Ksemendra: Bharatamanjari 19

अरिष्टो दुष्टचरितस्तीक्ष्णशृङ्गो ऽरुणेक्षणः । पुञ्जीकृतः शशिकरैस्तमःकूट इवासितः

ariṣṭo duṣṭacaritastīkṣṇaśṛṅgo 'ruṇekṣaṇaḥ / puñjīkṛtaḥ śaśikaraistamaḥkūṭa ivāsitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भाययन्वृषभान्भीमो भेरीगम्भीरनिःस्वनः । नीलशैलशिलापीठकाठोरस्कन्धबन्धुरः

bhāyayanvṛṣabhānbhīmo bherīgambhīraniḥsvanaḥ / nīlaśailaśilāpīṭhakāṭhoraskandhabandhuraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रहाराभिमुखं कृष्णकुक्षिनिक्षिप्तचक्षुषः । तस्य शृङ्गयुगं लेभे कालतोरणतुल्यताम्

prahārābhimukhaṃ kṛṣṇakukṣinikṣiptacakṣuṣaḥ / tasya śṛṅgayugaṃ lebhe kālatoraṇatulyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रहारिणं मदोदग्रं जग्राहोग्रं तमच्युतः । खलं मूर्खं नवैश्वर्यं प्रियवादीव वञ्चकः

prahāriṇaṃ madodagraṃ jagrāhograṃ tamacyutaḥ / khalaṃ mūrkhaṃ navaiśvaryaṃ priyavādīva vañcakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहीतस्तेन बलिना बलदेवानुजेन सः । बभूवोद्भ्रान्तसावेगपुच्छोद्धुतरजःपटः

gṛhītastena balinā baladevānujena saḥ / babhūvodbhrāntasāvegapucchoddhutarajaḥpaṭaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यान्दोलिवक्त्रस्य घोरहुंकारकारिणः । व्यालघ्ना सङ्खमालेव स्फारफेनावली गले

tasyāndolivaktrasya ghorahuṃkārakāriṇaḥ / vyālaghnā saṅkhamāleva sphāraphenāvalī gale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कण्ठं निपीड्यास्य धृत्वा मूर्ध्नि पदं जवात् । शृङ्गमेकं समुत्पाट्य जघान वदने हरिः

tataḥ kaṇṭhaṃ nipīḍyāsya dhṛtvā mūrdhni padaṃ javāt / śṛṅgamekaṃ samutpāṭya jaghāna vadane hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तीक्ष्णशृङ्गाभिहतः पपात भुवि दानवः । प्रस्त्यानरुधिरोद्गारविचलद्धर्घरारवः

sa tīkṣṇaśṛṅgābhihataḥ papāta bhuvi dānavaḥ / prastyānarudhirodgāravicaladdhargharāravaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरिष्टे निहते तस्मिन्नरिष्टे त्रिदिवौकसाम् । प्रभावः पप्रथे शैरेर्मथुराधिपतेः पुरः

ariṣṭe nihate tasminnariṣṭe tridivaukasām / prabhāvaḥ paprathe śairermathurādhipateḥ puraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स वृष्णिवृद्धान्विबुधान्वसुदेवपुरोगमम् । उग्रसेनं च पितरं दार्दिक्याक्रूरसात्यकान्

sa vṛṣṇivṛddhānvibudhānvasudevapurogamam / ugrasenaṃ ca pitaraṃ dārdikyākrūrasātyakān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अचिन्त्यत्समानाय्य निश्चयं नयकोविदान् । निःशब्दजनसंचारे निशीथे व्यस्तसेवकः

acintyatsamānāyya niścayaṃ nayakovidān / niḥśabdajanasaṃcāre niśīthe vyastasevakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रदीपप्रतिबिम्बाङ्करत्नाभरणतेजसा । गूढचिन्तानलज्वालं बहिः प्रकटयन्निव

pradīpapratibimbāṅkaratnābharaṇatejasā / gūḍhacintānalajvālaṃ bahiḥ prakaṭayanniva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽब्रवीत्क्षणमालोक्य वदनान्यभिमानिनाम् । दीर्घोच्छ्वासेन कथयन्नवं वैरिपराभवम्

so 'bravītkṣaṇamālokya vadanānyabhimāninām / dīrghocchvāsena kathayannavaṃ vairiparābhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयं प्रथितसाराणां विदुषां सत्वशालिनाम् । सूच्यते भवतामग्रे मानग्लानिकदर्थना

iyaṃ prathitasārāṇāṃ viduṣāṃ satvaśālinām / sūcyate bhavatāmagre mānaglānikadarthanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमादादवलेपाद्वा विस्मृतेनाल्पकेन नः । चूडामणिषु विन्यस्तं चरणप्रभवं रजः

