmighnaḥ| tathā sarṣapatailena pūraṇam| haritālacūrṇavatā gomūtreṇa vā| vārtākabījena dhūpanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्णविद्रधिं वमनपूर्वं विद्रधिवदामं पक्वं च चिकित्सेत्। क्षतविद्रधिं पित्तकर्णशूलवदर्शांसि नासार्शोवदर्बुदानि च॥
karṇavidradhiṃ vamanapūrvaṃ vidradhivadāmaṃ pakvaṃ ca cikitset| kṣatavidradhiṃ pittakarṇaśūlavadarśāṃsi nāsārśovadarbudāni ca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विदारिकामामां कर्णविद्रधिवद्यथादोषोदयं च साधयेत्॥
vidārikāmāmāṃ karṇavidradhivadyathādoṣodayaṃ ca sādhayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पालीशोषे वातशूलवन्नस्यमालेपं स्वेदंच कुर्यात्। स्विन्नमुद्वर्त्तयेत्तिलप्रियालबीजमधुकयवाश्वगन्ध्हाकल्केन॥
pālīśoṣe vātaśūlavannasyamālepaṃ svedaṃca kuryāt| svinnamudvarttayettilapriyālabījamadhukayavāśvagandhhākalkena||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्वर्तितं च मधुकपयस्याशतपुष्पाश्वगन्धाकल्काष्टगुणवाजिगन्धाबृहत्यभीरुक्वाथक्षीरसाधितेन तैलेनाभ्यज्यात्। शतावर्यश्वगन्धैरण्ड्Aपयस्याजीवकक्षीरसिद्धेन वा॥
udvartitaṃ ca madhukapayasyāśatapuṣpāśvagandhākalkāṣṭaguṇavājigandhābṛhatyabhīrukvāthakṣīrasādhitena tailenābhyajyāt| śatāvaryaśvagandhairaṇḍApayasyājīvakakṣīrasiddhena vā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोधाप्रतुदविष्किरानूपौदकमांसवसामज्जानं सर्पिस्सर्षपतैलं च यथालाभं सङ्गृह्यार्कालर्कबलातिबलानन्ताविदारिगन्धाजलशूकमधुरवर्गप्रतीवापं विपचेदयमभ्यङ्गः पाल्याः परं मांसजननः॥
godhāpratudaviṣkirānūpaudakamāṃsavasāmajjānaṃ sarpissarṣapatailaṃ ca yathālābhaṃ saṅgṛhyārkālarkabalātibalānantāvidārigandhājalaśūkamadhuravargapratīvāpaṃ vipacedayamabhyaṅgaḥ pālyāḥ paraṃ māṃsajananaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमपि तु या क्षीयते पाली तस्या यद्दुष्टं तच्छित्वा विधिवत् सन्धाय यथोक्तेन क्रमेणोपचरेत्॥
evamapi tu yā kṣīyate pālī tasyā yadduṣṭaṃ tacchitvā vidhivat sandhāya yathoktena krameṇopacaret||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्त्रिकामपि चैवमेव नस्याभ्यङ्गादिभिर्यापयेत्॥
tantrikāmapi caivameva nasyābhyaṅgādibhiryāpayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिपोटकेप्ययमेव विधिः। तथा मधुकखरमञ्जरीसैन्धवाश्वगन्धादेवदारुमूलकावल्गुजफलमूलमधूच्छिष्टैः सक्षीरैर्महास्नेहः सिद्धोभ्यङ्गः। तिलमधुकप्रपौण्डरीकसिद्धार्थकघृतक्षीरकृतयोत्कारिकयोपनाहः॥
paripoṭakepyayameva vidhiḥ| tathā madhukakharamañjarīsaindhavāśvagandhādevadārumūlakāvalgujaphalamūlamadhūcchiṣṭaiḥ sakṣīrairmahāsnehaḥ siddhobhyaṅgaḥ| tilamadhukaprapauṇḍarīkasiddhārthakaghṛtakṣīrakṛtayotkārikayopanāhaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्पाते जलौकोभिरपनीतरक्ते शीतैः प्रदेहः। तिलमधुकसारिवोत्पललोध्रकदम्बबलाम्रजम्बूपल्लवैस्सधान्याम्लं तैलं साधितमभ्यङ्गः। तथा क्षीरसर्पिर्विसर्पोक्तानि च घृतानि॥
