Ksemendra: Bharatamanjari 19

इत्युक्त्वा मीलिताक्षस्तां परिवर्ज्याङ्गनां हरिः । उत्ससर्ज प्रभाचक्रदुष्प्रेक्षं चक्रमञ्जसा

ityuktvā mīlitākṣastāṃ parivarjyāṅganāṃ hariḥ / utsasarja prabhācakraduṣprekṣaṃ cakramañjasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदलक्ष्यभ्रमोद्भ्रान्तं बाणबाहुवने मुहुः । चक्रं पूर्णानलापूरक्रूरं क्रकचतां ययौ

tadalakṣyabhramodbhrāntaṃ bāṇabāhuvane muhuḥ / cakraṃ pūrṇānalāpūrakrūraṃ krakacatāṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणेन मूलनिर्लूनप्रभूतभुजापादपः । बभूव बाणः सावेगस्रवद्रुधिरनिर्झरः

kṣaṇena mūlanirlūnaprabhūtabhujāpādapaḥ / babhūva bāṇaḥ sāvegasravadrudhiranirjharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्ठच्छेदोद्यतं दृष्ट्वा बाणस्य मधुसूदनम् । अभ्येत्य भगवान्भर्गः सगुहः प्रणतो ऽभ्यधात्

kaṇṭhacchedodyataṃ dṛṣṭvā bāṇasya madhusūdanam / abhyetya bhagavānbhargaḥ saguhaḥ praṇato 'bhyadhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्ण जाने जगज्जनमस्थितिसंहारकारणम् । त्वां तथाप्येष नः को ऽपि दैत्यपक्षपरिग्रहः

kṛṣṇa jāne jagajjanamasthitisaṃhārakāraṇam / tvāṃ tathāpyeṣa naḥ ko 'pi daityapakṣaparigrahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मद्भक्त एव भक्तस्ते संरक्ष्यस्ते महाश्रयः । अहमेव भवान्ब्रह्ममूर्तिस्त्रैगुण्यसङ्गतः

madbhakta eva bhaktaste saṃrakṣyaste mahāśrayaḥ / ahameva bhavānbrahmamūrtistraiguṇyasaṅgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मदेकशरणस्तस्माद्रक्ष्यो बाणस्त्वयाधुना । उक्तो हरेणेति हरिस्तथेत्युक्त्वानुरक्षितम्

madekaśaraṇastasmādrakṣyo bāṇastvayādhunā / ukto hareṇeti haristathetyuktvānurakṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्त्रिनेत्रमामन्त्र्य प्रयाते गरुडध्वजे । पश्चात्कृत्तभुजं बाणं नन्दी चिन्ताकुलो ऽभ्यधात्

tatastrinetramāmantrya prayāte garuḍadhvaje / paścātkṛttabhujaṃ bāṇaṃ nandī cintākulo 'bhyadhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो बत न जानीमः कियती भवितव्यता । बाणस्त्र्यक्षे सपक्षे ऽपि प्राप्तो जीवितसंशयम्

aho bata na jānīmaḥ kiyatī bhavitavyatā / bāṇastryakṣe sapakṣe 'pi prāpto jīvitasaṃśayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाण च्छिन्नभुजो ऽप्यत्र नृत्येनाराधय प्रभुम् । भवं भवभयोच्छेदकोविदं वरदं सखे

bāṇa cchinnabhujo 'pyatra nṛtyenārādhaya prabhum / bhavaṃ bhavabhayocchedakovidaṃ varadaṃ sakhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्तो नन्दिना बाणश्चिरचारी पदक्रमैः । ननर्त भगवान्येन वरदो ऽस्याभवद्भवः

ityukto nandinā bāṇaściracārī padakramaiḥ / nanarta bhagavānyena varado 'syābhavadbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमरो निर्व्यथः श्रीमाञ्जातः पूज्यभुजद्वयः । बाणो ऽभूदीश्वरवरान्महाकालो गणाग्रणीः

amaro nirvyathaḥ śrīmāñjātaḥ pūjyabhujadvayaḥ / bāṇo 'bhūdīśvaravarānmahākālo gaṇāgraṇīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तर्हिते ऽथ सगणे सहसा पार्वतीपतौ । बभूव शोणितपुरं शून्यं दैत्यजनोज्झितम्

antarhite 'tha sagaṇe sahasā pārvatīpatau / babhūva śoṇitapuraṃ śūnyaṃ daityajanojjhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उषासहायमादाय बाणान्तःपुरमन्दिरात् । अनिरुद्धं प्रमुदितः प्रययौ गरुडध्वजः

uṣāsahāyamādāya bāṇāntaḥpuramandirāt / aniruddhaṃ pramuditaḥ prayayau garuḍadhvajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रजन्स तार्क्ष्यपक्षांशुपिशङ्गीकृतदिङ्मुखः । सस्मार सत्यभामाया वचनं चारुलोचनः

