Ksemendra: Bharatamanjari 19

दूरोत्पतितशैलाभकल्लोलविनिपातजः । तदभूद्धोरसंघट्टटाङ्कारो घट्टिताम्बरः

dūrotpatitaśailābhakallolavinipātajaḥ / tadabhūddhorasaṃghaṭṭaṭāṅkāro ghaṭṭitāmbaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स दहनोद्गारविषफूल्कारभीषणः । पञ्चास्यो रक्तनयनः कालियः समदृश्यत

tataḥ sa dahanodgāraviṣaphūlkārabhīṣaṇaḥ / pañcāsyo raktanayanaḥ kāliyaḥ samadṛśyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अञ्जनाचलतुल्येन तस्य भोगेन सर्वतः । वर्धमानेन संरुद्धं जलं व्योम व्यगाहत

añjanācalatulyena tasya bhogena sarvataḥ / vardhamānena saṃruddhaṃ jalaṃ vyoma vyagāhata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्कोपज्वलनज्वालावलये क्षिप्रमम्भसाम् । अपरौर्वानलभ्रान्तिजनकः प्रलोयऽभवत्

tatkopajvalanajvālāvalaye kṣipramambhasām / aparaurvānalabhrāntijanakaḥ praloya'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दन्तनिष्पेषजास्तस्य विषानलपरम्पराः । भस्मसात्सहसा तीरतरुमालां प्रचक्रिरे

dantaniṣpeṣajāstasya viṣānalaparamparāḥ / bhasmasātsahasā tīratarumālāṃ pracakrire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोगेनावेष्ट्यमानो ऽथ कृष्णः कृष्णेन भोगिना । बभौ वलयितो वार्भिस्तमाल इव यामुनैः

bhogenāveṣṭyamāno 'tha kṛṣṇaḥ kṛṣṇena bhoginā / babhau valayito vārbhistamāla iva yāmunaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सानुगेनोरगेन्द्रेण गोविन्दं गोपदारकाः । दंष्ट्राकोटिविषोल्कभिर्व्याप्तं वीक्ष्य समन्ततः

sānugenoragendreṇa govindaṃ gopadārakāḥ / daṃṣṭrākoṭiviṣolkabhirvyāptaṃ vīkṣya samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संत्रस्ता व्रजमभ्येत्य चक्रन्दुः स्रस्तकन्दुकाः । एष दामोदरो घोरे पतितः कालियाम्भसि

saṃtrastā vrajamabhyetya cakranduḥ srastakandukāḥ / eṣa dāmodaro ghore patitaḥ kāliyāmbhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेष्टितः कालकल्पेन भोगिनाथ विषेत्कटम् । वचः श्रुत्वा ययुः सर्वे नन्दगोपमुखा ह्रदम्

veṣṭitaḥ kālakalpena bhoginātha viṣetkaṭam / vacaḥ śrutvā yayuḥ sarve nandagopamukhā hradam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यग्रायासनिःस्पन्दे संदेहादोलिताशये । नन्दगोपे फणिव्याप्तपुत्रवक्त्रावलोकिनि

pratyagrāyāsaniḥspande saṃdehādolitāśaye / nandagope phaṇivyāptaputravaktrāvalokini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तारप्रलापमुखरे यशोदादुःस्वदारिते । स्त्रीजने ऽतीव संतप्ते प्याप्ते रागविषैरिव

tārapralāpamukhare yaśodāduḥsvadārite / strījane 'tīva saṃtapte pyāpte rāgaviṣairiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीरं संकर्षणेनैत्य संज्ञयैव विबोधितः । भुजाभ्यां भीषणाभोगं भोगमास्फाल्य भोगिनः

tīraṃ saṃkarṣaṇenaitya saṃjñayaiva vibodhitaḥ / bhujābhyāṃ bhīṣaṇābhogaṃ bhogamāsphālya bhoginaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चरणाभ्यां समाक्रम्य हरिर्बन्धाद्विनिर्गतः । अवनाम्य फणाचक्रं सरत्नं ज्वलनोल्बणम् । आरुरोह शिरःस्फारं मध्यमं मधुसूदनः

caraṇābhyāṃ samākramya harirbandhādvinirgataḥ / avanāmya phaṇācakraṃ saratnaṃ jvalanolbaṇam / āruroha śiraḥsphāraṃ madhyamaṃ madhusūdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स सर्वजगतां चराचरगुरुर्गुरुः । उन्ममर्द पदन्यासैर्नृत्यन्निव सविभ्रमम्

tataḥ sa sarvajagatāṃ carācaragururguruḥ / unmamarda padanyāsairnṛtyanniva savibhramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्रस्तदर्पो गलद्धैर्यः प्रोद्वान्तोग्रविषस्ततः । स कृष्णं रुधिरोद्गारगलिताक्षरमभ्यधात्

