Ksemendra: Bharatamanjari 19

समं विविशतुः सेनां दैत्यानामग्निमारुतौ । भस्मकूटावलीशेषान्कृत्वा द्रुमशिलोच्चयान्

samaṃ viviśatuḥ senāṃ daityānāmagnimārutau / bhasmakūṭāvalīśeṣānkṛtvā drumaśiloccayān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्धूतान्दिक्षु विक्षिप्य तौ रणाग्रे विचेरतुः । अनिलोल्लासितज्वालाज्वलितश्मश्रुभीषणः

uddhūtāndikṣu vikṣipya tau raṇāgre viceratuḥ / anilollāsitajvālājvalitaśmaśrubhīṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दैत्यानां दह्यमानानां धूमः काल इवोद्ययौ । मारुतस्याग्नितप्तस्य वह्नेतोद्यतस्य च

daityānāṃ dahyamānānāṃ dhūmaḥ kāla ivodyayau / mārutasyāgnitaptasya vahnetodyatasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभूत्कूतान्तहुंकारघोरः कहकहारवः । विचटच्चर्मणामेषं छमच्छमिति मेदसाम्

abhūtkūtāntahuṃkāraghoraḥ kahakahāravaḥ / vicaṭaccarmaṇāmeṣaṃ chamacchamiti medasām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्फुटस्स्थूलास्थिबन्धानां को ऽपि व्यतिकरो ऽभवत् । जयत्सु सुरसङ्घेषु भङ्गे दितिजमण्डले

sphuṭassthūlāsthibandhānāṃ ko 'pi vyatikaro 'bhavat / jayatsu surasaṅgheṣu bhaṅge ditijamaṇḍale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालनेमिः समुत्तस्थौ त्रिजगद्ग्रसलालसः । जृम्भाविस्पष्टदंष्टाग्रैरुग्रवक्त्रैर्भृताम्बरः

kālanemiḥ samuttasthau trijagadgrasalālasaḥ / jṛmbhāvispaṣṭadaṃṣṭāgrairugravaktrairbhṛtāmbaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगत्क्षयायेव रसादहंपूर्विकयोत्थितैः । तस्याञ्जनशिलास्तम्भसंभारैर्भुजमण्डलैः

jagatkṣayāyeva rasādahaṃpūrvikayotthitaiḥ / tasyāñjanaśilāstambhasaṃbhārairbhujamaṇḍalaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभवन्ककुभो भीमबोगिभोगवृता इव । विटङ्कमुकुटप्राप्तघृष्टब्रह्माण्डकर्परे

abhavankakubho bhīmabogibhogavṛtā iva / viṭaṅkamukuṭaprāptaghṛṣṭabrahmāṇḍakarpare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असृजद्धूमजालेन क्षयजीमूतडम्बरान् । शतवक्त्रस्य नेत्रेभ्यस्तस्य ज्वाला दिशो ययुः

asṛjaddhūmajālena kṣayajīmūtaḍambarān / śatavaktrasya netrebhyastasya jvālā diśo yayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्छायया जगत्सर्वमदृश्यमभवत्क्षणात् । अघोरैः कालरजनीसङ्घैः संघट्टितैरिव

tacchāyayā jagatsarvamadṛśyamabhavatkṣaṇāt / aghoraiḥ kālarajanīsaṅghaiḥ saṃghaṭṭitairiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य विश्वक्षयाक्षेपदीक्षासमयमण्डलैः । दीप्तायुप्रभाचक्रैरालोकः ककुभामभूत्

tasya viśvakṣayākṣepadīkṣāsamayamaṇḍalaiḥ / dīptāyuprabhācakrairālokaḥ kakubhāmabhūt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घट्टयन्सर्वतेजांसि सर्वभूतानि कम्पयन् । जहार जलदव्यूहान्कोपनिःश्वासमारुतैः

ghaṭṭayansarvatejāṃsi sarvabhūtāni kampayan / jahāra jaladavyūhānkopaniḥśvāsamārutaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्य्म्य पवनास्कन्धसंघट्टोद्धट्टनं भुजम् । अजीववत्स दितिजान्क्षुब्धाब्धिध्वानया गिरा

udymya pavanāskandhasaṃghaṭṭoddhaṭṭanaṃ bhujam / ajīvavatsa ditijānkṣubdhābdhidhvānayā girā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदायुधैः प्रमुदितैर्दानवैस्तत्पुरः सरैः । ततो युयुधिरे देवाः कालनेमिहतौजसः

udāyudhaiḥ pramuditairdānavaistatpuraḥ saraiḥ / tato yuyudhire devāḥ kālanemihataujasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्समरसंघट्टे तुमुले प्राणहारिणि । व्यवर्धत महान्कायः करालः कालनेमिनः