vrajansa tārkṣyapakṣāṃśupiśaṅgīkṛtadiṅmukhaḥ / sasmāra satyabhāmāyā vacanaṃ cārulocanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सन्ति दिव्यामृतक्षीरा दिव्या बाणस्य धेनवः । ता मदर्थं त्वया देव हर्तव्या इति सस्मितः

santi divyāmṛtakṣīrā divyā bāṇasya dhenavaḥ / tā madarthaṃ tvayā deva hartavyā iti sasmitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ता हर्तुमुद्ययौ यावच्चरन्तीर्जलधेस्तटे । तावत्ता विविशुः सर्वा जवेन वरुणालयम्

tā hartumudyayau yāvaccarantīrjaladhestaṭe / tāvattā viviśuḥ sarvā javena varuṇālayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सुपर्णपक्षोग्रवातसंक्षोभिते ऽम्बुधौ । घोरं रथसहस्रौघैरुद्ययौ वारुणं बलम्

tataḥ suparṇapakṣogravātasaṃkṣobhite 'mbudhau / ghoraṃ rathasahasraughairudyayau vāruṇaṃ balam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुरारिशरसंभारदारिते च बलार्णवे । उदतिष्ठन्मणिच्छत्रः कुपितो वरुणः स्वयम्

murāriśarasaṃbhāradārite ca balārṇave / udatiṣṭhanmaṇicchatraḥ kupito varuṇaḥ svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यास्त्रवर्षी समरे वैष्णवास्त्रेण शौरिणा । निर्दह्यमानो वरुणः प्राञ्जलिस्तमभाषत

divyāstravarṣī samare vaiṣṇavāstreṇa śauriṇā / nirdahyamāno varuṇaḥ prāñjalistamabhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्तिराद्या तवैवाहं जगत्सर्गे जगत्पते । क्षन्तुमर्हसि मे देव जहि कोपं तमोमयम्

mūrtirādyā tavaivāhaṃ jagatsarge jagatpate / kṣantumarhasi me deva jahi kopaṃ tamomayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न्यासीकृतं गोधनं च बाणेन परिरक्ष मे । इत्युक्तस्तेन भगवान्प्रीतः प्रायाद्विहायसा

nyāsīkṛtaṃ godhanaṃ ca bāṇena parirakṣa me / ityuktastena bhagavānprītaḥ prāyādvihāyasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तूयमानः सुरगणैर्द्वारकोपान्तमेत्य सः । निक्षिप्य निजवक्त्रे च पाञ्चजन्यमपूरयत्

stūyamānaḥ suragaṇairdvārakopāntametya saḥ / nikṣipya nijavaktre ca pāñcajanyamapūrayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य गम्भीरगोषेण सुस्निग्धघननादिना । हर्षोत्सवो ऽभवत्को ऽपि वृष्णिवीरशिखण्डिनाम्

tasya gambhīragoṣeṇa susnigdhaghananādinā / harṣotsavo 'bhavatko 'pi vṛṣṇivīraśikhaṇḍinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रविश्य द्वारकां देवः पूजितः सर्वयादवैः । पश्चादवाप्तसत्कृत्यं विसृज्येन्द्रं सहानुगम्

praviśya dvārakāṃ devaḥ pūjitaḥ sarvayādavaiḥ / paścādavāptasatkṛtyaṃ visṛjyendraṃ sahānugam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गरुडं च प्रियतमाप्रणयप्रेमलालसः । विजहार सुरारातिर्निःशेषक्षयनिर्वृतिः

garuḍaṃ ca priyatamāpraṇayapremalālasaḥ / vijahāra surārātirniḥśeṣakṣayanirvṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैशम्पायन इत्यूचे राजानं जनमेजयम् । इति तस्य वचः श्रुत्वा पुनः पप्रच्छ शौनकः

vaiśampāyana ityūce rājānaṃ janamejayam / iti tasya vacaḥ śrutvā punaḥ papraccha śaunakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वे वंशाः श्रुताः सर्वे जनमेजयभूपतेः । संतानवंशमिच्छामि श्रोतुं सूत त्वयोदितम्

pūrve vaṃśāḥ śrutāḥ sarve janamejayabhūpateḥ / saṃtānavaṃśamicchāmi śrotuṃ sūta tvayoditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति पृष्टो ऽब्रवीत्सूतो जनमेजयसंभवौ । चन्द्रापीडो महीपालः सूर्यापीडश्च मक्तिभाक्

iti pṛṣṭo 'bravītsūto janamejayasaṃbhavau / candrāpīḍo mahīpālaḥ sūryāpīḍaśca maktibhāk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रपीडसुतः सत्यकर्णो भ्रातृशताग्रजः । तत्पुत्रः श्वेतकर्णाख्यो महाप्रस्थानमाविशत्

candrapīḍasutaḥ satyakarṇo bhrātṛśatāgrajaḥ / tatputraḥ śvetakarṇākhyo mahāprasthānamāviśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं जाया मालिनी नाम सगर्भानुययौ सती । प्रतिजातस्तया त्यक्तः कुमारो गिरिकन्दरे