pramādādavalepādvā vismṛtenālpakena naḥ / cūḍāmaṇiṣu vinyastaṃ caraṇaprabhavaṃ rajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न सहन्ते सुरगुरोर्ये साम्यं गुरुकोविदाः । स्पर्धया बत लज्जन्ते युधि वज्रायुधेन ये

na sahante suragurorye sāmyaṃ gurukovidāḥ / spardhayā bata lajjante yudhi vajrāyudhena ye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते यूयं यस्य सचिवः सचिवारोपितश्रियः । तस्य का नाम गणना गणनाथे ऽपि जायते

te yūyaṃ yasya sacivaḥ sacivāropitaśriyaḥ / tasya kā nāma gaṇanā gaṇanāthe 'pi jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवज्ञोपेक्षितस्यायं विपाकः शत्रुजन्मनः । वयमप्यधुना येन याताश्चिन्ताविधेयताम्

avajñopekṣitasyāyaṃ vipākaḥ śatrujanmanaḥ / vayamapyadhunā yena yātāścintāvidheyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रूयते नन्दगोपस्य प्रवृद्धचरितः शिशुः । दैत्यानामपि यः शङ्के शङ्कतङ्कगुरुर्नवः

śrūyate nandagopasya pravṛddhacaritaḥ śiśuḥ / daityānāmapi yaḥ śaṅke śaṅkataṅkagururnavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विन्यस्य चरणं येन मूर्ध्नि कालियभिगिनः । स्वर्वीकृतानि शूराणां शिरांसि च यशांसि च

vinyasya caraṇaṃ yena mūrdhni kāliyabhiginaḥ / svarvīkṛtāni śūrāṇāṃ śirāṃsi ca yaśāṃsi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साग्रजेन हतास्तेन प्रलम्बारिष्टधेनुकाः । अवज्ञास्पदमेवाभूद्येषां शक्रो ऽपि संगरे

sāgrajena hatāstena pralambāriṣṭadhenukāḥ / avajñāspadamevābhūdyeṣāṃ śakro 'pi saṃgare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गिरिर्गोवर्धनो नाम सप्ताहं पाणिना धृतः । स्मयाय दुर्निमित्ताय नाशाय च न कस्य सः

girirgovardhano nāma saptāhaṃ pāṇinā dhṛtaḥ / smayāya durnimittāya nāśāya ca na kasya saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न जानीमः स किं तावद्भूतमत्यद्भुतं क्षितौ । समुद्भूतमधो येन नीयते नः पराक्रमः

na jānīmaḥ sa kiṃ tāvadbhūtamatyadbhutaṃ kṣitau / samudbhūtamadho yena nīyate naḥ parākramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मान्मनीषिभिर्वीरैर्भवद्भिश्चिन्त्यतमयम् । यशःकुसुमवल्लीनां परशुर्व्यसनोदयः

tasmānmanīṣibhirvīrairbhavadbhiścintyatamayam / yaśaḥkusumavallīnāṃ paraśurvyasanodayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उक्तं च नारदेनैतत्पुनरेत्य पुरा स्वयम् । वसुदेवसुतः कृष्णो नन्दगोपगृहे स्थितः

uktaṃ ca nāradenaitatpunaretya purā svayam / vasudevasutaḥ kṛṣṇo nandagopagṛhe sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नन्दगोपसुता चासौ शिलायामाहता त्वया । सा गत्वा विन्ध्यगहनं पुलिन्दशबरार्चिता

nandagopasutā cāsau śilāyāmāhatā tvayā / sā gatvā vindhyagahanaṃ pulindaśabarārcitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निशुम्भशुम्भौ दितिजौ जघान घनविक्रमौ । विहितो वसुदेवेन गर्भयोर्व्यत्ययस्तयोः

niśumbhaśumbhau ditijau jaghāna ghanavikramau / vihito vasudevena garbhayorvyatyayastayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णः स ते भयस्थानमित्युक्त्वा नारदो ययौ । सो ऽयं बन्धुः कृतघ्नो मे वसुदेवः स्थितो ऽन्तिके

kṛṣṇaḥ sa te bhayasthānamityuktvā nārado yayau / so 'yaṃ bandhuḥ kṛtaghno me vasudevaḥ sthito 'ntike