srastadarpo galaddhairyaḥ prodvāntograviṣastataḥ / sa kṛṣṇaṃ rudhirodgāragalitākṣaramabhyadhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भीतः संरक्षणीयो ऽहं नस्रः सर्वात्मना त्वया । अञ्जलिव्यञ्जनं दैन्यं जीवपुण्यमिदं मम

bhītaḥ saṃrakṣaṇīyo 'haṃ nasraḥ sarvātmanā tvayā / añjalivyañjanaṃ dainyaṃ jīvapuṇyamidaṃ mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दामोदरो निशम्यैतज्जगाद भुजगाधिपम् । ह्रदो ऽयमशिवाचार सेव्यो ऽस्तु भवता विना

dāmodaro niśamyaitajjagāda bhujagādhipam / hrado 'yamaśivācāra sevyo 'stu bhavatā vinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्त्वमम्बुधिं गच्छ यदि वाञ्छसि जीवितम् । तत्र मत्पादमुद्रा ते तार्क्ष्यरक्षा भविष्यति

tatastvamambudhiṃ gaccha yadi vāñchasi jīvitam / tatra matpādamudrā te tārkṣyarakṣā bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तच्छासनाद्याते सानुगे भुजगे क्षणात् । ययुः कृष्णं प्रशंसन्तो गोपाः सानन्दविस्मयाः

iti tacchāsanādyāte sānuge bhujage kṣaṇāt / yayuḥ kṛṣṇaṃ praśaṃsanto gopāḥ sānandavismayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो विविशतुः केलिकलौ हलधराच्युतौ । विशालतालहिन्तालतमालश्यामलं वनम्

tato viviśatuḥ kelikalau haladharācyutau / viśālatālahintālatamālaśyāmalaṃ vanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चतालफलास्वादनन्दितोन्मदमानसौ । चेरतुस्तत्र तौ डिम्बक्रीडाडम्बरतत्परौ

pañcatālaphalāsvādananditonmadamānasau / ceratustatra tau ḍimbakrīḍāḍambaratatparau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाययौ धेनुकाख्यो दैत्यस्तालवनाश्रयः । करालकेसरस्फारस्कन्धबन्धोद्धुरः खरः

athāyayau dhenukākhyo daityastālavanāśrayaḥ / karālakesarasphāraskandhabandhoddhuraḥ kharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यानुगैर्महाकायैर्गर्दभैरभितो वृतम् । उदभूत्तालगहनं व्याप्तं धूमोद्गतैरिव

tasyānugairmahākāyairgardabhairabhito vṛtam / udabhūttālagahanaṃ vyāptaṃ dhūmodgatairiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धेनुको ऽथ भृशं कोपाद्रुधिरारुणलोचनः । स्वुरैर्निर्दारयन्भूमिं रामकृष्णवधेप्सया

dhenuko 'tha bhṛśaṃ kopādrudhirāruṇalocanaḥ / svurairnirdārayanbhūmiṃ rāmakṛṣṇavadhepsayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आह्वानमिव दैत्यानां कुर्वन्पातालवासिनाम् । घट्टयन्निव हेषाभिर्वज्रोग्रदशनायुधः

āhvānamiva daityānāṃ kurvanpātālavāsinām / ghaṭṭayanniva heṣābhirvajrogradaśanāyudhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्यधावत्समुद्भ्रान्तपुच्छः संकर्षणं जवात् । वातावधूतैकशिखश्चन्द्रं मेघ इवाकुलः

abhyadhāvatsamudbhrāntapucchaḥ saṃkarṣaṇaṃ javāt / vātāvadhūtaikaśikhaścandraṃ megha ivākulaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विदार् दशनैः सो ऽथ रौहिणेयमसंभ्रमम् । बभूव पश्चिममुखः प्रहाराय पराङ्मुखः

vidār daśanaiḥ so 'tha rauhiṇeyamasaṃbhramam / babhūva paścimamukhaḥ prahārāya parāṅmukhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताभ्यामेव समादाय तं खुराभ्यां प्रहारिणम् । चिक्षेप तालशिखरे फलार्थीव हलायुधः

tābhyāmeva samādāya taṃ khurābhyāṃ prahāriṇam / cikṣepa tālaśikhare phalārthīva halāyudhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स भग्नोरुतरुस्कन्धस्रुट्यत्कठिनकीकसः । पपात निष्लारम्भः सह तालफलैर्भुवि

sa bhagnorutaruskandhasruṭyatkaṭhinakīkasaḥ / papāta niṣlārambhaḥ saha tālaphalairbhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सानुगे ऽथ हते तस्मिन्हते खरपराक्रमे । वीतविघ्नमभूत्सेव्यं तत्तालवनमायतम्