taṃ jāyā mālinī nāma sagarbhānuyayau satī / pratijātastayā tyaktaḥ kumāro girikandare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुरोद तस्य कारुण्यात्प्रादुरासन्पयोमुचः । गृहीतो मुनिपुत्राभ्यां धृष्टपार्श्वद्वयो गिरौ

ruroda tasya kāruṇyātprādurāsanpayomucaḥ / gṛhīto muniputrābhyāṃ dhṛṣṭapārśvadvayo girau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजपार्श्व इति ख्यातः सो ऽभवद्यन्वनां वरः । तत्पुत्रपौत्रैर्विपुलैः पूरुवंशो विवर्धितः

ajapārśva iti khyātaḥ so 'bhavadyanvanāṃ varaḥ / tatputrapautrairvipulaiḥ pūruvaṃśo vivardhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ययातिप्रोक्तमप्यर्कग्रहहीना मही भवेत् । पूरुवंशविहीना तु न कदाचिद्भविष्यति

yayātiproktamapyarkagrahahīnā mahī bhavet / pūruvaṃśavihīnā tu na kadācidbhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भारते पूर्वपूजासु जनमेजयभूभुजा । श्रुत्वा दानविधिं पृष्टो व्यासशिष्यो ऽब्रवीत्पुनः

bhārate pūrvapūjāsu janamejayabhūbhujā / śrutvā dānavidhiṃ pṛṣṭo vyāsaśiṣyo 'bravītpunaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदिपर्वणि विप्रेभ्यः प्रदद्यान्मधुपायसम् । अपूपमोदकैः कुर्यात्सभापर्वणि तर्पणम्

ādiparvaṇi viprebhyaḥ pradadyānmadhupāyasam / apūpamodakaiḥ kuryātsabhāparvaṇi tarpaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरण्यके मूलफलैर्वैराटे वस्त्रमर्पयेत् । विचित्रभोज्यपानान्नं दद्यादुद्योगभीष्मयोः

āraṇyake mūlaphalairvairāṭe vastramarpayet / vicitrabhojyapānānnaṃ dadyādudyogabhīṣmayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रोणपर्वण्यायुधानि शुद्धान्नं कर्णपर्वणि । शल्यपर्वण्यपूपादिसमोदकगुडोदनम्

droṇaparvaṇyāyudhāni śuddhānnaṃ karṇaparvaṇi / śalyaparvaṇyapūpādisamodakaguḍodanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुद्गमिश्रं गदायुद्धे स्त्रीपर्वणि विभूषणम् । घृतौदनमथैषू(षी)के हविष्यं शान्तिपर्वणि

mudgamiśraṃ gadāyuddhe strīparvaṇi vibhūṣaṇam / ghṛtaudanamathaiṣū(ṣī)ke haviṣyaṃ śāntiparvaṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्वमेधे यताकामं हविष्यं तद्वदाश्रमे । मौसले गन्धमाल्यादि प्रस्थानाख्ये उपानहौ

aśvamedhe yatākāmaṃ haviṣyaṃ tadvadāśrame / mausale gandhamālyādi prasthānākhye upānahau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्गपर्वणि भक्ष्यादि हरिवंशे तु पायसम् । भारतान्ते सरस्वत्याः पूजामादाय पुस्तके

svargaparvaṇi bhakṣyādi harivaṃśe tu pāyasam / bhāratānte sarasvatyāḥ pūjāmādāya pustake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिरण्यदो ऽचिंतहरिः सर्वयज्ञफलोचितः । पर्वपूजां निशम्येति पुनः पप्रच्छ शौनकः

hiraṇyado 'ciṃtahariḥ sarvayajñaphalocitaḥ / parvapūjāṃ niśamyeti punaḥ papraccha śaunakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसत्रे निवृत्ते तु रक्षिते तक्षके तथा । ततः किमकरोत्सूत स राजा जनमेजयः

sarvasatre nivṛtte tu rakṣite takṣake tathā / tataḥ kimakarotsūta sa rājā janamejayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूतो ऽवदत्ततो राजा विद्वन्मन्त्रिपुरोहितैः । चिन्तयित्वाश्वमेधाय पूर्णं संभारमादधे

sūto 'vadattato rājā vidvanmantripurohitaiḥ / cintayitvāśvamedhāya pūrṇaṃ saṃbhāramādadhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाजगाम भगवान्दिव्यज्ञानमयो मुनिः । वेदविद्यानिधिः श्रीमान्व्यासः सत्यतपोनिधिः

athājagāma bhagavāndivyajñānamayo muniḥ / vedavidyānidhiḥ śrīmānvyāsaḥ satyataponidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं महार्हासनासीनं पूजयित्वा नतो नृपः । पप्रच्छ भारतसुधाचर्वणानन्दनिर्भरः

taṃ mahārhāsanāsīnaṃ pūjayitvā nato nṛpaḥ / papraccha bhāratasudhācarvaṇānandanirbharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवन्राजसूयेन कृतः क्षत्त्रक्षयो महान् । स कथं पाण्डुपुत्राणां भवता न निवारितः

