यथा^उ एतत् षण्णिवर्तनी^इति ॥
yathā^u etat ṣaṇṇivartanī^iti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Baudhayana-Dharmasutra·3·3.2
Baudhayana-Dharmasutra 3.2
षड् एव निवर्तनानि निरुपहतानि (करोति । स्वामिने भागम्(उत्सृजत्य् अनुज्ञातं वा (गृह्णाति ॥
ṣaḍ eva nivartanāni nirupahatāni (karoti / svāmine bhāgam(utsṛjaty anujñātaṃ vā (gṛhṇāti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राक् प्रातराशात् कर्षी (स्याद् अस्यूतनासिकाभ्यांसमुष्काभ्याम् अतुदन्न् आरया मुहुर्मुहुर् अभ्युच्छन्दयन् ॥ [=
prāk prātar.āśāt karṣī (syād asyūta.nāsikābhyāṃsamuṣkābhyām atudann ārayā muhur.muhur abhyucchandayan // [=
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतेन विधिना षण्निवर्तनानि [क्: षण्णिवर्तनानि] (करोति^इतिषण्णिवर्तनी ॥
etena vidhinā ṣaṇnivartanāni [K: ṣaṇṇivartanāni] (karoti^itiṣaṇṇivartanī //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौद्दाली^इति । जलअभ्याशे कुद्दालेन वा फालेन वा तीक्ष्णकाष्ठेन वा (खनति बीजान्य् (आवपति कन्दमूलफलशाकओषधीर् (निष्पादयति ॥
kauddālī^iti / jala.abhyāśe kuddālena vā phālena vā tīkṣṇa.kāṣṭhena vā (khanati bījāny (āvapati kanda.mūla.phala.śāka.oṣadhīr (niṣpādayati //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुद्दालेन (करोति^इति कौद्दाली ॥
kuddālena (karoti^iti kauddālī //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्रुवया वर्तमानः शुक्लेन वाससा शिरो (वेष्टयति । भूत्यैत्वा शिरो (वेष्टयामि^इति । ब्रह्मवर्चसम् (असि ब्रह्मवर्चसाय त्वा^इतिकृष्णअजिनम् (आदत्ते^अब्लिङ्गाभिः पवित्रम् । बलम् (असि बलाय [ः:वलाय] त्वा^इति कमण्डलुम् । धान्यम् (असि पुष्ट्यै त्वा^इति वीवधम् ।सखा मा गोपाय^इति दण्डम् ॥
dhruvayā vartamānaḥ śuklena vāsasā śiro (veṣṭayati / bhūtyaitvā śiro (veṣṭayāmi^iti / brahma.varcasam (asi brahma.varcasāya tvā^itikṛṣṇa.ajinam (ādatte^abliṅgābhiḥ pavitram / balam (asi balāya [ḥ:valāya] tvā^iti kamaṇḍalum / dhānyam (asi puṣṭyai tvā^iti vīvadham /sakhā mā gopāya^iti daṇḍam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानस्तोकीयं (जपित्वा ग्रामं (प्रविश्य गृहद्वारेगृहद्वारआत्मानं वीवधेन सह दर्शनात् संदर्शनी^इत्य् (आचक्षते ॥
mānastokīyaṃ (japitvā grāmaṃ (praviśya gṛha.dvāre.gṛha.dvāraātmānaṃ vīvadhena saha darśanāt saṃdarśanī^ity (ācakṣate //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृत्तेर् वृत्तेर् अवार्त्तायां तया^एव तस्य ध्रुवं वर्तनाद्ध्रुवा^इति परिकीर्तिता ॥
vṛtter vṛtter avārttāyāṃ tayā^eva tasya dhruvaṃ vartanāddhruvā^iti parikīrtitā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संप्रक्षालनी^इति । उत्पन्नानाम् ओषधीनां प्रक्षेपणम् ।निक्षेपणं न^अस्ति निचयो वा । भाजनानि (संप्रक्षाल्य (न्युब्जति^इतिसंप्रक्षालनी ॥