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येन नः क्षयसंदेहतुलामारोपितं यशः । नरकावर्तकलिला यस्य किल्बिषविप्रुषः

yena naḥ kṣayasaṃdehatulāmāropitaṃ yaśaḥ / narakāvartakalilā yasya kilbiṣavipruṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स कृतघ्नो ऽधमः केन पातकेनोपमीयते । घोरहालाहलापूर्णः कुटिलो ऽयं मया स्वयम्

sa kṛtaghno 'dhamaḥ kena pātakenopamīyate / ghorahālāhalāpūrṇaḥ kuṭilo 'yaṃ mayā svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धृतः सर्पो निजगृहे येनाप्तः सत्कुले कलिः । मिथ्या धवलकूर्चो ऽयं बन्धुच्छद्मा जडो रिपुः

dhṛtaḥ sarpo nijagṛhe yenāptaḥ satkule kaliḥ / mithyā dhavalakūrco 'yaṃ bandhucchadmā jaḍo ripuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसुदेवः सदा जिह्मो वधार्हे ऽप्येष रक्षितः । सर्वाभिशङ्किता राज्ञां सुनयज्ञैरुदाहृता

vasudevaḥ sadā jihmo vadhārhe 'pyeṣa rakṣitaḥ / sarvābhiśaṅkitā rājñāṃ sunayajñairudāhṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतः संचिन्त्यते डिम्बो न तु मे गणनास्पदम् । जगद्ग्रसगरिष्ठस्य सत्प्रतापहविर्भुजः

ataḥ saṃcintyate ḍimbo na tu me gaṇanāspadam / jagadgrasagariṣṭhasya satpratāpahavirbhujaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तेर न भवत्येव शिशुर्गोपपतङ्गकः । अथवा वर्तते साधुर्यद्यस्मान्प्रति साग्रजः

antera na bhavatyeva śiśurgopapataṅgakaḥ / athavā vartate sādhuryadyasmānprati sāgrajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

का क्षतिर्भोगभागी मे बन्धुमध्ये भविष्यति । अक्रूरो मद्गिरा यातु व्रजं दानपतिः स्वयम्

kā kṣatirbhogabhāgī me bandhumadhye bhaviṣyati / akrūro madgirā yātu vrajaṃ dānapatiḥ svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेन तौ समाहूतौ द्रष्टुमिच्छामि दारकौ । नन्दगोपप्रभृतयः करदा मम शासनात्

etena tau samāhūtau draṣṭumicchāmi dārakau / nandagopaprabhṛtayaḥ karadā mama śāsanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनुर्मखे समायान्तु प्रस्तुताधिकदायिनः । वीराणां हर्षजननौ कृष्णसंकर्षणौ च तौ

dhanurmakhe samāyāntu prastutādhikadāyinaḥ / vīrāṇāṃ harṣajananau kṛṣṇasaṃkarṣaṇau ca tau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मल्लाभ्यां युध्यमानौ मे रङ्गे प्रीततिं करिष्यतः । इति दिव्यदृशाक्रूरः श्रुत्वा कंसेन भाषितम्

mallābhyāṃ yudhyamānau me raṅge prītatiṃ kariṣyataḥ / iti divyadṛśākrūraḥ śrutvā kaṃsena bhāṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ययौ यादवशार्दूलः शौरिदर्सनलालसः । अक्रूरे गोव्रजं याते वृद्धास्ते वृष्णिपुंगवाः

yayau yādavaśārdūlaḥ śauridarsanalālasaḥ / akrūre govrajaṃ yāte vṛddhāste vṛṣṇipuṃgavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निन्दया वुसुदेवस्य क्रुद्धास्तस्थुरधोमुखाः । ततः पितामहः कंसं पितामह इवापरः

nindayā vusudevasya kruddhāstasthuradhomukhāḥ / tataḥ pitāmahaḥ kaṃsaṃ pitāmaha ivāparaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्यधादन्धको ऽपीमान्दुर्जयः प्रतिबन्धकः । वन्ध्याः कुले ऽपि सततं मयन्ये धन्यतराः स्त्रियः

abhyadhādandhako 'pīmāndurjayaḥ pratibandhakaḥ / vandhyāḥ kule 'pi satataṃ mayanye dhanyatarāḥ striyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न कुलघ्नः सुतो यासां कदाचिदपि जायते । न जातु वज्रजिह्वेषु तीक्ष्णेषु क्रूरकारिषु

na kulaghnaḥ suto yāsāṃ kadācidapi jāyate / na jātu vajrajihveṣu tīkṣṇeṣu krūrakāriṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुधालया तिष्ठति श्रीः कमलाङ्कुरकोमला । अहो नु शोच्यतां याताश्चिराद्यादववृष्णयः

sudhālayā tiṣṭhati śrīḥ kamalāṅkurakomalā / aho nu śocyatāṃ yātāścirādyādavavṛṣṇayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृद्धावमानकृद्बालो येषां कंस त्वमग्रणीः । क एवं नाम जडधीरनुन्मत्तः प्रभाषते

vṛddhāvamānakṛdbālo yeṣāṃ kaṃsa tvamagraṇīḥ / ka evaṃ nāma jaḍadhīranunmattaḥ prabhāṣate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्षितो वसुदेवेन पित्रा पुत्रः किमप्यहो । नेह पुत्रात्प्रियतरं किंचिदस्ति शरीरिणाम्