bhagavanrājasūyena kṛtaḥ kṣattrakṣayo mahān / sa kathaṃ pāṇḍuputrāṇāṃ bhavatā na nivāritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृष्टो नृपेणेत्यवदन्मुनिर्दन्तांशुभिर्दिशन् । मुखे सरस्वतीवासकमले केसरावलीम्

pṛṣṭo nṛpeṇetyavadanmunirdantāṃśubhirdiśan / mukhe sarasvatīvāsakamale kesarāvalīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवश्यभाविनि कथं तस्मिन्क्षत्त्रक्षये वयम् । प्रभवामो हितं कश्च मन्यते विधिचोदितः

avaśyabhāvini kathaṃ tasminkṣattrakṣaye vayam / prabhavāmo hitaṃ kaśca manyate vidhicoditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयं भवासक्तजन्तुयातायातानिलाहतिः । सर्वात्मना बलवती जृम्भते भवित्वयता

iyaṃ bhavāsaktajantuyātāyātānilāhatiḥ / sarvātmanā balavatī jṛmbhate bhavitvayatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुभाशुभफलैः प्राप्तिः सहजाप्यग्रवर्तिनी । भ्रूलतेव ललाटस्था स्वदृशा केन दृश्यते

śubhāśubhaphalaiḥ prāptiḥ sahajāpyagravartinī / bhrūlateva lalāṭasthā svadṛśā kena dṛśyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां कालपरीतानां धीरभूद्दृढनिश्चया । सर्वंकषो हि भगवान्कालः कवलिताखिलः

teṣāṃ kālaparītānāṃ dhīrabhūddṛḍhaniścayā / sarvaṃkaṣo hi bhagavānkālaḥ kavalitākhilaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहिभर्दैवनिर्दिष्टं वचसा यदि लङ्घ्यते । तत्सत्त्रमप्यश्वमेधं मा कृथा विघ्नदो हि सः

dehibhardaivanirdiṣṭaṃ vacasā yadi laṅghyate / tatsattramapyaśvamedhaṃ mā kṛthā vighnado hi saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वा शतक्रतुर्द्वैषात्तव क्रतुशतत्रयम् । पत्नी प्रविश्य यज्ञाश्वं रागान्धो धर्षयिष्यति

śrutvā śatakraturdvaiṣāttava kratuśatatrayam / patnī praviśya yajñāśvaṃ rāgāndho dharṣayiṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रभृति लोके ऽस्मिन्प्रवृद्धे कलिकल्मषे । महायज्ञकथामात्रमपि दूरे भविष्यति

tataḥ prabhṛti loke 'sminpravṛddhe kalikalmaṣe / mahāyajñakathāmātramapi dūre bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेनानीः काश्यपिः कश्चिदौद्भिदः कलिगोचरे । अश्वमेधं कृती विप्रः पुनः प्रत्याहरिष्यति

senānīḥ kāśyapiḥ kaścidaudbhidaḥ kaligocare / aśvamedhaṃ kṛtī vipraḥ punaḥ pratyāhariṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति श्रुत्वा विष्ण्णेन मुनिः पृष्टो महीभुजा । उवाच ज्ञाननयनः पर्यन्तयुगलक्षणम्

iti śrutvā viṣṇṇena muniḥ pṛṣṭo mahībhujā / uvāca jñānanayanaḥ paryantayugalakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्णाश्रमाचारचर्चा विपरीता यतेप्सिता । भविष्यति यदा लोके तद्युगान्तस्य यौवनम्

varṇāśramācāracarcā viparītā yatepsitā / bhaviṣyati yadā loke tadyugāntasya yauvanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिथिलक्षणसौहार्दाः सत्यशीलविवर्जिताः । केशवेशा भविष्यन्ति निरुष्णीषाम्बरा नराः

śithilakṣaṇasauhārdāḥ satyaśīlavivarjitāḥ / keśaveśā bhaviṣyanti niruṣṇīṣāmbarā narāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दस्यवो राजचरिता राजाने दस्तुचेष्टिताः । करिष्यन्ति कलेः सर्वे साहाय्यं धर्मसंक्षये

dasyavo rājacaritā rājāne dastuceṣṭitāḥ / kariṣyanti kaleḥ sarve sāhāyyaṃ dharmasaṃkṣaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पक्वान्नविक्रयो लोके वेदविक्रयिणो द्विजाः । भविष्यन्ति युगे क्षीणे गृहीण्यो भगविक्रयाः

pakvānnavikrayo loke vedavikrayiṇo dvijāḥ / bhaviṣyanti yuge kṣīṇe gṛhīṇyo bhagavikrayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपदेशकृतः शूद्रा ब्रह्मदीक्षाविधायिनः । भोःशब्देन भविष्यन्ति विप्रा अवमताः पुनः