utpāte jalaukobhirapanītarakte śītaiḥ pradehaḥ| tilamadhukasārivotpalalodhrakadambabalāmrajambūpallavaissadhānyāmlaṃ tailaṃ sādhitamabhyaṅgaḥ| tathā kṣīrasarpirvisarpoktāni ca ghṛtāni||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उन्मन्थे तीक्ष्णैः शिरोविरेकः। तिलसर्षपलोध्रहरिद्राद्वयैरुद्वर्तितायाः कर्णपाल्यास्तालीसतमालैलाकट्फलरसाञ्जनैर्लेपः तालपत्र्यश्वगन्धार्कसैन्धवावल्गुजबीजसुरसलाङ्गलिकाभिर्गोधाकुलीरवसायुक्तं तैलं विपक्वमभ्यञ्जनम्। तैलमेव वा पटोलकटुरोहिणीरसाञ्जनीशरीषैः॥
unmanthe tīkṣṇaiḥ śirovirekaḥ| tilasarṣapalodhraharidrādvayairudvartitāyāḥ karṇapālyāstālīsatamālailākaṭphalarasāñjanairlepaḥ tālapatryaśvagandhārkasaindhavāvalgujabījasurasalāṅgalikābhirgodhākulīravasāyuktaṃ tailaṃ vipakvamabhyañjanam| tailameva vā paṭolakaṭurohiṇīrasāñjanīśarīṣaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुःखवर्द्धने जम्ब्वाम्राश्मन्तकपत्रक्वाथपरिषिक्तां कर्णपालीं तैलेनाभ्यज्य यष्टीमधुकहरिद्राप्रपौण्डरीकमञ्जिष्ठाचूर्णेनावचूर्णयेत्। लाक्षाविडङ्गपक्वेन तैलेनाभ्यञ्जयेत्॥
duḥkhavarddhane jambvāmrāśmantakapatrakvāthapariṣiktāṃ karṇapālīṃ tailenābhyajya yaṣṭīmadhukaharidrāprapauṇḍarīkamañjiṣṭhācūrṇenāvacūrṇayet| lākṣāviḍaṅgapakvena tailenābhyañjayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लेहिकापिटकासु कर्णपालीं बहुशो गामयापण्डस्विन्नामुरभ्रीमूत्रपिष्टैः कृमिघ्नैरालिम्पेत्। कुटजकरञ्जेङ्गुदबीजारग्वधत्वग्भिर्वा। एभिरेव च सर्वैस्समरिचनिम्बपत्रमधूच्छिष्टैस्सर्षपतैलं सिद्धं लेहिकाव्रणघ्नोऽभ्यङ्गः परिदहने जलजाभिरसृक् स्रावयेत्। शीतैश्च प्रदिह्यात्॥
lehikāpiṭakāsu karṇapālīṃ bahuśo gāmayāpaṇḍasvinnāmurabhrīmūtrapiṣṭaiḥ kṛmighnairālimpet| kuṭajakarañjeṅgudabījāragvadhatvagbhirvā| ebhireva ca sarvaissamaricanimbapatramadhūcchiṣṭaissarṣapatailaṃ siddhaṃ lehikāvraṇaghno'bhyaṅgaḥ paridahane jalajābhirasṛk srāvayet| śītaiśca pradihyāt||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेषु च पालीरोगेषु स्नेहस्वेदशोधनाभ्यङ्गप्रदेहनस्यास्रविस्रवणानि यथार्हं प्रयुञ्जीत। प्रकोपकारणानि च परिहरेत्॥
sarveṣu ca pālīrogeṣu snehasvedaśodhanābhyaṅgapradehanasyāsravisravaṇāni yathārhaṃ prayuñjīta| prakopakāraṇāni ca pariharet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्पच्यमानायां तु पाल्यां सर्जरसापामार्गपटोलनिम्बनिचुलत्वग्भिरालेपः। उत्पुटन्त्यां शिग्रुशम्याकपूतीकगोवराहपित्तगोधावसासपिर्भिः। श्यावायां गौरीसुगन्धाश्यामानन्तातण्डुलीयकमूलैः। कण्डूमत्यां पाठानन्तातार्क्ष्यशैलेयमाक्षिकैः। दह्यमानायां क्षीरिवृक्षजीवनीयकल्कमधुघृतैः। व्रणितायां क्षौद्रजीवनीयैः। कृशायां गोधावराहवसाभिः। ग्रथितायां ग्रन्थिं पाटयित्वा विलिख्य च कृष्णासैन्धवमधुभिः प्रतिसारयेत्। स्नाववत्यां मधुमधुकमधूकमधुपर्णीभिर्लेपः। एभिरेव च यथास्वं स्नेहानभ्यङ्गार्थं प्रकल्पयेत्॥