sānuge 'tha hate tasminhate kharaparākrame / vītavighnamabhūtsevyaṃ tattālavanamāyatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूयो भाण्डीरविपिनं तौ गत्वा केलिशालिनौ । द्वन्द्वोपतनलीलाभिर्गोपपुत्रैर्विजह्रतुः

bhūyo bhāṇḍīravipinaṃ tau gatvā keliśālinau / dvandvopatanalīlābhirgopaputrairvijahratuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ तावाययौ वन्यकुसुमोत्तंसभूषणः । गोपवेषच्छलच्चन्नः प्रलम्बो नाम दानवः

atha tāvāyayau vanyakusumottaṃsabhūṣaṇaḥ / gopaveṣacchalaccannaḥ pralambo nāma dānavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रीडाभिराशयग्राही तोषयित्वा स तौ मुहुः । जहार स्कन्धमारूढं कदाचित्केशवाग्रजम्

krīḍābhirāśayagrāhī toṣayitvā sa tau muhuḥ / jahāra skandhamārūḍhaṃ kadācitkeśavāgrajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तं हृत्वा द्रुततिर्निजरूपमदर्शयत् । तमःपटावृता येन भीत्येव ककुभो ऽभवन्

sa taṃ hṛtvā drutatirnijarūpamadarśayat / tamaḥpaṭāvṛtā yena bhītyeva kakubho 'bhavan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याञ्जनाद्रिशिखराकारे मूर्ध्नि परिस्फुरन् । दावानलशिखापुञ्जपिङ्गश्चूडामणिर्बभौ

tasyāñjanādriśikharākāre mūrdhni parisphuran / dāvānalaśikhāpuñjapiṅgaścūḍāmaṇirbabhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याबभौ मुखोद्गीर्णा सधूमदहनावली । नीलपीता पताकेव दंष्ट्रातोरणलम्बिनी

tasyābabhau mukhodgīrṇā sadhūmadahanāvalī / nīlapītā patākeva daṃṣṭrātoraṇalambinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलशैलशिलाकूटविकटे रोहिणीसुतः । बभार दानवस्कन्धे शरदम्भोदविभ्रमम्

nīlaśailaśilākūṭavikaṭe rohiṇīsutaḥ / babhāra dānavaskandhe śaradambhodavibhramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ह्रियमामः स तेनाशु मानुषं भावमाश्रितः । संमितं केशवेनारात्पुराणं स्मारितो वपुः

hriyamāmaḥ sa tenāśu mānuṣaṃ bhāvamāśritaḥ / saṃmitaṃ keśavenārātpurāṇaṃ smārito vapuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्तत्परतरं धाम वागीशं विश्वतोमुखम् । सर्वदेवमयं सत्यमनन्तमजमव्ययम्

yattatparataraṃ dhāma vāgīśaṃ viśvatomukham / sarvadevamayaṃ satyamanantamajamavyayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निजं विपुलामास्थाय बलं भूमिधृतिक्षमम् । जघान मुष्टिना मूर्ध्नि प्रलम्बं धेनुकान्तकः

nijaṃ vipulāmāsthāya balaṃ bhūmidhṛtikṣamam / jaghāna muṣṭinā mūrdhni pralambaṃ dhenukāntakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुष्टिपाताद्विघटितस्फुटल्लालाटकर्परम् । काये विवेश दैत्यस्य कीर्मरक्तच्छटं शिरः

muṣṭipātādvighaṭitasphuṭallālāṭakarparam / kāye viveśa daityasya kīrmaraktacchaṭaṃ śiraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्कन्धादवस्रुते रामे गिरिस्फारं कलेवरम् । निपपात प्रलम्बस्य लम्बमानभुजद्वयम्

skandhādavasrute rāme girisphāraṃ kalevaram / nipapāta pralambasya lambamānabhujadvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलिना बलदेवेन प्रलम्बे विनिपातिते । प्रयाते वार्षिके तत्र शनैर्मासचतुष्टये

balinā baladevena pralambe vinipātite / prayāte vārṣike tatra śanairmāsacatuṣṭaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यासन्ने नवौत्सुक्यनिर्भरानन्ददायिनि । क्रतूत्सवे समारम्भो बभूव वनवासिनाम्

pratyāsanne navautsukyanirbharānandadāyini / kratūtsave samārambho babhūva vanavāsinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सप्तच्छदामोदमालिनीहंसनूपुरा । विषदेन्दुमुखी फुल्लनीलोत्पलविलोचना

tataḥ saptacchadāmodamālinīhaṃsanūpurā / viṣadendumukhī phullanīlotpalavilocanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निमन्त्रितेव प्रमदा तस्मिन्व्रजमहोत्सवे । अदृश्यत सिताम्भोदभक्तिस्मेराम्बरा शरत्