tasminsamarasaṃghaṭṭe tumule prāṇahāriṇi / vyavardhata mahānkāyaḥ karālaḥ kālaneminaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्वक्त्रकुहरोद्वान्तज्वालावलयिताः सुराः । तिर्यगूर्ध्वं प्रवृद्धैश्च तद्भुजैरभितो हताः

tadvaktrakuharodvāntajvālāvalayitāḥ surāḥ / tiryagūrdhvaṃ pravṛddhaiśca tadbhujairabhito hatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्छस्त्रवृष्टिदलितास्तत्कराकृष्टमौलयः । पेतुर्भ्रष्टा विमानेभ्यः क्षीणपुण्या इव क्षितौ

tacchastravṛṣṭidalitāstatkarākṛṣṭamaulayaḥ / peturbhraṣṭā vimānebhyaḥ kṣīṇapuṇyā iva kṣitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भग्ने वक्रमुखे शक्रे वरुणे करुणास्पदे । धनदे निधनापन्ने शशाङ्के ग्रासशङ्किते

bhagne vakramukhe śakre varuṇe karuṇāspade / dhanade nidhanāpanne śaśāṅke grāsaśaṅkite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भग्नायुधध्वजच्छत्त्रा छिन्नस्यन्दनकुञ्जराः । निश्चेष्टास्त्रिदशास्तस्थुर्दिनदीपा इवाप्रभाः

bhagnāyudhadhvajacchattrā chinnasyandanakuñjarāḥ / niśceṣṭāstridaśāstasthurdinadīpā ivāprabhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीतस्य वह्ने का वार्ता तरणिस्तारदर्पणः । आस्था किं निश्चले वायौ किं यमेन हतौजसा

śītasya vahne kā vārtā taraṇistāradarpaṇaḥ / āsthā kiṃ niścale vāyau kiṃ yamena hataujasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किमेते मुद्रिता रुद्रा वसवो व्यसवो नु किम् । इति ब्रुवाणा नादेन ननन्दुर्दितिनन्दनाः

kimete mudritā rudrā vasavo vyasavo nu kim / iti bruvāṇā nādena nanandurditinandanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः संप्राप्तविजयः कालनेमिः क्षतामरः । लोकपालपदे तस्थौ विभज्यानेकधा वपुः

tataḥ saṃprāptavijayaḥ kālanemiḥ kṣatāmaraḥ / lokapālapade tasthau vibhajyānekadhā vapuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलं भूत्वाभवद्व्यापी वायुर्भूत्वा ववौ स्वयम् । सोमसूर्यतनुर्भूत्वा रात्र्यहानि चकार सः

jalaṃ bhūtvābhavadvyāpī vāyurbhūtvā vavau svayam / somasūryatanurbhūtvā rātryahāni cakāra saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जग्राह सर्वलोकात्मा हव्यमग्निमुखः स्वयम् । सर्वदेवमयः सो ऽभूदिति विष्णुजिगीषया

jagrāha sarvalokātmā havyamagnimukhaḥ svayam / sarvadevamayaḥ so 'bhūditi viṣṇujigīṣayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समस्तभुवनाधीशः सर्वदेवगणैर्युतः । वेदधर्मकृपासत्यैः श्रिया च न समाश्रितः

samastabhuvanādhīśaḥ sarvadevagaṇairyutaḥ / vedadharmakṛpāsatyaiḥ śriyā ca na samāśritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स ददर्शाथ देवादिं देवं गरुडलाञ्छनम् । उपेक्षिताग्रसंमर्दं रणकौतुकलीलया

sa dadarśātha devādiṃ devaṃ garuḍalāñchanam / upekṣitāgrasaṃmardaṃ raṇakautukalīlayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभादामाभिरामेण कौस्तुभेन विभूषितम् । स्फुरदिन्द्रायुधोदारं स्निग्धश्याममिवाम्बुदम्

prabhādāmābhirāmeṇa kaustubhena vibhūṣitam / sphuradindrāyudhodāraṃ snigdhaśyāmamivāmbudam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुजैर्विभ्राजितं रत्नकेयूरधृतिपल्लवैः । हारकान्तिसुधासिक्तैः पारिजातैरिवापरैः

bhujairvibhrājitaṃ ratnakeyūradhṛtipallavaiḥ / hārakāntisudhāsiktaiḥ pārijātairivāparaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उह्यमानं सुपर्णेन सुवर्णच्छविहारिणा । मन्दरोद्धारभीतेन मूर्तेनेव सुमेरुणा

uhyamānaṃ suparṇena suvarṇacchavihāriṇā / mandaroddhārabhītena mūrteneva sumeruṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दैत्यसंहारगणनाचिह्नहेमाङ्गदां गदाम् । धारयन्तं गिरीन्द्राणां गौरवैरिव निर्मिताम्

daityasaṃhāragaṇanācihnahemāṅgadāṃ gadām / dhārayantaṃ girīndrāṇāṃ gauravairiva nirmitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरुणैरूरुयुगले रलसूर्यांशुभिर्वृतम् । मधुकैटभकण्ठासृक्छटाभिरिव चर्चितम्

aruṇairūruyugale ralasūryāṃśubhirvṛtam / madhukaiṭabhakaṇṭhāsṛkchaṭābhiriva carcitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खकान्तिवितानेन रत्नमालातरङ्गिणा । क्षीरोदेनेव शयनायासत्रस्तेन सेवितम्