upadeśakṛtaḥ śūdrā brahmadīkṣāvidhāyinaḥ / bhoḥśabdena bhaviṣyanti viprā avamatāḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुण्डाः कषायवसना नानाव्रतविकारिणः । प्रतिग्रहान्ग्रहीष्यन्ति शूद्रा विद्रावितद्विजाः

muṇḍāḥ kaṣāyavasanā nānāvratavikāriṇaḥ / pratigrahāngrahīṣyanti śūdrā vidrāvitadvijāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपलावण्यमाधुर्ये परिक्षीणे सुभूषणे । केशालांकरणा नार्यो भविष्यन्ति गतत्रपाः

rūpalāvaṇyamādhurye parikṣīṇe subhūṣaṇe / keśālāṃkaraṇā nāryo bhaviṣyanti gatatrapāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वशास्त्रपण्डिताः सर्वे निर्विवेका मुमुक्षवः । भविष्यन्ति कुले जाता निष्प्रयत्नफलेप्सवः

svaśāstrapaṇḍitāḥ sarve nirvivekā mumukṣavaḥ / bhaviṣyanti kule jātā niṣprayatnaphalepsavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वञ्चना वञ्चनाज्ञानां तस्कराणां च तस्कराः । किमन्यत्प्रभविष्यन्ति राजानो दारहारिणः

vañcanā vañcanājñānāṃ taskarāṇāṃ ca taskarāḥ / kimanyatprabhaviṣyanti rājāno dārahāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बबुस्त्रीको ऽल्पपुरुषो हिमवत्पार्श्वसंश्रयः । लोकस्कन्धार्पितापत्यो हाहाभूतश्चरिष्यति

babustrīko 'lpapuruṣo himavatpārśvasaṃśrayaḥ / lokaskandhārpitāpatyo hāhābhūtaścariṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दम्भः शौचं वक्रमायाकृतित्वं हिंसाशौर्यं वृत्तिरन्योपघातः । तर्कः शास्त्रं नास्तिकत्वं च बोधः शौचाचारत्याग एवाशु मुक्तिः

dambhaḥ śaucaṃ vakramāyākṛtitvaṃ hiṃsāśauryaṃ vṛttiranyopaghātaḥ / tarkaḥ śāstraṃ nāstikatvaṃ ca bodhaḥ śaucācāratyāga evāśu muktiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येवं कलिना लोके किल्बिषैराकुलीकृते । पुनः कालविपाकेन कृतधर्मः प्रवर्तते

ityevaṃ kalinā loke kilbiṣairākulīkṛte / punaḥ kālavipākena kṛtadharmaḥ pravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तिरोहिते क्षिप्रं मुनौ ज्ञानदिवाकरे । अश्वमेधो नरपतेः क्रतुः श्रीमानवर्तत

tatastirohite kṣipraṃ munau jñānadivākare / aśvamedho narapateḥ kratuḥ śrīmānavartata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्यज्ञे प्रविश्याश्वं राजपत्नीं वपुष्टमाम् । अकामां कामवशतः शतक्रतुरधर्षयत्

tasminyajñe praviśyāśvaṃ rājapatnīṃ vapuṣṭamām / akāmāṃ kāmavaśataḥ śatakraturadharṣayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदध्वर्युगिरा प्राप्तो राजा कोपविषोल्बणः । शशाप शक्रं यज्ञांशनिषेधेनाजितेन्द्रियम्

tadadhvaryugirā prāpto rājā kopaviṣolbaṇaḥ / śaśāpa śakraṃ yajñāṃśaniṣedhenājitendriyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरस्य सर्वान्सासूयं ब्राह्मणाद्विषयान्निजात् । प्रविश्याकम्पिततनुः पत्नीशालामभाषत

nirasya sarvānsāsūyaṃ brāhmaṇādviṣayānnijāt / praviśyākampitatanuḥ patnīśālāmabhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयं निष्कास्यतां पङ्ककुल्या कुटिलचारिणी । किल्बिषालोलकल्लोलाकुलकूलावपातिनी

iyaṃ niṣkāsyatāṃ paṅkakulyā kuṭilacāriṇī / kilbiṣālolakallolākulakūlāvapātinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहे दूषिताचारित्रा नेयं मे स्थातुमर्हति । यशःपूर्णशशाङ्कस्य मेघमालायितं यया

gṛhe dūṣitācāritrā neyaṃ me sthātumarhati / yaśaḥpūrṇaśaśāṅkasya meghamālāyitaṃ yayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वादु नाश्नन्ति संतप्ता न च रात्रिषु शेरते । शल्यं मर्मान्तरे येषां गृहे भार्या हि दूषिता

svādu nāśnanti saṃtaptā na ca rātriṣu śerate / śalyaṃ marmāntare yeṣāṃ gṛhe bhāryā hi dūṣitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति वादिनि भूपाले गन्धर्वाधिपतिः स्वयम् । विश्वावसुस्तमभ्येत्य सौहार्दादिदमब्रवीत्