saṃprakṣālanī^iti / utpannānām oṣadhīnāṃ prakṣepaṇam /nikṣepaṇaṃ na^asti nicayo vā / bhājanāni (saṃprakṣālya (nyubjati^itisaṃprakṣālanī //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समूहा^इति । अवारितस्थानेषु पथिषु वा क्षेत्रेषुवा^अप्रतिहतअवकाशेषु वा यत्र यत्र^ओषधयो (विद्यन्ते तत्र तत्रसमूहन्या (समुह्य ताभिर् (वर्तयति^इति समूहा ॥
samūhā^iti / avārita.sthāneṣu pathiṣu vā kṣetreṣuvā^apratihata.avakāśeṣu vā yatra yatra^oṣadhayo (vidyante tatra tatrasamūhanyā (samuhya tābhir (vartayati^iti samūhā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फालनी^इत्य् [क्: पालनीत्य्] अहिंसिका^इत्य् एव^इदम् उक्तं(भवति । तुषविहीनांस् तण्डुलान् (इच्छति सज्जनेभ्यो बीजानि वा ।फालयति^इति फालनी [क्: पालयतीति पालनी] ॥
phālanī^ity [K: pālanīty] ahiṃsikā^ity eva^idam uktaṃ(bhavati / tuṣa.vihīnāṃs taṇḍulān (icchati sajjanebhyo bījāni vā /phālayati^iti phālanī [K: pālayatīti pālanī] //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिलोञ्छा^इति [क्: सिलोञ्छेति] । अवारितस्थानेषु पथिषु वाक्षेत्रेषु वा^अप्रतिहतअवकाशेषु वा यत्र यत्र^ओषधयो (विद्यन्ते तत्रतत्र^एकैकं कणिशम् (उञ्छयित्वा कालेकाले शिलैर् (वर्तयति^इतिशिलोञ्छा [क्: सिलोञ्छा] ॥
śiloñchā^iti [K: siloñcheti] / avārita.sthāneṣu pathiṣu vākṣetreṣu vā^apratihata.avakāśeṣu vā yatra yatra^oṣadhayo (vidyante tatratatra^ekaikaṃ kaṇiśam (uñchayitvā kāle.kāle śilair (vartayati^itiśiloñchā [K: siloñchā] //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कापोता^इति । अवारितस्थानेषु पथिषु वा [क् ओमित्स् वा]क्षेत्रेषु वा^अप्रतिहतअवकाशेषु वा यत्र यत्र^ओषधयो (विद्यन्ते तत्रतत्र^अङ्गुलीभ्याम् एकैकाम् ओषधिम् (उञ्छयित्वा संदंशनात् [क्:सन्दर्शनात्] कपोतवद् इति कापोता ॥
kāpotā^iti / avārita.sthāneṣu pathiṣu vā [K omits vā]kṣetreṣu vā^apratihata.avakāśeṣu vā yatra yatra^oṣadhayo (vidyante tatratatra^aṅgulībhyām ekaikām oṣadhim (uñchayitvā saṃdaṃśanāt [K:sandarśanāt] kapotavad iti kāpotā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धेच्छा^इति । वृत्तिभिः श्रान्तो वृद्धत्वाद् धातुक्षयाद् वासज्जनेभ्यः सिद्धम् अन्नम् (इच्छति^इति सिद्धेच्छा ॥
siddhecchā^iti / vṛttibhiḥ śrānto vṛddhatvād dhātu.kṣayād vāsajjanebhyaḥ siddham annam (icchati^iti siddhecchā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य^आत्मनि समारोपणं [क्: तस्यात्मसमारोपणं] (विद्यतेसंन्यासिवद् उपचारः पवित्रकाषायवासोवर्जम् ॥
tasya^ātmani samāropaṇaṃ [K: tasyātmasamāropaṇaṃ] (vidyatesaṃnyāsivad upacāraḥ pavitra.kāṣāya.vāso.varjam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वान्या^अपि वृक्षलतावल्ल्योषधीनां च तृणओषधीनां चश्यामाकजर्तिलआदीनाम् । वन्याभिर् [क्: वान्याभिर्] (वर्तयति^इतिवान्या ॥
vānyā^api vṛkṣa.latā.vally.oṣadhīnāṃ ca tṛṇa.oṣadhīnāṃ caśyāmāka.jartila.ādīnām / vanyābhir [K: vānyābhir] (vartayati^itivānyā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.