śaṅkhakāntivitānena ratnamālātaraṅgiṇā / kṣīrodeneva śayanāyāsatrastena sevitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राहुकण्ठाटवीछेदप्रोच्छलच्छोणितारुणैः । व्याप्तं चक्रप्रभाचक्रैः सूर्याशुभिरिवाम्बरम्

rāhukaṇṭhāṭavīchedaprocchalacchoṇitāruṇaiḥ / vyāptaṃ cakraprabhācakraiḥ sūryāśubhirivāmbaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो बतायमस्माकं शत्रुर्लोचनगोचरः । निरञ्जनदशां येन नीता दैत्यवधूदृशः

aho batāyamasmākaṃ śatrurlocanagocaraḥ / nirañjanadaśāṃ yena nītā daityavadhūdṛśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घ्नता हिरण्यकशिपुं सुतारैर्नखराङ्कुरैः । हन्ता हतान्यनेनैव मुक्ताभानि यशांसि नः

ghnatā hiraṇyakaśipuṃ sutārairnakharāṅkuraiḥ / hantā hatānyanenaiva muktābhāni yaśāṃsi naḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृसिंहचरणाक्रान्तिरजोदिग्धां सभाभुवम् । हत्वेमं क्षालयाम्येष दैत्यहर्षाश्रुवारिभिः

nṛsiṃhacaraṇākrāntirajodigdhāṃ sabhābhuvam / hatvemaṃ kṣālayāmyeṣa daityaharṣāśruvāribhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति ब्रुवाणं सावज्ञं लीलास्मितसिताधरः । पातिना दर्पमधुना मत्तो ऽस्मीत्यभ्यधाद्विभुः

iti bruvāṇaṃ sāvajñaṃ līlāsmitasitādharaḥ / pātinā darpamadhunā matto 'smītyabhyadhādvibhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घोराट्टहासविकटो दानवाधिपतिस्ततः । अपातयच्छस्त्रवृष्टिं देवोरसि भुजैर्घनैः

ghorāṭṭahāsavikaṭo dānavādhipatistataḥ / apātayacchastravṛṣṭiṃ devorasi bhujairghanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकम्प्यत सुपर्णो ऽपि गदया चण्डवेगया । देवोरसि भुजैर्येन निष्कम्पो ऽकम्पत क्षणम्

akampyata suparṇo 'pi gadayā caṇḍavegayā / devorasi bhujairyena niṣkampo 'kampata kṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विस्मितः कोपसंरम्बादथ विष्णुर्व्यवर्धत । सहस्रबाहुचरणः सहस्रवदनेक्षमः

vismitaḥ kopasaṃrambādatha viṣṇurvyavardhata / sahasrabāhucaraṇaḥ sahasravadanekṣamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स सुदर्शनमासाद्य विषदं भयदं द्विषाम् । पर्यन्ततेजःप्रसरैः किरत्काञ्चनावालुकम्

sa sudarśanamāsādya viṣadaṃ bhayadaṃ dviṣām / paryantatejaḥprasaraiḥ kiratkāñcanāvālukam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दैत्यास्थिकूटकुण्ठाकं क्षुराग्रं वज्रमण्डलम् । चिक्षेप क्रकचक्रूरं दानवाननकानने

daityāsthikūṭakuṇṭhākaṃ kṣurāgraṃ vajramaṇḍalam / cikṣepa krakacakrūraṃ dānavānanakānane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्विष्णुभुजनिर्मुक्तं प्रतिमानं विवस्वतः । चकर्ताग्निशिखोद्गारं घोरं वक्त्रशतं द्विषः

tadviṣṇubhujanirmuktaṃ pratimānaṃ vivasvataḥ / cakartāgniśikhodgāraṃ ghoraṃ vaktraśataṃ dviṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निकृत्तभुजवक्त्रोत्थसरद्रुधिरनिर्झरः । न पपात चिरं दैत्यो मन्युस्तब्ध इव स्थितः

nikṛttabhujavaktrotthasaradrudhiranirjharaḥ / na papāta ciraṃ daityo manyustabdha iva sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पक्षवातेन तार्क्ष्यस्य क्षुण्णक्ष्माधरमौलिना । सप्ताब्धयः समुत्पेतुस्तरङ्गालिङ्गिताम्बराः