nimantriteva pramadā tasminvrajamahotsave / adṛśyata sitāmbhodabhaktismerāmbarā śarat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र गोपगिरा ज्ञात्वा यागं कृष्णं मरुत्पतेः । ऊचे स्मितसितालोकैः पाञ्चजन्यमिवासृजन्

tatra gopagirā jñātvā yāgaṃ kṛṣṇaṃ marutpateḥ / ūce smitasitālokaiḥ pāñcajanyamivāsṛjan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो नु हास्यजननी मुग्धेयं भवतां मतिः । यागः शक्राय नार्हे ऽयं गोपा हि गिरिदैवताः

aho nu hāsyajananī mugdheyaṃ bhavatāṃ matiḥ / yāgaḥ śakrāya nārhe 'yaṃ gopā hi giridaivatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तद्वचसा गोपैर्गिरियज्ञे प्रवर्तते । विहिता भक्ष्यगिरयो घृतक्षीरोरुनिर्झराः

iti tadvacasā gopairgiriyajñe pravartate / vihitā bhakṣyagirayo ghṛtakṣīrorunirjharāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोवर्धनगिरेर्यज्ञे तस्मिन्बह्वन्नसंभृते । पायसैः सदधिच्छन्नैर्हिमच्छन्नेव भूरभूत्

govardhanagireryajñe tasminbahvannasaṃbhṛte / pāyasaiḥ sadadhicchannairhimacchanneva bhūrabhūt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मयूरपत्त्राभरणाः कुसमोत्तंसशेखराः । तस्मिन्यागे बभुर्गोपा गावश्च सुविभूषिताः

mayūrapattrābharaṇāḥ kusamottaṃsaśekharāḥ / tasminyāge babhurgopā gāvaśca suvibhūṣitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गिरिमूर्धनि विश्वात्मा परेण गिरिवर्ष्मणा । वपुषा बुभुजे कृष्णस्तत्सर्वं तैर्निवेदितम्

girimūrdhani viśvātmā pareṇa girivarṣmaṇā / vapuṣā bubhuje kṛṣṇastatsarvaṃ tairniveditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्प्रहर्षस्मितोदारं निजं दिव्यं महद्वपुः । प्रणनाम स्वयं कृष्णो गोपैः सह गिरिप्रभम्

tatpraharṣasmitodāraṃ nijaṃ divyaṃ mahadvapuḥ / praṇanāma svayaṃ kṛṣṇo gopaiḥ saha giriprabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृत्ते महोत्सवे तस्मिञ्शतमन्युः क्रुधा ज्वलन् । आदिदेश व्रजोच्छित्त्यै घोरान्संवर्तकाम्बुदान्

vṛtte mahotsave tasmiñśatamanyuḥ krudhā jvalan / ādideśa vrajocchittyai ghorānsaṃvartakāmbudān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन ते प्रेरिताः क्षिप्रं नीलशैलशिलाघनाः । घनाश्चक्रुर्जगद्व्याप्तं कालरात्रिशतैरिव

tena te preritāḥ kṣipraṃ nīlaśailaśilāghanāḥ / ghanāścakrurjagadvyāptaṃ kālarātriśatairiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिन्नाञ्जनघनच्छायैर्जीमूतैर्गर्जितोर्जितैः । ग्रस्ता इवोद्धतैः क्षिप्रं नादृश्यन्त दिशो दश

bhinnāñjanaghanacchāyairjīmūtairgarjitorjitaiḥ / grastā ivoddhataiḥ kṣipraṃ nādṛśyanta diśo daśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः करिकराकारा स्तम्भसंरम्भविभ्रमाः । पेतुर्धराधरे धाराः परिहारा धृतेः परम्

tataḥ karikarākārā stambhasaṃrambhavibhramāḥ / peturdharādhare dhārāḥ parihārā dhṛteḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालाट्टहासविकटा जलोद्गाराः प्रपातिनः । विरेजुः कालमेघानां गिरीणामिव निर्झराः

kālāṭṭahāsavikaṭā jalodgārāḥ prapātinaḥ / virejuḥ kālameghānāṃ girīṇāmiva nirjharāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽभवद्भीषणाभोगमेघसंघातनिर्मितः । उल्लसत्स्थूलकल्लोललोलः सलिलविप्लवः

so 'bhavadbhīṣaṇābhogameghasaṃghātanirmitaḥ / ullasatsthūlakallolalolaḥ salilaviplavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्युत्पिशङ्गकेशानां गर्जतां मेघरक्षसाम् । भयेनेव ययौ क्वापी जगती जलसंस्तुता

vidyutpiśaṅgakeśānāṃ garjatāṃ megharakṣasām / bhayeneva yayau kvāpī jagatī jalasaṃstutā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते शक्राधिष्टिता घोरा दीप्ताशक्रायुधाङ्किताः । वर्षाशनिनिपातेन चक्रिरे कदनं गवाम्