utpacyamānāyāṃ tu pālyāṃ sarjarasāpāmārgapaṭolanimbaniculatvagbhirālepaḥ| utpuṭantyāṃ śigruśamyākapūtīkagovarāhapittagodhāvasāsapirbhiḥ| śyāvāyāṃ gaurīsugandhāśyāmānantātaṇḍulīyakamūlaiḥ| kaṇḍūmatyāṃ pāṭhānantātārkṣyaśaileyamākṣikaiḥ| dahyamānāyāṃ kṣīrivṛkṣajīvanīyakalkamadhughṛtaiḥ| vraṇitāyāṃ kṣaudrajīvanīyaiḥ| kṛśāyāṃ godhāvarāhavasābhiḥ| grathitāyāṃ granthiṃ pāṭayitvā vilikhya ca kṛṣṇāsaindhavamadhubhiḥ pratisārayet| snāvavatyāṃ madhumadhukamadhūkamadhuparṇībhirlepaḥ| ebhireva ca yathāsvaṃ snehānabhyaṅgārthaṃ prakalpayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ रोगतो बलाद्वा विच्छिन्नं कर्णमनुसन्दध्यात्॥
atha rogato balādvā vicchinnaṃ karṇamanusandadhyāt||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समासतस्तु पञ्चदश कर्णसन्धयः प्रायो नामानुगतसंस्थानस्थानविशेषतया सम्भवन्ति॥
samāsatastu pañcadaśa karṇasandhayaḥ prāyo nāmānugatasaṃsthānasthānaviśeṣatayā sambhavanti||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्यथा। पृथुलायतसमोभयपालीश्चक्रनेभिः॥
tadyathā| pṛthulāyatasamobhayapālīścakranebhiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृत्तायतसमोभयपालिरुत्पलभेदकः॥
vṛttāyatasamobhayapālirutpalabhedakaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्यन्तरदीर्घपालिः कवाटः॥
abhyantaradīrghapāliḥ kavāṭaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विपरीतोर्द्धकवाटः॥
viparītorddhakavāṭaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ह्रस्ववृत्तसमोभयपालिर्वल्लूरकः॥
hrasvavṛttasamobhayapālirvallūrakaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अणुस्थूलसमविषमपालिर्व्यायोजिमः॥
aṇusthūlasamaviṣamapālirvyāyojimaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाह्यपालिर्गण्डाधारः॥
bāhyapālirgaṇḍādhāraḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतोविपरीतस्त्वासङ्गिमः॥
atoviparītastvāsaṅgimaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपालिराहार्यः। स एव मांसलपीठो निर्वेधिमः॥
apālirāhāryaḥ| sa eva māṃsalapīṭho nirvedhimaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुष्कशष्कुलिरुत्सन्नपालिः॥
śuṣkaśaṣkulirutsannapāliḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतराल्पपालिः सङ्क्षिप्तः॥
itarālpapāliḥ saṅkṣiptaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनधिष्ठानपालिः पर्यन्तयोश्च क्षीणमांसो हीनः॥
anadhiṣṭhānapāliḥ paryantayośca kṣīṇamāṃso hīnaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तनुविषमपालवाल्लः॥
tanuviṣamapālavāllaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रथितनिर्मांसस्तब्धसिरावृतसूक्ष्मपालिर्यष्टी॥
grathitanirmāṃsastabdhasirāvṛtasūkṣmapāliryaṣṭī||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्मांससङ्क्षिप्ताग्राशोणितपालिः काकौष्ठ इति॥
nirmāṃsasaṅkṣiptāgrāśoṇitapāliḥ kākauṣṭha iti||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषामाद्या दश सिध्यन्ति। न त्वितरे॥
eṣāmādyā daśa sidhyanti| na tvitare||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र बाह्यायां पाल्यां दीर्घायामाभ्यन्तरः सन्धिः। तथेतरायां बाह्यः। समः समयोश्च॥
tatra bāhyāyāṃ pālyāṃ dīrghāyāmābhyantaraḥ sandhiḥ| tathetarāyāṃ bāhyaḥ| samaḥ samayośca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अण्वादिविषमयोस्तु परस्परविपर्ययौ॥
aṇvādiviṣamayostu parasparaviparyayau||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या त्वेकैव पाली स्थूला पृथ्वी स्थिरा च स्यात् तां द्विधा पाटयित्वोपरि छित्वा सन्दध्यात्॥
yā tvekaiva pālī sthūlā pṛthvī sthirā ca syāt tāṃ dvidhā pāṭayitvopari chitvā sandadhyāt||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गण्डोत्कृत्तेन वा सशोणितेन सानुबन्धेन मांसेन पालीं कल्पयेत्। यस्य पालीद्वयमपि नास्ति तस्याप्येष एव विधिः। अथवा समानवयोदोषादेः सञ्चार्य कर्णपीठं समं मध्य निवेश्य वर्द्धयेत्॥
gaṇḍotkṛttena vā saśoṇitena sānubandhena māṃsena pālīṃ kalpayet| yasya pālīdvayamapi nāsti tasyāpyeṣa eva vidhiḥ| athavā samānavayodoṣādeḥ sañcārya karṇapīṭhaṃ samaṃ madhya niveśya varddhayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सन्धानविधिः पुनरातुरे ग्रथितकेशान्ते बन्धनमुपघारिते छेद्यभेद्यलेख्यैरुपपन्नैरुपपाद्य कर्णं शोणितमवेक्षेत दुष्टमदुष्टं वेति॥
sandhānavidhiḥ punarāture grathitakeśānte bandhanamupaghārite chedyabhedyalekhyairupapannairupapādya karṇaṃ śoṇitamavekṣeta duṣṭamaduṣṭaṃ veti||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो वातदुष्टे धान्याम्लोष्णोदकाभ्यां पित्तदुष्टे क्षीरशीतोदकाभ्यां श्लेष्मदुष्टे वारुणीसलिलाभ्यां प्रक्षाल्य पुनश्चावलिख्यानुन्नतमहीनविषमं सन्धिं निवेश्य ततो मधुघृताभ्यामभ्यज्य पिचुप्लोतयोरन्यतरेणावगुण्ठ्य सूत्रेण नातिगाढमशिथिलं च बध्वा सिराव्यथोक्तेन कपालस्य वा चूर्णेनावकीर्याचारिकमुपदिशेत्॥
tato vātaduṣṭe dhānyāmloṣṇodakābhyāṃ pittaduṣṭe kṣīraśītodakābhyāṃ śleṣmaduṣṭe vāruṇīsalilābhyāṃ prakṣālya punaścāvalikhyānunnatamahīnaviṣamaṃ sandhiṃ niveśya tato madhughṛtābhyāmabhyajya picuplotayoranyatareṇāvaguṇṭhya sūtreṇa nātigāḍhamaśithilaṃ ca badhvā sirāvyathoktena kapālasya vā cūrṇenāvakīryācārikamupadiśet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सन्धिमश्लिष्यन्तं क्षौमसूत्रेण सीव्येत्। अतिक्षीणपालिकं वा शोणिताक्तेन पिचुना वेष्टयेत्। व्रणवच्चैनमुपाचरेत्। त्र्यहाच्चतुरहाद्वा सलिलेन परिषिच्य पिचुं सूत्रं चापनयेत्। न चाशुद्धरक्तमतिप्रवृत्तरक्तं क्षीणरक्तं वा कर्णं सन्दध्यात्॥