pakṣavātena tārkṣyasya kṣuṇṇakṣmādharamaulinā / saptābdhayaḥ samutpetustaraṅgāliṅgitāmbarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वतः पाणिपादेन सर्वे सर्वत्र दानवाः । पीडिता विश्वरूपेण प्रययुः स्मृतिशेषताम्

sarvataḥ pāṇipādena sarve sarvatra dānavāḥ / pīḍitā viśvarūpeṇa prayayuḥ smṛtiśeṣatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो निवृत्ते दुर्वृत्ते प्रवृत्ते धर्मकर्मणि । ब्रह्मप्रभृतिभिर्देवैः स्तूयमानो महर्षिभिः

tato nivṛtte durvṛtte pravṛtte dharmakarmaṇi / brahmaprabhṛtibhirdevaiḥ stūyamāno maharṣibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वपदे शक्रमादाय ब्रह्मसद्म ययौ हरिः । वन्दितस्त्रिजगद्वन्द्यैः सिद्धैः संविन्मयात्मभिः

svapade śakramādāya brahmasadma yayau hariḥ / vanditastrijagadvandyaiḥ siddhaiḥ saṃvinmayātmabhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो निजाश्रमं गत्वा स्वप्रभोद्भासितं विभुः । भेजे ऽम्बुधौ योगानिद्रामदभ्राभ्रोत्तरच्छदे

tato nijāśramaṃ gatvā svaprabhodbhāsitaṃ vibhuḥ / bheje 'mbudhau yogānidrāmadabhrābhrottaracchade

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं शेषशायिनं कृष्णं सहस्रवदनं शनैः । निद्रा सिषेवे मत्तालिमालेव कमलाकरम्

taṃ śeṣaśāyinaṃ kṛṣṇaṃ sahasravadanaṃ śanaiḥ / nidrā siṣeve mattālimāleva kamalākaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य पीतांशुकोदारं सुप्तस्य विबभौ वपुः । नाभेब्रह्मसरोजोत्थरजः पुञ्जैरिवाचितम्

tasya pītāṃśukodāraṃ suptasya vibabhau vapuḥ / nābhebrahmasarojottharajaḥ puñjairivācitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलयन्नक्षसूत्रेण लौकिकीं कालकल्मषाम् । प्रजाः श्वासावलीसूत्रैः संजहारोत्ससर्ज च

kalayannakṣasūtreṇa laukikīṃ kālakalmaṣām / prajāḥ śvāsāvalīsūtraiḥ saṃjahārotsasarja ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्प्रसुप्ते विधिना दक्षैणायनकारिणा । निद्रापि निद्रयेवाभूत्तमःपटलमीलिता

tasminprasupte vidhinā dakṣaiṇāyanakāriṇā / nidrāpi nidrayevābhūttamaḥpaṭalamīlitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जृम्बालस्यविमोहाङ्का नृणां जीवार्थहारिणी । अदीर्घप्रलये सेयं पावनी विष्णुसंगमात्

jṛmbālasyavimohāṅkā nṛṇāṃ jīvārthahāriṇī / adīrghapralaye seyaṃ pāvanī viṣṇusaṃgamāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो वर्षसहस्रेषु यातेषु च कृते कते । त्रेतायां विनिवृत्तायां द्वापरे तनुतां गते

tato varṣasahasreṣu yāteṣu ca kṛte kate / tretāyāṃ vinivṛttāyāṃ dvāpare tanutāṃ gate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कमलाकेलिकमलप्रान्तवातविबोधितम् । पितामहमुखा देवाः सहस्राक्षपुराःसराः

kamalākelikamalaprāntavātavibodhitam / pitāmahamukhā devāḥ sahasrākṣapurāḥsarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकीभूताः समभ्येत्य जगत्कार्यार्थमुद्यताः । तं तुष्टुवुर्मुनिगणाः फुल्लपद्मकराः क्षणम्

ekībhūtāḥ samabhyetya jagatkāryārthamudyatāḥ / taṃ tuṣṭuvurmunigaṇāḥ phullapadmakarāḥ kṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगनिद्रापदेशेन गर्भीकृतजगत्त्रये । त्वयि देव न जानीमः कर्त्वयं सुप्तसंविदा

yoganidrāpadeśena garbhīkṛtajagattraye / tvayi deva na jānīmaḥ kartvayaṃ suptasaṃvidā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रैलोक्यकर्मणां मुद्रां निद्रां नेत्राब्जषट्पदीम् । त्यज भोगपरिम्लानामिव नीलोत्पलस्रजम्

trailokyakarmaṇāṃ mudrāṃ nidrāṃ netrābjaṣaṭpadīm / tyaja bhogaparimlānāmiva nīlotpalasrajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्फारेण दक्षिणेनाक्ष्णा जन्मक्षेत्रेण भास्वतः । जगन्ति कमलानीव विकासय जगत्पते