rakṣito vasudevena pitrā putraḥ kimapyaho / neha putrātpriyataraṃ kiṃcidasti śarīriṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्र स्वजनकं पृच्छ पुत्रस्नेहस्य गौरवम् । परलोकपरित्राणां पित्रा चेद्रक्षितः सुतः

putra svajanakaṃ pṛccha putrasnehasya gauravam / paralokaparitrāṇāṃ pitrā cedrakṣitaḥ sutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यास्य वाच्यता केयं यूयं सर्वे ऽपि पुत्रिणः । वसुदेवात्मजो वीरः कृष्णः संकर्षणानुजः

tasyāsya vācyatā keyaṃ yūyaṃ sarve 'pi putriṇaḥ / vasudevātmajo vīraḥ kṛṣṇaḥ saṃkarṣaṇānujaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बन्धुबुद्ध्या प्रणयिना संधेयः सर्वथा त्वया । हितं पथ्यं च मे मोहान्न करिष्यसि चेद्वचः

bandhubuddhyā praṇayinā saṃdheyaḥ sarvathā tvayā / hitaṃ pathyaṃ ca me mohānna kariṣyasi cedvacaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदैश्वर्यप्रभावो ऽद्य संपूर्णावधिरेष ते । दृश्यन्ते क्षयसंसिन्यो दुर्निमित्तपरम्पराः

tadaiśvaryaprabhāvo 'dya saṃpūrṇāvadhireṣa te / dṛśyante kṣayasaṃsinyo durnimittaparamparāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यत्र कृष्णसंधानात्तासु शान्तिर्न ते परा । इत्यन्धकवचः श्रुत्वा निःश्वसन्भ्रकुटीमुखः

anyatra kṛṣṇasaṃdhānāttāsu śāntirna te parā / ityandhakavacaḥ śrutvā niḥśvasanbhrakuṭīmukhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्जगाम ततः कंसः पराङ्मुख इव श्रियः । नायमस्तीति वृद्धेषु भाषमाणेषु वृष्णिषु

nirjagāma tataḥ kaṃsaḥ parāṅmukha iva śriyaḥ / nāyamastīti vṛddheṣu bhāṣamāṇeṣu vṛṣṇiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदिदेशाशु श्वेताङ्गं कंसः केशितुरङ्गमम् । स कृष्णनिधनायोग्रः प्रेरितस्तेन दानवः

ādideśāśu śvetāṅgaṃ kaṃsaḥ keśituraṅgamam / sa kṛṣṇanidhanāyograḥ preritastena dānavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगाम गोव्रजं घोरसंध्यासृक्संप्लुते ऽहनि । स कोपाद्रुधिरेणेव पूरिताक्षः श्वसन्मुहुः

jagāma govrajaṃ ghorasaṃdhyāsṛksaṃplute 'hani / sa kopādrudhireṇeva pūritākṣaḥ śvasanmuhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उरःस्थलमिलत्प्रोथःकुञ्चितोरुशिरोधरः । वज्रसारस्वुराघातनिर्दारितशिलातलः

uraḥsthalamilatprothaḥkuñcitoruśirodharaḥ / vajrasārasvurāghātanirdāritaśilātalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विस्फारकेसरसटाकरालस्कन्धकन्धरः । घट्टयन्निव हेषाभिः पिबन्निव दिशो दश

visphārakesarasaṭākarālaskandhakandharaḥ / ghaṭṭayanniva heṣābhiḥ pibanniva diśo daśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्मांसचर्वणास्वादप्रस्रवत्सृक्विशोणितः । कृतान्तचामराकारवलितोद्धूतवलधिः

nirmāṃsacarvaṇāsvādaprasravatsṛkviśoṇitaḥ / kṛtāntacāmarākāravalitoddhūtavaladhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विवृत्ताननविस्पष्टनिर्यद्दन्तांशुमण्डलः । दिक्षु मानुषमांसादः क्षिपन्नस्थिचयानिव

vivṛttānanavispaṣṭaniryaddantāṃśumaṇḍalaḥ / dikṣu mānuṣamāṃsādaḥ kṣipannasthicayāniva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽभिदुद्राव वेगेन कृष्णमापाण्डुरच्छविः । पवनाप्रेरितस्फारः शरन्मेघ इवाचलम्

so 'bhidudrāva vegena kṛṣṇamāpāṇḍuracchaviḥ / pavanāpreritasphāraḥ śaranmegha ivācalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुत्क्षिप्ताग्रचरणं केशवः केशिनं पुरः । दृष्ट्वा निवार्यमाणो ऽपि गौपैः क्रोधात्तमाद्रवत्

samutkṣiptāgracaraṇaṃ keśavaḥ keśinaṃ puraḥ / dṛṣṭvā nivāryamāṇo 'pi gaupaiḥ krodhāttamādravat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खुराभ्यां कृतशल्याभ्यां बलाद्वक्षसि ताडितः । घोरहेषारवोग्रेण तेन नाकम्पताच्युतः