iti vādini bhūpāle gandharvādhipatiḥ svayam / viśvāvasustamabhyetya sauhārdādidamabravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजन्रम्भा तव वधूरियं देवविलासिनी । वपुष्टमा सुरेन्द्रेण यज्ञे ऽस्मिन्धर्षिता सती

rājanrambhā tava vadhūriyaṃ devavilāsinī / vapuṣṭamā surendreṇa yajñe 'smindharṣitā satī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वत्प्रभावभयाद्विप्रभयाद्द्वेषान्मनोभवात् । दैवदिष्टश्च शक्रेण विघ्नस्ते विहितः क्रतौ

tvatprabhāvabhayādviprabhayāddveṣānmanobhavāt / daivadiṣṭaśca śakreṇa vighnaste vihitaḥ kratau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्रेभ्यो मा क्रुधः पत्नीं मा त्याक्षीः शुद्धमानसाम् । गुह्यस्पर्शो ह्यकामाया दृश्ययाङ्गस्पर्शसंनिभः

viprebhyo mā krudhaḥ patnīṃ mā tyākṣīḥ śuddhamānasām / guhyasparśo hyakāmāyā dṛśyayāṅgasparśasaṃnibhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जनजन्म महीरन्ध्रे पुरंध्रीणां स्वभावतः । अशुद्धं शुद्धिमाधत्ते ब्राह्मणान्मा मुधा वधीः

janajanma mahīrandhre puraṃdhrīṇāṃ svabhāvataḥ / aśuddhaṃ śuddhimādhatte brāhmaṇānmā mudhā vadhīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति गन्धर्वराजेन बोधितो जनमेजयः । प्रशान्तकोपः संचिन्त्य तथेति प्रत्यपद्यत

iti gandharvarājena bodhito janamejayaḥ / praśāntakopaḥ saṃcintya tatheti pratyapadyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निशम्य विष्णुचरितं वैशम्पायनकीर्तितम् । पुनः प्रपच्छ वाराहं प्रादुर्भावं महीपतिः

niśamya viṣṇucaritaṃ vaiśampāyanakīrtitam / punaḥ prapaccha vārāhaṃ prādurbhāvaṃ mahīpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स पृष्टस्तेन विनयात्प्रणिपत्य हरिं मुनिः । विष्णोरानाययद्दिव्यं प्रभावं कल्मषापहम्

sa pṛṣṭastena vinayātpraṇipatya hariṃ muniḥ / viṣṇorānāyayaddivyaṃ prabhāvaṃ kalmaṣāpaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्णे युगसहस्रान्ते निवृत्ते ब्रह्मवासरे । हिरण्यरेतास्त्रिशिराः स्वयं देवो वृषाकपिः

pūrṇe yugasahasrānte nivṛtte brahmavāsare / hiraṇyaretāstriśirāḥ svayaṃ devo vṛṣākapiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिखाभिर्लोकमखिलं दग्ध्वा सगिरिसागरम् । एको नारायणः शेते गर्भीकृतजगत्त्रयः

śikhābhirlokamakhilaṃ dagdhvā sagirisāgaram / eko nārāyaṇaḥ śete garbhīkṛtajagattrayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स गर्भीकृतविश्वः प्राङ्मुमोचाण्डं हिरण्मयम् । ऊर्ध्वाधस्तेन तद्भिन्नं विवृतं दिक्षु चाष्टधा

sa garbhīkṛtaviśvaḥ prāṅmumocāṇḍaṃ hiraṇmayam / ūrdhvādhastena tadbhinnaṃ vivṛtaṃ dikṣu cāṣṭadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बभूव त्रिजगत्क्षेत्रं भूतलान्तं खशेखरम् । गर्भं हिरण्यगर्भस्य यमाहुर्ब्रह्मवादिनः

babhūva trijagatkṣetraṃ bhūtalāntaṃ khaśekharam / garbhaṃ hiraṇyagarbhasya yamāhurbrahmavādinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वच्छं यत्सलिलं तत्र सुमेरुः काञ्चनाचलः । ममज्ज मेदिनी तस्मिन्गिरीन्द्रशतपीडिता

svacchaṃ yatsalilaṃ tatra sumeruḥ kāñcanācalaḥ / mamajja medinī tasmingirīndraśatapīḍitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशक्ता धर्तुमखिलं प्राणितं विष्णुतेजसा । वैकुण्ठं शरणं प्रायानमग्ना गौरिव मेदिनी

aśaktā dhartumakhilaṃ prāṇitaṃ viṣṇutejasā / vaikuṇṭhaṃ śaraṇaṃ prāyānamagnā gauriva medinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो विश्वंभरोद्धारधीरं वपुरकल्पयत् । वाराहं दुष्टसंहारि हरिर्गिरिमवोच्छ्रितम्

tato viśvaṃbharoddhāradhīraṃ vapurakalpayat / vārāhaṃ duṣṭasaṃhāri harirgirimavocchritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिन्नाञ्जनचयच्छायं शुभदंष्ट्रांशुसंचयम् । नीलजीमूतसंघातादिव निर्यन्निशाकरम्