sphāreṇa dakṣiṇenākṣṇā janmakṣetreṇa bhāsvataḥ / jaganti kamalānīva vikāsaya jagatpate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सव्येनेन्दूदयानन्दविष्यन्दामृतवर्षिणा । भूतानि सर्वभूतात्मन्कुमुदानीव जीवय

savyenendūdayānandaviṣyandāmṛtavarṣiṇā / bhūtāni sarvabhūtātmankumudānīva jīvaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देव देवाः प्रतीक्षन्ते त्वत्प्रसादावलोकनम् । विज्ञप्तिः श्रूयतामेषा जगतां कार्यगौरवात्

deva devāḥ pratīkṣante tvatprasādāvalokanam / vijñaptiḥ śrūyatāmeṣā jagatāṃ kāryagauravāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वेति देवर्षिवचो निद्राविषदलोचनः । पार्श्वे वलितहारार्धविश्रान्तिकृतमण्डलः

śrutveti devarṣivaco nidrāviṣadalocanaḥ / pārśve valitahārārdhaviśrāntikṛtamaṇḍalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आवृत्तकंधरो देवानवदद्दशनांशुभिः । कुर्वन्वदनपद्मानां मृणालीकाण्डमण्डलम्

āvṛttakaṃdharo devānavadaddaśanāṃśubhiḥ / kurvanvadanapadmānāṃ mṛṇālīkāṇḍamaṇḍalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किमयं लोकपालानां मन्त्रशंसी समागमः । अपि नाम न दैत्येन्द्रैः क्रान्तास्त्रिदशभूमयः

kimayaṃ lokapālānāṃ mantraśaṃsī samāgamaḥ / api nāma na daityendraiḥ krāntāstridaśabhūmayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फुल्लाब्जपुञ्जजयिनी किरणाङ्कुरकेसरा । इयं वो वदनच्छाया न शंसति पराभवम्

phullābjapuñjajayinī kiraṇāṅkurakesarā / iyaṃ vo vadanacchāyā na śaṃsati parābhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं च स्वयमायातः पद्मजन्मा पितामहः । हितं च जगतां कार्यं नाल्पमेतद्भविष्यति

ayaṃ ca svayamāyātaḥ padmajanmā pitāmahaḥ / hitaṃ ca jagatāṃ kāryaṃ nālpametadbhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सज्जो ऽहं भवतामर्थे कर्तव्यमधुनोच्यताम् । इति वादिनि देवेशे बभाषे चतुराननः

sajjo 'haṃ bhavatāmarthe kartavyamadhunocyatām / iti vādini deveśe babhāṣe caturānanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वं त्वमेव सर्वात्सञ्जानीषे कार्यमात्मना । प्रश्नाज्ञाः किंतु भवतः परेण न विलङ्घ्यते

sarvaṃ tvameva sarvātsañjānīṣe kāryamātmanā / praśnājñāḥ kiṃtu bhavataḥ pareṇa na vilaṅghyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रशीर्षः शेषो ऽयं वक्तुं जानाति ते स्तुतिम् । तवैव भारती देवी यदि वैषा सरस्वती

sahasraśīrṣaḥ śeṣo 'yaṃ vaktuṃ jānāti te stutim / tavaiva bhāratī devī yadi vaiṣā sarasvatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वच्चक्रक्रकरोत्कृत्तदैत्योग्रविषपादपे । धर्मस्यति जगत्यस्मिन्नभग्नप्रणयो रथः

tvaccakrakrakarotkṛttadaityograviṣapādape / dharmasyati jagatyasminnabhagnapraṇayo rathaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विवृद्धः सर्वभूपालाः सदाचारानुवर्तिनः । प्रभूतबलसंभारैर्भारः किंतु महान्क्षितेः

vivṛddhaḥ sarvabhūpālāḥ sadācārānuvartinaḥ / prabhūtabalasaṃbhārairbhāraḥ kiṃtu mahānkṣiteḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेयं महीयसी चिन्ता महीमञ्जनशङ्कया । सद्वृत्तानां नरेन्द्राणां क्षये यदयमुद्यमः

seyaṃ mahīyasī cintā mahīmañjanaśaṅkayā / sadvṛttānāṃ narendrāṇāṃ kṣaye yadayamudyamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रजापतेरिति वचः श्रुत्वा देवः प्रजाहितम् । तथेत्युक्त्वा ययौ सार्धं त्रिदशैरमरावतीम्

prajāpateriti vacaḥ śrutvā devaḥ prajāhitam / tathetyuktvā yayau sārdhaṃ tridaśairamarāvatīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां कल्पपादपवतीं रत्नमन्दिरसुन्दराम् । प्रविश्य भेजे प्रोद्भूतरत्नस्तम्भप्रभां समभाम्

tāṃ kalpapādapavatīṃ ratnamandirasundarām / praviśya bheje prodbhūtaratnastambhaprabhāṃ samabhām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रकान्तासने तत्र क्षीरार्णव इवापरे । स्तिते विष्णौ सुराः प्रापुर्हेमरत्नासनान्यथ