te śakrādhiṣṭitā ghorā dīptāśakrāyudhāṅkitāḥ / varṣāśaninipātena cakrire kadanaṃ gavām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्त्मविन्यस्तनेत्राणां पतन्तीनामितस्ततः । त्रासशीतपरीतानां घोरस्तसामभूत्क्षयः

vartmavinyastanetrāṇāṃ patantīnāmitastataḥ / trāsaśītaparītānāṃ ghorastasāmabhūtkṣayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं स प्रलयारम्भः पुष्करावर्तभीषणः । संप्राप्त इति भीतानां गोपानामभवद्भवः

ayaṃ sa pralayārambhaḥ puṣkarāvartabhīṣaṇaḥ / saṃprāpta iti bhītānāṃ gopānāmabhavadbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्दृष्ट्वा वैशसं घोरं नाशायोपस्थितं गवाम् । गोविन्दो जगतां गोप्ता रक्षां क्षणमचिन्तयत्

taddṛṣṭvā vaiśasaṃ ghoraṃ nāśāyopasthitaṃ gavām / govindo jagatāṃ goptā rakṣāṃ kṣaṇamacintayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इममुत्पाट्य शैलेन्द्रमहं गोवर्धनं बलात् । छत्त्रीकरोम्युपस्तानां संश्रयं विपुलं गवाम्

imamutpāṭya śailendramahaṃ govardhanaṃ balāt / chattrīkaromyupastānāṃ saṃśrayaṃ vipulaṃ gavām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति ध्यात्वा धियं धीरो निदधे भूधरे दृशम् । उत्पाटनक्षणक्षान्त्यै फुल्लपद्मावलीमिव

iti dhyātvā dhiyaṃ dhīro nidadhe bhūdhare dṛśam / utpāṭanakṣaṇakṣāntyai phullapadmāvalīmiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सपदि विश्वात्मा बलेन महतान्वितः । उज्जहार गिरिं दोर्भ्यां स्फुटन्मूलशिखातलम्

tataḥ sapadi viśvātmā balena mahatānvitaḥ / ujjahāra giriṃ dorbhyāṃ sphuṭanmūlaśikhātalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूलावलम्बिनः क्षिप्रं पातालमिव निर्गताः । उद्धृतस्य गिरेः सर्पाः स्नायुजालतुलां ययुः

mūlāvalambinaḥ kṣipraṃ pātālamiva nirgatāḥ / uddhṛtasya gireḥ sarpāḥ snāyujālatulāṃ yayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संपीडितशिलापीडानिबडिकृतनिर्झरैः । बभुः पलितकल्लोलदुकूलवलिता दिशः

saṃpīḍitaśilāpīḍānibaḍikṛtanirjharaiḥ / babhuḥ palitakalloladukūlavalitā diśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरितालरजःपुञ्जैः पवनावर्तनर्तितैः । बभौ तत्पातितैर्व्याप्तः कृष्णः पीतांशुकैरिव

haritālarajaḥpuñjaiḥ pavanāvartanartitaiḥ / babhau tatpātitairvyāptaḥ kṛṣṇaḥ pītāṃśukairiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याधूतास्तस्य पार्श्वेषु क्षणमुत्पततो घनाः । क्ष्माभृतः पक्षविक्षेपभ्रान्तिं चक्रुः स्वचारिणाम्

vyādhūtāstasya pārśveṣu kṣaṇamutpatato ghanāḥ / kṣmābhṛtaḥ pakṣavikṣepabhrāntiṃ cakruḥ svacāriṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्गोविन्ददोर्दण्डच्छत्त्रीभूते महीभृति । फुल्लमालावली स्रस्ता चक्रे स्रग्दामविभ्रमम्

tasmingovindadordaṇḍacchattrībhūte mahībhṛti / phullamālāvalī srastā cakre sragdāmavibhramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वचारिणो ऽद्य सुचिरादिमे ते गिरयो वयम् । जाता वज्रधर क्ष्माभृत्पक्षच्छेदमदं त्यज

svacāriṇo 'dya sucirādime te girayo vayam / jātā vajradhara kṣmābhṛtpakṣacchedamadaṃ tyaja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति त्रासोत्पतन्तीनां विद्याधरमृगीदृशाम् । रशनानूपुरारावैः स जगादेव भूधरः

iti trāsotpatantīnāṃ vidyādharamṛgīdṛśām / raśanānūpurārāvaiḥ sa jagādeva bhūdharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पर्यस्तप्रसरस्तोभक्षुभ्यत्केसरिगर्जितैः । स घोरघनसंघातानतर्जयदिवोर्जितान्