bhinnāñjanacayacchāyaṃ śubhadaṃṣṭrāṃśusaṃcayam / nīlajīmūtasaṃghātādiva niryanniśākaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बभ्रुभ्रूश्मश्रुकेशेन वक्त्रणारञ्जिताम्बरम् । नीलाद्रिशिखरेणेव हेमराजिरजोजुषा

babhrubhrūśmaśrukeśena vaktraṇārañjitāmbaram / nīlādriśikhareṇeva hemarājirajojuṣā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स पातालतलं तालतमालमलिनोदरम् । विवेश दंष्ट्राखण्डेन्दुखण्डितध्वान्तमण्डलः

sa pātālatalaṃ tālatamālamalinodaram / viveśa daṃṣṭrākhaṇḍendukhaṇḍitadhvāntamaṇḍalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्रात्मा वेद यज्ञाङ्गः स वराहो महाकृतिः । दंष्ट्राग्रेणोज्जहार क्ष्मां शेवाललतिकामिव

mantrātmā veda yajñāṅgaḥ sa varāho mahākṛtiḥ / daṃṣṭrāgreṇojjahāra kṣmāṃ śevālalatikāmiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा तस्य दंष्ट्रापर्यन्ते सक्ता कुवलयेक्षणा । बभौ लाञ्छनलेखेन श्यामशीतांशुमण्डले

sā tasya daṃṣṭrāparyante saktā kuvalayekṣaṇā / babhau lāñchanalekhena śyāmaśītāṃśumaṇḍale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगन्निवासो वसुधामुद्धृत्य जगतः स्थितिम् । विदधे दिग्विभागेन भूधरांश्च न्यवेशयेत्

jagannivāso vasudhāmuddhṛtya jagataḥ sthitim / vidadhe digvibhāgena bhūdharāṃśca nyaveśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खचक्रगदाकारान्पर्वतान्विनिवेश्य सः । असृजत्पुरुषं वक्त्राद्देवमाद्यं प्रजापतिम्

śaṅkhacakragadākārānparvatānviniveśya saḥ / asṛjatpuruṣaṃ vaktrāddevamādyaṃ prajāpatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं करोमीति पुरतस्तस्मिन्वदति सादरम् । विभजात्मानमित्युक्त्वा विश्वयोनिस्तिरोदधे

kiṃ karomīti puratastasminvadati sādaram / vibhajātmānamityuktvā viśvayonistirodadhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश्चिन्तयतस्तस्य चिदाकाशसमुद्भवः । ओमित्युदचरन्नादः संपूरितजगत्त्रयः

tataścintayatastasya cidākāśasamudbhavaḥ / omityudacarannādaḥ saṃpūritajagattrayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽभवद्वषट्कारो महाव्याहृतयस्तथा । वेदमाता च सावित्री वेदैः सह सनातनैः

tato 'bhavadvaṣaṭkāro mahāvyāhṛtayastathā / vedamātā ca sāvitrī vedaiḥ saha sanātanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशुद्धमानसावासराजहंसाः प्रजापतेः । अजायन्त जगद्वन्द्याः सप्त पूर्वे महर्षयः

viśuddhamānasāvāsarājahaṃsāḥ prajāpateḥ / ajāyanta jagadvandyāḥ sapta pūrve maharṣayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षस्तु दक्षिमाङ्गुष्ठादुदभूद्यः प्रजापतिः । तत्सुताः कन्यकाः प्रापुर्धर्मेन्दुमनुकश्यपाः

dakṣastu dakṣimāṅguṣṭhādudabhūdyaḥ prajāpatiḥ / tatsutāḥ kanyakāḥ prāpurdharmendumanukaśyapāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तासामयं विश्वसर्गः संतानः स सुरासुरः । असूत देवानदितिर्दितिर्दैत्यांश्च कश्यपात्

tāsāmayaṃ viśvasargaḥ saṃtānaḥ sa surāsuraḥ / asūta devānaditirditirdaityāṃśca kaśyapāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिरण्याक्षं समाश्रित्य कदाचिद्दितिजेश्वरम् । सपक्षाः पर्वताश्चक्रुर्गत्या भुवनविप्लवम्

hiraṇyākṣaṃ samāśritya kadācidditijeśvaram / sapakṣāḥ parvatāścakrurgatyā bhuvanaviplavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पक्षब्छेदोद्यते तेषां शक्रे तत्पक्षपातिना । हिरण्याक्षेण देवानां दारुणः संगरो ऽभवत्

pakṣabchedodyate teṣāṃ śakre tatpakṣapātinā / hiraṇyākṣeṇa devānāṃ dāruṇaḥ saṃgaro 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्महास्त्रविक्षेपभूतक्षोभविभीषणे । हिरण्याक्षो ऽजयद्देवान्भुवनाकम्पने रणे