candrakāntāsane tatra kṣīrārṇava ivāpare / stite viṣṇau surāḥ prāpurhemaratnāsanānyatha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मवाक्यात्प्रतीहारे वेत्रपाणौ समीरणे । निवातसुप्तदुग्धाब्धिनिःशब्दमभवत्सदः

brahmavākyātpratīhāre vetrapāṇau samīraṇe / nivātasuptadugdhābdhiniḥśabdamabhavatsadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तं सूचिताभिख्या स्वयं तामरसौकसा । पादपीठे पुरो विष्णोरुपविश्यानतानना

tatastaṃ sūcitābhikhyā svayaṃ tāmarasaukasā / pādapīṭhe puro viṣṇorupaviśyānatānanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्यामा पद्मपलाशाक्षी हारांशुशबलस्तनी । नानारत्नप्रभाभङ्केन देवी रोहिणभूभृतः

śyāmā padmapalāśākṣī hārāṃśuśabalastanī / nānāratnaprabhābhaṅkena devī rohiṇabhūbhṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उवाचोर्वी मुखाम्भोजदिव्यगन्धाधिवासिनी । हरन्ती बालवल्लीनां भृङ्गभारकदर्थनाम्

uvācorvī mukhāmbhojadivyagandhādhivāsinī / harantī bālavallīnāṃ bhṛṅgabhārakadarthanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देव त्वच्चरणाम्भोजमध्यविश्रान्तिलालिता । न कदाचन जाने ऽहं जगद्भारपरिश्रमम

deva tvaccaraṇāmbhojamadhyaviśrāntilālitā / na kadācana jāne 'haṃ jagadbhārapariśramama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ललना क्व नु नामाहं क्व चेमे कुलभूधराः । तदेतत्त्वदवष्टम्भसंभारस्य विदृम्भितम्

lalanā kva nu nāmāhaṃ kva ceme kulabhūdharāḥ / tadetattvadavaṣṭambhasaṃbhārasya vidṛmbhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मज्जन्ती सलिले पूर्वं नलिनीदललीलया । त्वयैवादिवराहेण दंष्ट्राग्रेणाहमुद्धृता

majjantī salile pūrvaṃ nalinīdalalīlayā / tvayaivādivarāheṇa daṃṣṭrāgreṇāhamuddhṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगत्येकार्णवे पूर्वं निर्मथ्य मधुकैटभौ । तन्मेदसा घनीभूता त्वयाहं मेदिनी कृता

jagatyekārṇave pūrvaṃ nirmathya madhukaiṭabhau / tanmedasā ghanībhūtā tvayāhaṃ medinī kṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भार्गवेण कृते कोपादसकृत्क्षत्त्रसंक्षये । कालेन पुनरुद्भूता मनोर्वंशे नरेश्वराः

bhārgaveṇa kṛte kopādasakṛtkṣattrasaṃkṣaye / kālena punarudbhūtā manorvaṃśe nareśvarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां सुभटसंघाते गजवाजिसमाकुले । वृद्ध्या निर्विवरीभूते भारेणास्मि निपीडिता

teṣāṃ subhaṭasaṃghāte gajavājisamākule / vṛddhyā nirvivarībhūte bhāreṇāsmi nipīḍitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रियतां तत्क्षयोपाये ऽप्यवधानलवः क्षणम् । शरण्यं त्रिदेशेशानां त्वामस्मि शरणं गता

kriyatāṃ tatkṣayopāye 'pyavadhānalavaḥ kṣaṇam / śaraṇyaṃ trideśeśānāṃ tvāmasmi śaraṇaṃ gatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुरग्निः सुवर्णस्य तिग्मांशुश्च गवां गुरुः । तारकाणां गुरुः सोमः सदा मम गुरुर्भवान्

gururagniḥ suvarṇasya tigmāṃśuśca gavāṃ guruḥ / tārakāṇāṃ guruḥ somaḥ sadā mama gururbhavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वेति पृथिवीवाक्यं विष्णुना तिर्यगीक्षितः । तत्समीहिततत्त्वज्ञो देवान्प्राह पितामहः