sandhimaśliṣyantaṃ kṣaumasūtreṇa sīvyet| atikṣīṇapālikaṃ vā śoṇitāktena picunā veṣṭayet| vraṇavaccainamupācaret| tryahāccaturahādvā salilena pariṣicya picuṃ sūtraṃ cāpanayet| na cāśuddharaktamatipravṛttaraktaṃ kṣīṇaraktaṃ vā karṇaṃ sandadhyāt||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य हि स्वयमपि सन्धिर्विश्लिष्यते आध्मायते श्यावतामुपैति पच्यते शुष्यति चिराद्रोहति रूढोप्याभरणं न क्षमते। सशोफकण्डूसन्तापो ग्रन्थिमांश्च भवति। तत्र च यथास्वं प्रतिकुर्वीत। दुष्टरक्ते च रक्तमवसेचयेत्। क्षीणरक्तं स्नेहपाननस्यमांसरसाशनाभ्यङ्गैर्बृंहयेत्॥
tasya hi svayamapi sandhirviśliṣyate ādhmāyate śyāvatāmupaiti pacyate śuṣyati cirādrohati rūḍhopyābharaṇaṃ na kṣamate| saśophakaṇḍūsantāpo granthimāṃśca bhavati| tatra ca yathāsvaṃ pratikurvīta| duṣṭarakte ca raktamavasecayet| kṣīṇaraktaṃ snehapānanasyamāṃsarasāśanābhyaṅgairbṛṃhayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वत्र चैवमपि सोपद्रवसन्धौ सन्धिं विमुच्य पूर्वापचारोपस्थापितस्मृतिः सम्यक्सन्दधीतेति। भवति चात्र॥
sarvatra caivamapi sopadravasandhau sandhiṃ vimucya pūrvāpacāropasthāpitasmṛtiḥ samyaksandadhīteti| bhavati cātra||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न कर्णे शोफरागादियुक्ते सन्धानमाचरेत्। न घस्मरस्य नात्युष्णे नाविशुद्धतनोरपि॥
na karṇe śopharāgādiyukte sandhānamācaret| na ghasmarasya nātyuṣṇe nāviśuddhatanorapi||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरूढं जातरोमाणं श्लिष्टसन्धिं समं स्थिरम्। सुवर्ष्माणमरोगं च शनैः कर्णं विवर्द्धयेत्॥
surūḍhaṃ jātaromāṇaṃ śliṣṭasandhiṃ samaṃ sthiram| suvarṣmāṇamarogaṃ ca śanaiḥ karṇaṃ vivarddhayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यथा दाहरुक्तोदशोफाः स्युस्तत्र कारयेत्। शीतान्प्रदेहसेकादीन् शुद्धिं च क्लेदनाशिनीम्॥
anyathā dāharuktodaśophāḥ syustatra kārayet| śītānpradehasekādīn śuddhiṃ ca kledanāśinīm||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नेहावानूपजौ तैलं सर्पिर्लाक्षारसं समम्। साधयेन्मधुरस्कन्धहयगन्धामयूरकैः॥
snehāvānūpajau tailaṃ sarpirlākṣārasaṃ samam| sādhayenmadhuraskandhahayagandhāmayūrakaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिष्टैर्दशगुणक्षीरे तत्परं कर्णवर्द्धनम्। कठिनाः सरुजः क्षामाः पाल्यः स्वेदितमर्द्दिताः। अभ्यक्तास्तेन जायन्ते मृदवो नीरुजः स्थिराः॥