khurābhyāṃ kṛtaśalyābhyāṃ balādvakṣasi tāḍitaḥ / ghoraheṣāravogreṇa tena nākampatācyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केसराधूननोद्धूतरजसस्तस्य वल्गितैः । बभूवुः ककुभश्छन्ना धूमकेतुशतैरिव

kesarādhūnanoddhūtarajasastasya valgitaiḥ / babhūvuḥ kakubhaśchannā dhūmaketuśatairiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य प्रहारतो वक्त्रकुहरे विवरे हरिः । दारुणे दारुणायेव द्विगुणं भुजमाददे

tasya prahārato vaktrakuhare vivare hariḥ / dāruṇe dāruṇāyeva dviguṇaṃ bhujamādade

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केशिदन्तान्तरासक्तः स रराज हरेर्भुजः । फेनावलीपरिक्षिप्तः पारिजात इवार्णवे

keśidantāntarāsaktaḥ sa rarāja harerbhujaḥ / phenāvalīparikṣiptaḥ pārijāta ivārṇave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केशीशैलशिलास्तम्भदृढे दोष्णि मुरद्विषः । भग्नदन्तश्चिरं चक्रे वक्त्राञ्जनकदर्थनाः

keśīśailaśilāstambhadṛḍhe doṣṇi muradviṣaḥ / bhagnadantaściraṃ cakre vaktrāñjanakadarthanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रस्रवत्सवेदसलिलः स्रोतः प्रोद्धान्तशोणितः । व्यावृत्तनयनः केशी निःश्वसन्निश्चलो ऽभवत्

prasravatsavedasalilaḥ srotaḥ proddhāntaśoṇitaḥ / vyāvṛttanayanaḥ keśī niḥśvasanniścalo 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्फारिते दोष्णि कृष्णेन गण्डकूटतटान्तरे । स्फुटस्थूलास्थिटाङ्कारं तद्वक्त्रमभवद्द्विधा

sphārite doṣṇi kṛṣṇena gaṇḍakūṭataṭāntare / sphuṭasthūlāsthiṭāṅkāraṃ tadvaktramabhavaddvidhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स दामोदरदुर्वारदोर्दण्डदलिताकृतिः । पपात रुधिरोद्गारघोरस्तुरगदानवः

sa dāmodaradurvāradordaṇḍadalitākṛtiḥ / papāta rudhirodgāraghorasturagadānavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हते केशिनि कंसस्य प्रिये सुहृदि दानवे । भुवनेष्वभवत्को ऽपि हर्षोत्साहमहोत्सवः

hate keśini kaṃsasya priye suhṛdi dānave / bhuvaneṣvabhavatko 'pi harṣotsāhamahotsavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तर्हितो मुनिः प्रीत्या नारदः कृष्णमब्रवीत् । साधु माधव निःशल्यं त्वाया कृत्मिदं जगत्

antarhito muniḥ prītyā nāradaḥ kṛṣṇamabravīt / sādhu mādhava niḥśalyaṃ tvāyā kṛtmidaṃ jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केशिनिर्दारणात्स्वयातः केशवस्त्वं भविष्यसि । इत्युक्त्वा प्रययौ हर्षान्नारदो ऽभिमतां दिशम्

keśinirdāraṇātsvayātaḥ keśavastvaṃ bhaviṣyasi / ityuktvā prayayau harṣānnārado 'bhimatāṃ diśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रादुरासीत्ततः शौरेर्निमित्तनिचयः शुभः । बन्धुना पितृतुल्येन यः शंसति समागमम्

prādurāsīttataḥ śaurernimittanicayaḥ śubhaḥ / bandhunā pitṛtulyena yaḥ śaṃsati samāgamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेरुपार्श्वान्तरं प्रायाद्दिनान्ते वासरेश्वरः । कृष्णकेशिवधाश्चर्यकथां वक्तुमिवादरात्

merupārśvāntaraṃ prāyāddinānte vāsareśvaraḥ / kṛṣṇakeśivadhāścaryakathāṃ vaktumivādarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पीतांशुकोदारदामोदरमनोहरम् । बभूव सहजश्यामं संध्यांशुशबलं नभः

tataḥ pītāṃśukodāradāmodaramanoharam / babhūva sahajaśyāmaṃ saṃdhyāṃśuśabalaṃ nabhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शनैः संघट्टिताः श्यामास्तमोभिरभवद्दिशः । तारकांशुस्रुतक्षीरा गोपालैरिव धेनवः

śanaiḥ saṃghaṭṭitāḥ śyāmāstamobhirabhavaddiśaḥ / tārakāṃśusrutakṣīrā gopālairiva dhenavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्योमाब्धिपाञ्चजन्यो ऽथ निशानाथः समुद्ययौ । यामिनीकामिनीकेलिमण्डनो मणिदर्पणः

vyomābdhipāñcajanyo 'tha niśānāthaḥ samudyayau / yāminīkāminīkelimaṇḍano maṇidarpaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शशाङ्ककरसारेण विहारेण सुरश्रियः । तमसः परिहारेण हारैणैव नभो बभौ