śrutveti pṛthivīvākyaṃ viṣṇunā tiryagīkṣitaḥ / tatsamīhitatattvajño devānprāha pitāmahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अंशावतारः क्रियतां भवद्भिर्भूतये भुवः । एष विष्णुः क्षितौ साक्षादवतारे कृतक्षणः

aṃśāvatāraḥ kriyatāṃ bhavadbhirbhūtaye bhuvaḥ / eṣa viṣṇuḥ kṣitau sākṣādavatāre kṛtakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरा जलनिधेस्तीरे कश्यपेन सह स्थितम् । मां गङ्गानुगतः श्रीमानाययौ भूषितो ऽम्बुधिः

purā jalanidhestīre kaśyapena saha sthitam / māṃ gaṅgānugataḥ śrīmānāyayau bhūṣito 'mbudhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनाहं प्लावितो वार्भिर्दृप्तं तमवदं रुषा । भो राजवेश शान्तो ऽसीत्युरक्तमात्रो भवत्तनुः

tenāhaṃ plāvito vārbhirdṛptaṃ tamavadaṃ ruṣā / bho rājaveśa śānto 'sītyuraktamātro bhavattanuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स जातः शंतनुर्नाम मच्छापाद्वसुधाधिपः । वसूनां जननी गङ्गा तमेवानुगता प्रिया

sa jātaḥ śaṃtanurnāma macchāpādvasudhādhipaḥ / vasūnāṃ jananī gaṅgā tamevānugatā priyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्वंशे पाण्डुरुत्पन्नो धृतराष्ट्रश्च भूमिपौ । धर्मानिलेन्द्राश्विभागाः पाण्डोरायान्ति पुत्रताम्

tadvaṃśe pāṇḍurutpanno dhṛtarāṣṭraśca bhūmipau / dharmānilendrāśvibhāgāḥ pāṇḍorāyānti putratām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केलरंशस्य पुत्रो ऽस्तु धृतराष्ट्रस्य सानुजः । अन्येषु राजवंशेषु भवन्तु च सुराः परे

kelaraṃśasya putro 'stu dhṛtarāṣṭrasya sānujaḥ / anyeṣu rājavaṃśeṣu bhavantu ca surāḥ pare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुद्रश्च शिशिरांशुश्च गन्धर्वोरगाराक्षसाः । तेषां परस्परं घोरे वैरारणिमुद्भवे । रणानले क्षयं यातु घनं क्षितिपकाननम्

rudraśca śiśirāṃśuśca gandharvoragārākṣasāḥ / teṣāṃ parasparaṃ ghore vairāraṇimudbhave / raṇānale kṣayaṃ yātu ghanaṃ kṣitipakānanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तान्प्रजापतिरित्युक्त्वा विससर्ज वुसंधराम् । तत्ॐऽशैस्तत्समादिष्टास्त्रिदशाः क्ष्मामवातरन्

tānprajāpatirityuktvā visasarja vusaṃdharām / tatoṃ'śaistatsamādiṣṭāstridaśāḥ kṣmāmavātaran

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रान्तरे हेररंशो भगवान्नारदो मुनिः । अभ्यायात्तेजसा कुर्वन्दिशः कनकपिङ्गलाः

atrāntare heraraṃśo bhagavānnārado muniḥ / abhyāyāttejasā kurvandiśaḥ kanakapiṅgalāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नादशक्तिं कुटिलतां भुवनोदरसंकटे । मूर्तामिव वहन्वीणां स्वरज्ञश्छन्दसां निधिः

nādaśaktiṃ kuṭilatāṃ bhuvanodarasaṃkaṭe / mūrtāmiva vahanvīṇāṃ svarajñaśchandasāṃ nidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रहस्यभेत्ता जगतां कलिकेलिकुतूहली । आवर्जितजटाबन्धः स विष्णु प्रणतो ऽभ्यधात्

rahasyabhettā jagatāṃ kalikelikutūhalī / āvarjitajaṭābandhaḥ sa viṣṇu praṇato 'bhyadhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवन्भुवि भूपालवंशेषु त्रिदशेश्वराः । अवतीर्णा भवद्वाक्यात्कित्वेष विफलः श्रमः

bhagavanbhuvi bhūpālavaṃśeṣu tridaśeśvarāḥ / avatīrṇā bhavadvākyātkitveṣa viphalaḥ śramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असतां तावदमराः समुद्धतमहोरगाः । तृष्णाञ्चने ऽपि का शक्तिस्त्वां विना परमेष्ठिनम्

asatāṃ tāvadamarāḥ samuddhatamahoragāḥ / tṛṣṇāñcane 'pi kā śaktistvāṃ vinā parameṣṭhinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दानवा भुवि संभूता भवता ये हताः पुरा । अवतीर्य भवानेव तेषां मूलक्षये क्षमः

dānavā bhuvi saṃbhūtā bhavatā ye hatāḥ purā / avatīrya bhavāneva teṣāṃ mūlakṣaye kṣamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लवणं दानवं हत्वा शत्रुघ्नो राघवानुजः । छित्त्वा मधुवनं चक्रे यां पुरीं मथुरां पुरा

lavaṇaṃ dānavaṃ hatvā śatrughno rāghavānujaḥ / chittvā madhuvanaṃ cakre yāṃ purīṃ mathurāṃ purā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यामद्य समुत्पन्नः कंसो यदुकुले नृपः । यो ऽसौ हतस्त्वया पूर्वं कालनेमिर्महासुरः