paryastaprasarastobhakṣubhyatkesarigarjitaiḥ / sa ghoraghanasaṃghātānatarjayadivorjitān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स समुन्मूलनायाससंभ्रान्तद्विपयूथपैः । बभौ खे शेखरोल्लेखपातितैरिव वारिदैः

sa samunmūlanāyāsasaṃbhrāntadvipayūthapaiḥ / babhau khe śekharollekhapātitairiva vāridaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घूर्णमानमहाशाखिकुसुमोत्कररेणुभिः । स रक्षामण्डलानीव धेनूनां विदधे मुहुः

ghūrṇamānamahāśākhikusumotkarareṇubhiḥ / sa rakṣāmaṇḍalānīva dhenūnāṃ vidadhe muhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रासापतत्सिद्धवधूतारहारैस्तरङ्गिभिः । अधःस्थान्गगनस्थो ऽद्रिर्जहासेव महीधरान्

trāsāpatatsiddhavadhūtārahāraistaraṅgibhiḥ / adhaḥsthāngaganastho 'drirjahāseva mahīdharān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं दृष्ट्वा खेचराः प्राहुः किमयं गिरिरुत्थितः । यदि न प्रलयारम्भो यदि नाकालविप्लवः

taṃ dṛṣṭvā khecarāḥ prāhuḥ kimayaṃ girirutthitaḥ / yadi na pralayārambho yadi nākālaviplavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कृष्णगिरा गोपाः शैलोत्पाटनभूगृहम् । विपुलं विविशुः शान्त्यै निखिलैः सह गोधनैः

tataḥ kṛṣṇagirā gopāḥ śailotpāṭanabhūgṛham / vipulaṃ viviśuḥ śāntyai nikhilaiḥ saha godhanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निवाते निर्जले तस्मिन्सुविशाले गिरेस्तटे । तस्थुर्जगान्निवासेन गावो गोपाश्च रभिताः

nivāte nirjale tasminsuviśāle girestaṭe / tasthurjagānnivāsena gāvo gopāśca rabhitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृष्टिच्छन्ने प्रयाते ऽथ सप्तरात्रे मरुत्पतिः । जगाम विफलोद्योगलज्जितो जलदैः सह

vṛṣṭicchanne prayāte 'tha saptarātre marutpatiḥ / jagāma viphalodyogalajjito jaladaiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तं विपुलाभोगतुङ्गशृङ्गं गुरुं गिरिम् । न्यवेशयन्निजपदे लीलयैव जगद्गुरुः

tatastaṃ vipulābhogatuṅgaśṛṅgaṃ guruṃ girim / nyaveśayannijapade līlayaiva jagadguruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तरात्रं धृते तस्मिन्गिरौ गरुडलक्ष्मणाः । तं द्रष्टुमाययौ साक्षात्सहस्राक्षो ऽतिविस्मितः

saptarātraṃ dhṛte tasmingirau garuḍalakṣmaṇāḥ / taṃ draṣṭumāyayau sākṣātsahasrākṣo 'tivismitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जङ्गमादिव कैलासात्सो ऽवतीर्य सुरद्विपात् । गोवर्धनशिलासीनं ददर्श मधुसूदनम्

jaṅgamādiva kailāsātso 'vatīrya suradvipāt / govardhanaśilāsīnaṃ dadarśa madhusūdanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तर्हितेन तार्क्ष्येण पक्षैराच्छादितातपम् । असत्याकलितेनैव तेजसापूरिताम्बरम्

antarhitena tārkṣyeṇa pakṣairācchāditātapam / asatyākalitenaiva tejasāpūritāmbaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मयूरकण्ठसच्छायं तप्तहेमप्रभांशुकम् । इन्द्रनीलगिरेः शृङ्गं तप्तं बालातपैरिव

mayūrakaṇṭhasacchāyaṃ taptahemaprabhāṃśukam / indranīlagireḥ śṛṅgaṃ taptaṃ bālātapairiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं वीक्ष्य कमलाकान्तं गोपवेषधरं हरिम् । सहस्रनेत्रमात्मानं मनसा प्रशशंस सः

taṃ vīkṣya kamalākāntaṃ gopaveṣadharaṃ harim / sahasranetramātmānaṃ manasā praśaśaṃsa saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मौलिकुण्डलकेयूरस्फाररत्नांशुसंचयैः । इन्द्रायुधसहस्राणि मुहुर्दिक्षु क्षिपन्निव

maulikuṇḍalakeyūrasphāraratnāṃśusaṃcayaiḥ / indrāyudhasahasrāṇi muhurdikṣu kṣipanniva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्येत्य केशवं शक्रो बभाषे प्रणयोचितम् । दन्तत्विषा दश दिशः सुधया पूरयन्निव