śaśāṅkakarasāreṇa vihāreṇa suraśriyaḥ / tamasaḥ parihāreṇa hāraiṇaiva nabho babhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नेत्रप्रेम्णि सुधासीम्नि सितिम्नि व्योम्नि गाढताम् । यशसीवाश्रिते शौरेर्निशाकरकरच्छलात्

netrapremṇi sudhāsīmni sitimni vyomni gāḍhatām / yaśasīvāśrite śaurerniśākarakaracchalāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रहर्षयन्नीलकण्ठान्रथेन घननादिना । शेखरो वृष्णिवीराणामक्तूरः प्रत्यपद्यत

praharṣayannīlakaṇṭhānrathena ghananādinā / śekharo vṛṣṇivīrāṇāmaktūraḥ pratyapadyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नन्दगोपस्य सदनं स समासाद्य गोकुले । ददर्श शतपत्त्राक्षं कृष्णं केशिनिसूदनम्

nandagopasya sadanaṃ sa samāsādya gokule / dadarśa śatapattrākṣaṃ kṛṣṇaṃ keśinisūdanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं स कैटभारातिर्भगवान्मधुसूदनः । भुवो भारावताराय जातो यादवनन्दनः

ayaṃ sa kaiṭabhārātirbhagavānmadhusūdanaḥ / bhuvo bhārāvatārāya jāto yādavanandanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीवत्सलक्षणो वक्षो बिभ्राणः कुस्तुभोचितम् । निःस्पन्दालिङ्गने योग्यं कमलाकुचकुम्भयोः

śrīvatsalakṣaṇo vakṣo bibhrāṇaḥ kustubhocitam / niḥspandāliṅgane yogyaṃ kamalākucakumbhayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेघश्यामेन वपुषा नयनामृतवर्षिणा । धत्ते सौदामिनीदामरम्यं पीतांशुकद्वयम्

meghaśyāmena vapuṣā nayanāmṛtavarṣiṇā / dhatte saudāminīdāmaramyaṃ pītāṃśukadvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन नृत्यति मनःस्फारं प्रसरतो दृशौ । एतदालिङ्गनायेव भुजौ मे परिधावतः

anena nṛtyati manaḥsphāraṃ prasarato dṛśau / etadāliṅganāyeva bhujau me paridhāvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एहि माधव कृष्णेति व्याहरन्प्रीतिनिर्भरः । पूजितो नन्दगोपेन कृष्णेन च विवेश सः

ehi mādhava kṛṣṇeti vyāharanprītinirbharaḥ / pūjito nandagopena kṛṣṇena ca viveśa saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्तपूजासनः सो ऽथ ससंकर्षणमच्युतम् । उवाच पुण्डरीकाक्षमापिबन्निव चक्षुषा

prāptapūjāsanaḥ so 'tha sasaṃkarṣaṇamacyutam / uvāca puṇḍarīkākṣamāpibanniva cakṣuṣā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयं ते धीरगम्भीरा हर्षपीयूषवर्षिणी । प्रयाति ना पुण्यवतां मूर्तिर्लोचनगोचरम्

iyaṃ te dhīragambhīrā harṣapīyūṣavarṣiṇī / prayāti nā puṇyavatāṃ mūrtirlocanagocaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मोहात्त्वद्भक्तिविमुखस्त्वां दृष्ट्वा प्रातरागतम् । वाञ्छितः कृतकृत्यश्च भविता मथुरेश्वरः

mohāttvadbhaktivimukhastvāṃ dṛṣṭvā prātarāgatam / vāñchitaḥ kṛtakṛtyaśca bhavitā mathureśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रष्टुमिच्छति कंसस्त्वां प्रातर्गन्तासि तत्पुरीम् । त्वद्वपुः पूर्णपूण्येन धन्याः पश्यन्तु यादवाः

draṣṭumicchati kaṃsastvāṃ prātargantāsi tatpurīm / tvadvapuḥ pūrṇapūṇyena dhanyāḥ paśyantu yādavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र कंसस्य संभारधनाधाम्नि धनुर्महीम् । उपतिष्ठन्तु धनिनः सर्वे गोपाः करप्रदाः

tatra kaṃsasya saṃbhāradhanādhāmni dhanurmahīm / upatiṣṭhantu dhaninaḥ sarve gopāḥ karapradāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतावदेव प्रचुरं ममागमनकारणम् । इदं तु बान्धवस्नोहाद्यत्किंचिदभिधीयते