piṣṭairdaśaguṇakṣīre tatparaṃ karṇavarddhanam| kaṭhināḥ sarujaḥ kṣāmāḥ pālyaḥ sveditamardditāḥ| abhyaktāstena jāyante mṛdavo nīrujaḥ sthirāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृहत्यौ कच्छुरां वारिशूकमर्कजटां घृतम्। माक्षिकं शङ्खिनीं तैलं सप्ताहं ताम्रभाजने। थापयेत् तत्परं कर्णमालेपात् पोषयेत् कृशम्॥
bṛhatyau kacchurāṃ vāriśūkamarkajaṭāṃ ghṛtam| mākṣikaṃ śaṅkhinīṃ tailaṃ saptāhaṃ tāmrabhājane| thāpayet tatparaṃ karṇamālepāt poṣayet kṛśam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चर्मचटिका जलौको हयबन्धा शबरकन्दकं तुल्यम्। माहिषनवनीतयुतं कपित्थगं कर्णवर्धनं साक्षात्। कुर्याच्चाभ्यञ्जनालेपान् पलिशोषे प्रकीर्तितान्॥
carmacaṭikā jalauko hayabandhā śabarakandakaṃ tulyam| māhiṣanavanītayutaṃ kapitthagaṃ karṇavardhanaṃ sākṣāt| kuryāccābhyañjanālepān paliśoṣe prakīrtitān||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ कुर्याद्वयस्थस्य च्छिन्नां शुद्धस्य नासिकाम्। छिन्द्यान्नासासमं पत्रं तत्तुल्यं च कपोलतः॥
atha kuryādvayasthasya cchinnāṃ śuddhasya nāsikām| chindyānnāsāsamaṃ patraṃ tattulyaṃ ca kapolataḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वङ्मांसं नासिकासन्ने रक्षस्तत्तनुतां नयेत्। सीव्येत् गण्डं ततः सूच्या सीवन्या पिचुयुक्तया॥
tvaṅmāṃsaṃ nāsikāsanne rakṣastattanutāṃ nayet| sīvyet gaṇḍaṃ tataḥ sūcyā sīvanyā picuyuktayā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नासाच्छेदेथ लिखिते परिवर्त्योपरि त्वचम्। कपोलवध्रं सन्दध्यात् सीव्येन्नासां च यत्नतः॥
nāsācchedetha likhite parivartyopari tvacam| kapolavadhraṃ sandadhyāt sīvyennāsāṃ ca yatnataḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाडीभ्यामुत्क्षिपेदन्तः सुखोच्छ्वासप्रवृत्तये। आमतैलेन सिक्त्वानु पतङ्गमधुकाञ्जनैः॥
nāḍībhyāmutkṣipedantaḥ sukhocchvāsapravṛttaye| āmatailena siktvānu pataṅgamadhukāñjanaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शोणितस्थापनैश्चान्यैः सुश्लक्ष्णैरवचूर्णयेत्। ततो मधुघृताभ्यक्तं बध्वाचारिकमादिशेत्॥
śoṇitasthāpanaiścānyaiḥ suślakṣṇairavacūrṇayet| tato madhughṛtābhyaktaṃ badhvācārikamādiśet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञात्वावस्थान्तरं कुर्यात् सद्योव्रणविधिं ततः। छिन्द्याद्रूढेधिकं मांसं नासोपान्ताच्च चर्म तत्। सीव्येत्ततश्च सुश्लक्ष्णं हीनं संवर्धयेत् पुनः॥
jñātvāvasthāntaraṃ kuryāt sadyovraṇavidhiṃ tataḥ| chindyādrūḍhedhikaṃ māṃsaṃ nāsopāntācca carma tat| sīvyettataśca suślakṣṇaṃ hīnaṃ saṃvardhayet punaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवेशिते यथान्यासं सद्यःच्छिन्नेप्ययं विधिः॥
niveśite yathānyāsaṃ sadyaḥcchinnepyayaṃ vidhiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाडीयोगाद्विनौष्ठस्य नासासन्धानवद्विधिः॥
nāḍīyogādvinauṣṭhasya nāsāsandhānavadvidhiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.