abhyetya keśavaṃ śakro babhāṣe praṇayocitam / dantatviṣā daśa diśaḥ sudhayā pūrayanniva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिदैवमिदं कर्म तव कृष्ण किमद्भुतम् । शक्तिरल्पीयसी यस्य समग्रजगतां गतिः

atidaivamidaṃ karma tava kṛṣṇa kimadbhutam / śaktiralpīyasī yasya samagrajagatāṃ gatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वलोकोपरि परं वर्तन्ते कामधेनवः । तासां त्रिदशपूज्यानां ब्रह्मणश्चास्मि शासनात्

sarvalokopari paraṃ vartante kāmadhenavaḥ / tāsāṃ tridaśapūjyānāṃ brahmaṇaścāsmi śāsanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्तो ऽभिषेक्तुं गोविन्द राज्ये त्वामीप्सितं गवाम् । इत्युक्त्वा रत्नकुम्भेन मूर्ध्नि तस्य ददौ पयः

prāpto 'bhiṣektuṃ govinda rājye tvāmīpsitaṃ gavām / ityuktvā ratnakumbhena mūrdhni tasya dadau payaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपेन्द्रमभिषिच्येन्द्रः प्रसाद्य च पुनः पुनः । पाल्यस्त्वया सखा बन्धुः स्वस्रेयो जनकस्य यः

upendramabhiṣicyendraḥ prasādya ca punaḥ punaḥ / pālyastvayā sakhā bandhuḥ svasreyo janakasya yaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वया दैत्यच्छिदा कृष्ण केशिकंसवधे कृते । भवत्सहायः पृथिवीं स जेष्यति धनंजयः

tvayā daityacchidā kṛṣṇa keśikaṃsavadhe kṛte / bhavatsahāyaḥ pṛthivīṃ sa jeṣyati dhanaṃjayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति प्रणयिनो वाचं कृष्णः श्रुत्वा शचीपतेः । जानन्भारतवृत्तान्तं तथेति प्रत्यपद्यत

iti praṇayino vācaṃ kṛṣṇaḥ śrutvā śacīpateḥ / jānanbhāratavṛttāntaṃ tatheti pratyapadyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं रहः समाभाष्य जम्भहासुरसूदनम् । ऐरावणकरालूनमेघेन नभसा ययौ

evaṃ rahaḥ samābhāṣya jambhahāsurasūdanam / airāvaṇakarālūnameghena nabhasā yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोपवेषधरं गोपा देवं मत्वा तमद्भुतम् । मुद्रिता इव तच्छक्त्या मुग्धा नो किंचिदूचिरे

gopaveṣadharaṃ gopā devaṃ matvā tamadbhutam / mudritā iva tacchaktyā mugdhā no kiṃcidūcire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तं पद्मपत्त्राक्षं निवृत्ताशेषशौशवम् । जना निर्भरतारुण्यलावण्यं नयनैः पपुः

tatastaṃ padmapattrākṣaṃ nivṛttāśeṣaśauśavam / janā nirbharatāruṇyalāvaṇyaṃ nayanaiḥ papuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरन्निशासु संपूर्णचन्द्रस्मितसितासु सः । हरिणीहारिनेत्राभिर्विजहार रतिप्रियः

śaranniśāsu saṃpūrṇacandrasmitasitāsu saḥ / hariṇīhārinetrābhirvijahāra ratipriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स रागवृषयुद्धेषु नियुद्धेषु च कौतुकी । वीरशृङ्गाररभसः स बभूव मनोहरः

sa rāgavṛṣayuddheṣu niyuddheṣu ca kautukī / vīraśṛṅgārarabhasaḥ sa babhūva manoharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छेकोक्तिषु कृताभ्यासा वेशकर्मसु सादराः । बभुस्ता विस्मितो लापा विभ्रमेषु कृतक्षणाः

chekoktiṣu kṛtābhyāsā veśakarmasu sādarāḥ / babhustā vismito lāpā vibhrameṣu kṛtakṣaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तल्लीलानुकृतौ यत्नस्तत्कथाश्रवणे रसः । तत्स्वैरभाषणे हर्षः को ऽप्यभूद्गोपयोषिताम्

tallīlānukṛtau yatnastatkathāśravaṇe rasaḥ / tatsvairabhāṣaṇe harṣaḥ ko 'pyabhūdgopayoṣitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तासामकृतकस्मेरस्फुरिताधरपल्लवम् । मुग्धानां वदनं प्रीत्यै बभूवाभ्यधिकं हरेः

tāsāmakṛtakasmerasphuritādharapallavam / mugdhānāṃ vadanaṃ prītyai babhūvābhyadhikaṃ hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्गुरूणामनायत्तायत्तास्त्यक्तगृहक्रियाः । द्वेषिण्यः स्वजने यच्च तत्कृष्णास्यविजृम्भितम्