etāvadeva pracuraṃ mamāgamanakāraṇam / idaṃ tu bāndhavasnohādyatkiṃcidabhidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृद्धः स सुकृती तत्र पुत्र पुत्रवतां वरः । विलोक्य वसुदेवस्त्वां फलं प्राप्नोतु जन्मनः

vṛddhaḥ sa sukṛtī tatra putra putravatāṃ varaḥ / vilokya vasudevastvāṃ phalaṃ prāpnotu janmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वत्कृते सततं यस्य कंसवाक्यशराः स्वराः । त्वामवाप्नोतु माहात्म्यं रोहणाद्रिवसुंधरा

tvatkṛte satataṃ yasya kaṃsavākyaśarāḥ svarāḥ / tvāmavāpnotu māhātmyaṃ rohaṇādrivasuṃdharā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपि कंसभयात्पुत्रैरसंपीतपयोधरा । कृष्णेति नाम्ना सततं सीदति प्रस्नुस्तनी

api kaṃsabhayātputrairasaṃpītapayodharā / kṛṣṇeti nāmnā satataṃ sīdati prasnustanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गूढचिन्ताविनिःश्वासधूसराधरपल्लवा । दूरीकृतसुतस्नेहवैक्लव्याप्तविपल्लवाम्

gūḍhacintāviniḥśvāsadhūsarādharapallavā / dūrīkṛtasutasnehavaiklavyāptavipallavām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रहितामिव रामेण कौसल्यां कुलमौलिना । दर्शनामृतवर्षेण निर्वापय समेत्य ताम्

rahitāmiva rāmeṇa kausalyāṃ kulamaulinā / darśanāmṛtavarṣeṇa nirvāpaya sametya tām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो तृष्णेव सहजाच्छायेव सहचारिणी । वासनेवापरिक्षीणा सर्वथा भवितव्यता

aho tṛṣṇeva sahajācchāyeva sahacāriṇī / vāsanevāparikṣīṇā sarvathā bhavitavyatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वोद्धरणदक्षस्य जगद्रक्षाशिखामणेः । तवापि जन्म सवुधाचिन्तया यत्प्रशुष्यति

viśvoddharaṇadakṣasya jagadrakṣāśikhāmaṇeḥ / tavāpi janma savudhācintayā yatpraśuṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कंसनिर्भर्त्सनानम्रस्त्वां प्राप्य जनकश्चिरात् । वहतु त्रिजगत्पूज्य पुत्र मानोन्नतं शिरः

kaṃsanirbhartsanānamrastvāṃ prāpya janakaścirāt / vahatu trijagatpūjya putra mānonnataṃ śiraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्ते दानपतिना स्नेहवात्सल्यशालिना । सर्वं करोमीति वदन्निर्विकाराननो ऽभवत्

ityukte dānapatinā snehavātsalyaśālinā / sarvaṃ karomīti vadannirvikārānano 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्तुं कृताभ्युपगमे कृष्णे गोपमृगीदृशाम् । चिन्तासंतप्तनिःश्वासैरिवेन्दुर्म्लानतां ययौ

gantuṃ kṛtābhyupagame kṛṣṇe gopamṛgīdṛśām / cintāsaṃtaptaniḥśvāsairivendurmlānatāṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुग्धा निशीथत्सेन ज्योत्स्ना पूरपयस्विनी । प्रातर्द्यैः सांध्यरागेण कपिला गौरिवाबभौ

dugdhā niśīthatsena jyotsnā pūrapayasvinī / prātardyaiḥ sāṃdhyarāgeṇa kapilā gaurivābabhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथोदयाचलशिरोरत्नतामागते रवौ । उद्यत्प्रदीप्तचक्रस्य शोभां लेभे हरेर्नभः

athodayācalaśiroratnatāmāgate ravau / udyatpradīptacakrasya śobhāṃ lebhe harernabhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करोपनयसंपूर्णैः शकटैरथ भूरिभिः । गन्तुमभ्युद्ययुर्गोपपतयः कंसशासनात्

karopanayasaṃpūrṇaiḥ śakaṭairatha bhūribhiḥ / gantumabhyudyayurgopapatayaḥ kaṃsaśāsanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रथैः प्रययुरक्रूररौहिणेयाच्युतादयः । अर्घ्यमाना इवोत्तालगोपालीलोचनोत्पलैः

rathaiḥ prayayurakrūrarauhiṇeyācyutādayaḥ / arghyamānā ivottālagopālīlocanotpalaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवाप्य यमुनातीरमक्रूरः कृष्णमब्रवीत् । अस्मिन्ह्रदे भोगिवृते कृष्ण शेषं फणीश्वरम्

avāpya yamunātīramakrūraḥ kṛṣṇamabravīt / asminhrade bhogivṛte kṛṣṇa śeṣaṃ phaṇīśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निमज्ज्य भगवन्मन्त्रैः पूजयाम्यमृताशनः । इत्युक्त्वा कृष्णनिक्षिप्तरथस्तत्र ममज्ज सः

