भूतादिपादव्यपदेशोपपत्तेश् चैवम् इतश्चैवमभ्युपगन्तव्यमिति, पूर्वस्मिन्वाक्ये प्रकृतं ब्रह्मेति । यतो भूतादीन्पादान्व्यपदिशति । भूतपृथिवीशरीरहृदयानि हि निर्दिश्याह- ऽसैषा चतुष्पदा षड्विधा गायत्रीऽ इति । नहि ब्रह्मानाश्रयणे केवलस्य छन्दसो भूतादयः पादा उपपद्यन्ते । अपिच ब्रह्मानाश्रयणे नेयमृक्संबोध्येत- ऽतावानस्यऽ इति । अनया हि ऋचा स्वरसेन ब्रह्मैवाभिधीयते, ऽपादो ऽस्य सर्वा भूतानि त्रिपादस्यामृतं दिविऽ (छा। ३।१२।५) इति सर्वात्मत्वोपपत्तेः । पुरुषसूक्ते ऽपीयमृग्ब्रह्मपरतयैव समाम्नायते । स्मृतिश्च ब्रह्मण एवंरूपतां दर्शयति- ऽविष्टभ्याहमिदं कृत्स्नमेकांशेन स्थितो जगत्ऽ (भग। १०।४२) इति । ऽयद्वै तद्ब्रह्मऽ (छा। ३।१२।७) इति च निर्देश एवं सति मुख्यार्थ उपपद्यते । ऽपञ्च ब्रह्मपुरुषाःऽ (छा। ३।१३।६) इति च हृदयसुषिषु ब्रह्मपुरुषश्रुतिर्ब्रह्मसंबन्धितायां विवक्षितायां संभवति । तस्मादस्ति पूर्वस्मिन्वाक्ये ब्रह्म प्रकृतम् । तदेव ब्रह्म ज्योतिर्वाक्ये द्युसंबन्धात्प्रत्यभिज्ञायमानं परामृश्यत इति स्थितम् ॥ २६ ॥ ---------------------- फ़्न्: भूतपृथिवीशरीरहृदयवाक्प्राण इति षट्प्रकारा गायत्र्याख्यस्य ब्रह्मणः श्रूयन्ते । सुषयश्छिद्राणि ।
bhūtādipādavyapadeśopapatteś caivam itaścaivamabhyupagantavyamiti, pūrvasminvākye prakṛtaṃ brahmeti / yato bhūtādīnpādānvyapadiśati / bhūtapṛthivīśarīrahṛdayāni hi nirdiśyāha- 'saiṣā catuṣpadā ṣaḍvidhā gāyatrī' iti / nahi brahmānāśrayaṇe kevalasya chandaso bhūtādayaḥ pādā upapadyante / apica brahmānāśrayaṇe neyamṛksaṃbodhyeta- 'tāvānasya' iti / anayā hi ṛcā svarasena brahmaivābhidhīyate, 'pādo 'sya sarvā bhūtāni tripādasyāmṛtaṃ divi' (chā. 3.12.5) iti sarvātmatvopapatteḥ / puruṣasūkte 'pīyamṛgbrahmaparatayaiva samāmnāyate / smṛtiśca brahmaṇa evaṃrūpatāṃ darśayati- 'viṣṭabhyāhamidaṃ kṛtsnamekāṃśena sthito jagat' (bhaga. 10.42) iti / 'yadvai tadbrahma' (chā. 3.12.7) iti ca nirdeśa evaṃ sati mukhyārtha upapadyate / 'pañca brahmapuruṣāḥ' (chā. 3.13.6) iti ca hṛdayasuṣiṣu brahmapuruṣaśrutirbrahmasaṃbandhitāyāṃ vivakṣitāyāṃ saṃbhavati / tasmādasti pūrvasminvākye brahma prakṛtam / tadeva brahma jyotirvākye dyusaṃbandhātpratyabhijñāyamānaṃ parāmṛśyata iti sthitam // 26 // ---------------------- FN: bhūtapṛthivīśarīrahṛdayavākprāṇa iti ṣaṭprakārā gāyatryākhyasya brahmaṇaḥ śrūyante / suṣayaśchidrāṇi /
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.