tasyāmadya samutpannaḥ kaṃso yadukule nṛpaḥ / yo 'sau hatastvayā pūrvaṃ kālanemirmahāsuraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हयग्रीवादयो ये च दैत्याः पूर्वं हरास्त्वया । ते केशिधेनुकारिष्टप्रलम्बाद्या भुवि स्थिताः

hayagrīvādayo ye ca daityāḥ pūrvaṃ harāstvayā / te keśidhenukāriṣṭapralambādyā bhuvi sthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां वधाय भगवन्क्रियतां स्वयमुद्यमः । नारदेनेत्यभिहिते तथेत्यूचे जगत्पतिः

teṣāṃ vadhāya bhagavankriyatāṃ svayamudyamaḥ / nāradenetyabhihite tathetyūce jagatpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जन्मधामोचितं पृष्टस्तेन ब्रह्मवदत्ततः । श्रूयतां भगवन्यस्ते धन्यः समुचितः पिता

janmadhāmocitaṃ pṛṣṭastena brahmavadattataḥ / śrūyatāṃ bhagavanyaste dhanyaḥ samucitaḥ pitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञार्थे याज्ञियां धेनुं पुरा पुत्रस्य कश्यपः । अदितिः सुरभिश्चास्य वल्लभे जगतीपतेः

yajñārthe yājñiyāṃ dhenuṃ purā putrasya kaśyapaḥ / aditiḥ surabhiścāsya vallabhe jagatīpateḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स यादवकुले जातो वसुदेवो महायशाः । देवकी रोहिणी चेति ते तस्य दयिते उभे

sa yādavakule jāto vasudevo mahāyaśāḥ / devakī rohiṇī ceti te tasya dayite ubhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य पुत्रत्वमासाद्य गोपक्रीडारसाकुलः । अत्यद्भुतानि कर्मणि दर्शयञ्जहि दानवान्

tasya putratvamāsādya gopakrīḍārasākulaḥ / atyadbhutāni karmaṇi darśayañjahi dānavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धन्यः स जगतां वन्द्यः कस्य वा न स्पृहापदम् । यः श्रोष्यति तवाव्यक्तवर्णं तातेति जल्पतः

dhanyaḥ sa jagatāṃ vandyaḥ kasya vā na spṛhāpadam / yaḥ śroṣyati tavāvyaktavarṇaṃ tāteti jalpataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति पद्मोद्भवगिरा कृताभ्युपगमे हरौ । नारदः प्रययौ भेदी कौतुकेनार्जवेन च

iti padmodbhavagirā kṛtābhyupagame harau / nāradaḥ prayayau bhedī kautukenārjavena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विचित्रभास्कराल्लोकलोकसंचरणव्रतः । स महीमेत्य मथुरां विवेश विषदां पुरीम्

vicitrabhāskarāllokalokasaṃcaraṇavrataḥ / sa mahīmetya mathurāṃ viveśa viṣadāṃ purīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कौतुकानां कुलगृहं को ऽयं सकलसंपदाम् । उद्यानं कल्पवल्लीनां वीक्ष्य तां विस्मितो ऽभवत्

kautukānāṃ kulagṛhaṃ ko 'yaṃ sakalasaṃpadām / udyānaṃ kalpavallīnāṃ vīkṣya tāṃ vismito 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र सिंहासनासीनां कंसं भीमं महीभुजाम् । प्रत्यग्रं तं ददर्शोग्रमुग्रसेनजमग्रजः

tatra siṃhāsanāsīnāṃ kaṃsaṃ bhīmaṃ mahībhujām / pratyagraṃ taṃ dadarśogramugrasenajamagrajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्सभां पूजितस्तेन रत्नसिंहासनोज्ज्वलाम् । प्रविश्य क्षणमासीनस्तमूचे बलगर्वितम्

tatsabhāṃ pūjitastena ratnasiṃhāsanojjvalām / praviśya kṣaṇamāsīnastamūce balagarvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकसंचारिणा कंस मया सुरसभान्तरे । श्रुतस्तव वधोपाये मन्त्रः सुचिरचिन्तितः

lokasaṃcāriṇā kaṃsa mayā surasabhāntare / śrutastava vadhopāye mantraḥ suciracintitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितुः स्वसुस्ते देवक्या यो गर्भो भविताष्टमः । सानुगस्य स ते मृत्युर्विहितः शङ्कितैः सुरैः

pituḥ svasuste devakyā yo garbho bhavitāṣṭamaḥ / sānugasya sa te mṛtyurvihitaḥ śaṅkitaiḥ suraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युदीर्य मुनौ याते श्वसन्कंसः सभास्थितः । जहास कान्तिं शत्रूणां दंष्ट्राभिस्तर्जयन्निवः

ityudīrya munau yāte śvasankaṃsaḥ sabhāsthitaḥ / jahāsa kāntiṃ śatrūṇāṃ daṃṣṭrābhistarjayannivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.