nimajjya bhagavanmantraiḥ pūjayāmyamṛtāśanaḥ / ityuktvā kṛṣṇanikṣiptarathastatra mamajja saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निमग्नः सो ऽथ पातालं दिव्यखस्तिकलाञ्छनम् । शेषं सहस्रमूर्धानं ददर्शासीनमीश्वरम्

nimagnaḥ so 'tha pātālaṃ divyakhastikalāñchanam / śeṣaṃ sahasramūrdhānaṃ dadarśāsīnamīśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेमाब्जमालाभरणं सर्वरत्नाभूषितम् । सहस्रशिखरस्फारतुषारगिरिविभ्रमम्

hemābjamālābharaṇaṃ sarvaratnābhūṣitam / sahasraśikharasphāratuṣāragirivibhramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसेव्यमानं प्रणतैर्निखिलैः कुलभोगिभिः । नीलाम्बरं नालकेतुं हलिनं मुसलायुधम्

āsevyamānaṃ praṇatairnikhilaiḥ kulabhogibhiḥ / nīlāmbaraṃ nālaketuṃ halinaṃ musalāyudham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्सङ्गे तस्य कृष्णं च शीतांशोरिव लाञ्छनम् । निषण्णं विस्मितो ऽपश्यञ्जपन्ब्रह्य सनातनम्

utsaṅge tasya kṛṣṇaṃ ca śītāṃśoriva lāñchanam / niṣaṇṇaṃ vismito 'paśyañjapanbrahya sanātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रौहिणेयाच्युतौ मत्वा तावेवोन्मज्जय सत्वरः । दृष्ट्वा रथस्थौ तावेव ममज्ज पुनरादरात्

rauhiṇeyācyutau matvā tāvevonmajjaya satvaraḥ / dṛṣṭvā rathasthau tāveva mamajja punarādarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनस्तथैव तौ दृष्ट्वा समुन्मज्ज्यास्तसंशयः । त्वमेव सर्वमित्यूचे पृष्टः कृष्णेन सस्मितम्

punastathaiva tau dṛṣṭvā samunmajjyāstasaṃśayaḥ / tvameva sarvamityūce pṛṣṭaḥ kṛṣṇena sasmitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिनान्ते प्राप्य मथुरामक्रूरः स्वगृहान्तरे । स्वैरं जगाद गोविन्दं कंसदुर्नयशङ्कितः

dinānte prāpya mathurāmakrūraḥ svagṛhāntare / svairaṃ jagāda govindaṃ kaṃsadurnayaśaṅkitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसुदेवगृहं तात न गन्तव्यं त्वयाधुना । न च रामेण नितरां कंसादाप्नोति भर्त्सनाम्

vasudevagṛhaṃ tāta na gantavyaṃ tvayādhunā / na ca rāmeṇa nitarāṃ kaṃsādāpnoti bhartsanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्ते दानपतिना कृष्णः सस्मितमब्रवीत् । सत्यं तत्र न गच्छावः पश्यावः कौतुकात्पुरीम्

ityukte dānapatinā kṛṣṇaḥ sasmitamabravīt / satyaṃ tatra na gacchāvaḥ paśyāvaḥ kautukātpurīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्याभाष्य मदोदारौ रामकृष्णौ विचेरतुः । अवतीर्णौ विमानाभ्यां वीरौ विद्याधराविव

ityābhāṣya madodārau rāmakṛṣṇau viceratuḥ / avatīrṇau vimānābhyāṃ vīrau vidyādharāviva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तौ राजरजकं प्राप्य ययाचाते महाभुजौ । वासांसि रुचिराभांसि न ददावधमश्च सः

tau rājarajakaṃ prāpya yayācāte mahābhujau / vāsāṃsi rucirābhāṃsi na dadāvadhamaśca saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रोधदर्पावलिप्तं तं रजकं क्रूरवादिनम् । हत्वा जहार वासांसि बलदेवानुजो बलात्

krodhadarpāvaliptaṃ taṃ rajakaṃ krūravādinam / hatvā jahāra vāsāṃsi baladevānujo balāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयं माल्योपनयनं मालाकारी वलीमती । श्रीपतेः श्रीप्रदं प्रादात्प्रीत्या प्रणयवादिनी

svayaṃ mālyopanayanaṃ mālākārī valīmatī / śrīpateḥ śrīpradaṃ prādātprītyā praṇayavādinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रमेण लीलया कृष्णः सुस्पष्टावयवां क्षणात् । तां चक्रे यौवनोद्यानपूर्णलावण्यवल्लरीम्

krameṇa līlayā kṛṣṇaḥ suspaṣṭāvayavāṃ kṣaṇāt / tāṃ cakre yauvanodyānapūrṇalāvaṇyavallarīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.