tasminmahāstravikṣepabhūtakṣobhavibhīṣaṇe / hiraṇyākṣo 'jayaddevānbhuvanākampane raṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरेषु ध्वस्तधैर्येषु वराहो गिरिविग्रहः । भगवान्स्वयमभ्येत्य तस्थौ दैत्यवधोत्सुकः । दध्मौ दंष्ट्राकरालेन शङ्खं वक्त्रेण चक्रभृत्

sureṣu dhvastadhairyeṣu varāho girivigrahaḥ / bhagavānsvayamabhyetya tasthau daityavadhotsukaḥ / dadhmau daṃṣṭrākarālena śaṅkhaṃ vaktreṇa cakrabhṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नादेन तस्य ब्रह्मण्डमण्डलावर्तकारिणा । ओङ्कारायितमुद्दर्पदैत्यक्षयमहाध्वरे

nādena tasya brahmaṇḍamaṇḍalāvartakāriṇā / oṅkārāyitamuddarpadaityakṣayamahādhvare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽभ्येत्य हिरण्याक्षः क्षयदूतिकया द्विषाम् । शक्त्या वक्षसि देवेशं जघान घननिःस्वनः

tato 'bhyetya hiraṇyākṣaḥ kṣayadūtikayā dviṣām / śaktyā vakṣasi deveśaṃ jaghāna ghananiḥsvanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लीलया वीक्ष्य भगवान्दैत्यमद्भूतविक्रमम् । असृजद्वैरिसंहारं सहस्रारं सुदर्शनम्

līlayā vīkṣya bhagavāndaityamadbhūtavikramam / asṛjadvairisaṃhāraṃ sahasrāraṃ sudarśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतोत्तमाङ्गशृङ्गे ऽथ तेन दैत्यमहीभृति । पतिते भुवि विध्वस्ताः प्रययुर्दानवा दिशः

kṛtottamāṅgaśṛṅge 'tha tena daityamahībhṛti / patite bhuvi vidhvastāḥ prayayurdānavā diśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिरण्याक्षे हते वीरे शेखरे त्रिदशद्विषाम् । धृता महावराहेण स्वपदं भेजिरे सुराः

hiraṇyākṣe hate vīre śekhare tridaśadviṣām / dhṛtā mahāvarāheṇa svapadaṃ bhejire surāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दंष्ट्रानिर्भिन्नभिन्नञ्जनगिरिगहनस्फारदैत्यान्धकारश्चन्द्रार्कोदारतारापथरुचिरतरप्रस्पुरच्छङ्खचक्रः । पायान्नः शेषशीर्षाक्रमणसमुदितैर्व्याप्तकायः फणाग्रैः क्षुभ्यत्क्षीराब्धिफेनैरिव मणिशबलैर्मन्दराभो वराहः

daṃṣṭrānirbhinnabhinnañjanagirigahanasphāradaityāndhakāraścandrārkodāratārāpatharuciratarapraspuracchaṅkhacakraḥ / pāyānnaḥ śeṣaśīrṣākramaṇasamuditairvyāptakāyaḥ phaṇāgraiḥ kṣubhyatkṣīrābdhiphenairiva maṇiśabalairmandarābho varāhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरा कृतयुगे श्रीमान्काश्यपो दितिनन्दनः । चक्रे हिरण्यकशिपुः साग्रं वर्षायुतं तपः

purā kṛtayuge śrīmānkāśyapo ditinandanaḥ / cakre hiraṇyakaśipuḥ sāgraṃ varṣāyutaṃ tapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवध्यः सुरगन्धर्वकिन्नरोरगरक्षसाम् । आयुधानां च सर्वेषां सो ऽभवद्ब्रह्मणो वरात्

avadhyaḥ suragandharvakinnaroragarakṣasām / āyudhānāṃ ca sarveṣāṃ so 'bhavadbrahmaṇo varāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समं प्राप्तपदो दर्पादाक्रान्तभुवनत्रयः । वीरः सुराङ्गनाः सर्वाश्चक्रे प्रोषितभर्तृकाः

samaṃ prāptapado darpādākrāntabhuvanatrayaḥ / vīraḥ surāṅganāḥ sarvāścakre proṣitabhartṛkāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः संत्रस्तविध्वस्तास्तत्प्रतापाग्निनिष्प्रभाः । ब्रह्मवाक्यायुर्देवाः शरणं देवमच्युतम्

tataḥ saṃtrastavidhvastāstatpratāpāgniniṣprabhāḥ / brahmavākyāyurdevāḥ śaraṇaṃ devamacyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स दत्त्वा वरदस्तेषामभयं भूतभावनः । ओङ्कारानुगतं चक्रे नारसिंहं महद्वपुः

sa dattvā varadasteṣāmabhayaṃ bhūtabhāvanaḥ / oṅkārānugataṃ cakre nārasiṃhaṃ mahadvapuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽभूज्ज्वलितहेमाद्रिप्रभासंभारघस्मरः । सावेगचरणाक्रान्तिखर्वीकृतमहीधरः

so 'bhūjjvalitahemādriprabhāsaṃbhāraghasmaraḥ / sāvegacaraṇākrāntikharvīkṛtamahīdharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.