yadgurūṇāmanāyattāyattāstyaktagṛhakriyāḥ / dveṣiṇyaḥ svajane yacca tatkṛṣṇāsyavijṛmbhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सलज्जा अपि मानिन्यः प्रकटस्मरविक्रियाः । तन्व्यो ऽपि तनुतां प्रापुस्तास्तदर्पितमानसाः

salajjā api māninyaḥ prakaṭasmaravikriyāḥ / tanvyo 'pi tanutāṃ prāpustāstadarpitamānasāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कम्पस्वेदवती कस्मादकस्मात्सखि मूर्छिता । अपि कृष्णभुजङ्गेन न दष्टासि प्रमादिनी

kampasvedavatī kasmādakasmātsakhi mūrchitā / api kṛṣṇabhujaṅgena na daṣṭāsi pramādinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नायं तव गृहे मार्गो मार्गो ऽयं विजने वने । यमुनातीरवानीरवल्लरीकेलिवेश्मनः

nāyaṃ tava gṛhe mārgo mārgo 'yaṃ vijane vane / yamunātīravānīravallarīkeliveśmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमुष्मिन्कुसुमारामे कृष्णषट्चरणेन किम् । कृतव्रणा त्वमधरे येनासि विनतानना

amuṣminkusumārāme kṛṣṇaṣaṭcaraṇena kim / kṛtavraṇā tvamadhare yenāsi vinatānanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गायन्ति यदि कृष्णस्य चरितं गोपकन्यकाः । त्वं न स्मरसि किं मूढे स्रस्तं शीलमिवांशुकम्

gāyanti yadi kṛṣṇasya caritaṃ gopakanyakāḥ / tvaṃ na smarasi kiṃ mūḍhe srastaṃ śīlamivāṃśukam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दामोदरमतास्मीति मदान्धे किं न पस्यसि । स कान्ताशतसंकेतसक्तो हि बहुवल्लभः

dāmodaramatāsmīti madāndhe kiṃ na pasyasi / sa kāntāśatasaṃketasakto hi bahuvallabhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं नु नाम स्तनौ तन्वि सोत्कम्पौ विनिगूहसे । पुलकाङ्ककपोलस्य वदनस्य करोषि किम्

kiṃ nu nāma stanau tanvi sotkampau vinigūhase / pulakāṅkakapolasya vadanasya karoṣi kim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयमिन्दीवरश्यामा श्यामा कुसुमहासिनी । कृष्णश्च गूढसंचारी चरस्येकाकिनी कथम्

iyamindīvaraśyāmā śyāmā kusumahāsinī / kṛṣṇaśca gūḍhasaṃcārī carasyekākinī katham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति गोपाङ्गनाः सेर्ष्यं संभोगसुभगा मिथः । व्याहरन्ति स्म सासूयं स्वैरं स्मरशरातुराः

iti gopāṅganāḥ serṣyaṃ saṃbhogasubhagā mithaḥ / vyāharanti sma sāsūyaṃ svairaṃ smaraśarāturāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कान्ताकररुहालूनबालवञ्जुलपल्लवम् । रतिशय्यारसे शैरेवर्बभूव विललं वनम्

kāntākararuhālūnabālavañjulapallavam / ratiśayyārase śairevarbabhūva vilalaṃ vanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य कान्ततरं कान्ताः समदाः संमदाकुलम् । वदनं वदनोदारा घूर्णमानेक्षणाः पपुः

tasya kāntataraṃ kāntāḥ samadāḥ saṃmadākulam / vadanaṃ vadanodārā ghūrṇamānekṣaṇāḥ papuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तासामभिसरन्तीनामवशं केशवं प्रति । पेतुः शशाङ्के सासूया दृशो दर्शनशङ्कया

tāsāmabhisarantīnāmavaśaṃ keśavaṃ prati / petuḥ śaśāṅke sāsūyā dṛśo darśanaśaṅkayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माधवे मधुरोदारसुन्दरीरतितत्परे । सफलं धन्यमात्मानं मन्ये मेने मनोभवः

mādhave madhurodārasundarīratitatpare / saphalaṃ dhanyamātmānaṃ manye mene manobhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो नु जयिनी शक्तिः समरस्य स्मयकारिणी । प्रजापतिगुरौ यस्याः संपूर्णप्रणया गतिः

aho nu jayinī śaktiḥ samarasya smayakāriṇī / prajāpatigurau yasyāḥ saṃpūrṇapraṇayā gatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कदाचिल्ललनाकेलिशालिनि केशवे । अदृश्यत प्रदोषान्ते दैत्यो मत्तवृषाकृतिः

tataḥ kadācillalanākeliśālini keśave / adṛśyata pradoṣānte daityo mattavṛṣākṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.