Library·Ksemendra: Bharatamanjari·19

Ksemendra: Bharatamanjari 19

त्रैगर्तः सुह्यसौवीरशैब्यपाण्ड्यविदेहपाः । काश्यकौसल्यगान्धारकाश्मीरयवनादयः

traigartaḥ suhyasauvīraśaibyapāṇḍyavidehapāḥ / kāśyakausalyagāndhārakāśmīrayavanādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशार्मभगदत्ताद्यास्ते नृपा बलशालिनः । रुन्धाना मथुरां चक्रुर्जग्निर्विवरं गजैः

daśārmabhagadattādyāste nṛpā balaśālinaḥ / rundhānā mathurāṃ cakrurjagnirvivaraṃ gajaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्छत्त्रचामरस्फारफेनान्क्षितिपसागरान् । वीक्ष्य तान्समयं मेने प्राप्तं कालियसूदनः

tacchattracāmarasphāraphenānkṣitipasāgarān / vīkṣya tānsamayaṃ mene prāptaṃ kāliyasūdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्षौहिणीनां विंशत्या मागधेन तरस्विना । मथुरायां निरुद्धायां निर्ययुर्वृष्णियादवाः

akṣauhiṇīnāṃ viṃśatyā māgadhena tarasvinā / mathurāyāṃ niruddhāyāṃ niryayurvṛṣṇiyādavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रवृत्ते समरे लाङ्गली मुसलायुधः । शार्ङ्गपाणिः स कंसारिर्वहन्कौमोदकी गदाम्

tataḥ pravṛtte samare lāṅgalī musalāyudhaḥ / śārṅgapāṇiḥ sa kaṃsārirvahankaumodakī gadām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तालतार्क्ष्यध्वजाग्राभ्यां रथाभ्यां हेमकङ्कटाम् । वीरौ विविशतुर्वैरिसेनां रणसमाकुलाम्

tālatārkṣyadhvajāgrābhyāṃ rathābhyāṃ hemakaṅkaṭām / vīrau viviśaturvairisenāṃ raṇasamākulām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्नाकृष्टदेहेषु पिष्टेषु मसुलेन च । रामेण कुञ्जरेन्द्रेषु निपतत्सु रथेषु च । वृष्णिभिर्युध्यमानेषु शौर्यशालिषु राजसु

tasminnākṛṣṭadeheṣu piṣṭeṣu masulena ca / rāmeṇa kuñjarendreṣu nipatatsu ratheṣu ca / vṛṣṇibhiryudhyamāneṣu śauryaśāliṣu rājasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शब्देनाकृष्यमाणस्य शार्ङ्गस्य मुरवैरिणः । दैत्यातमनां नरेन्द्राणां हृदयानि चकम्पिरे

śabdenākṛṣyamāṇasya śārṅgasya muravairiṇaḥ / daityātamanāṃ narendrāṇāṃ hṛdayāni cakampire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जरासंधशरासारैर्विरथौ रामकेशवौ । पद्भ्यां विचेरतुर्वीरौ कुर्वाणौ सुभटक्षयम्

jarāsaṃdhaśarāsārairvirathau rāmakeśavau / padbhyāṃ viceraturvīrau kurvāṇau subhaṭakṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संकर्षणेन गदया निष्पिष्टस्यन्दनो युधि । गदापाणिर्जरासंधः स्वयं कोपात्तमाद्रवत्

saṃkarṣaṇena gadayā niṣpiṣṭasyandano yudhi / gadāpāṇirjarāsaṃdhaḥ svayaṃ kopāttamādravat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोर्घोरगदायुद्धे सुशिक्षाबलशालिनोः । बभूव कौतुकायातसुरनिर्विवरं नभः

tayorghoragadāyuddhe suśikṣābalaśālinoḥ / babhūva kautukāyātasuranirvivaraṃ nabhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोः प्राहरैः सावेगैर्गिरिसंचूर्णनोचितैः । धैर्यतुल्यानि गात्राणि दृढानि च चकम्पिरे

tayoḥ prāharaiḥ sāvegairgirisaṃcūrṇanocitaiḥ / dhairyatulyāni gātrāṇi dṛḍhāni ca cakampire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः समुद्यते घोरे प्रहारे जीवहारिणि । जरासंधाय रामेण प्रोच्चचार वचो दिवः

tataḥ samudyate ghore prahāre jīvahāriṇi / jarāsaṃdhāya rāmeṇa proccacāra vaco divaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलं मिथ्याप्रयासेन युधि धेनुकसूदनः । नायं वध्यस्त्वया राजा प्राजातो ऽस्यान्तकः परः

alaṃ mithyāprayāsena yudhi dhenukasūdanaḥ / nāyaṃ vadhyastvayā rājā prājāto 'syāntakaḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वैतद्विरते रामे याति चास्तं दिवाकरे । बलयोरवहारो ऽभुद्दारितोदारवीरयोः

śrutvaitadvirate rāme yāti cāstaṃ divākare / balayoravahāro 'bhuddāritodāravīrayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याते जिते जरासंधेवीतविघ्नेषु वृष्णिषु । बालक्रीडाः स्मरन्रामः कदाचिद्गोव्रजं ययौ

yāte jite jarāsaṃdhevītavighneṣu vṛṣṇiṣu / bālakrīḍāḥ smaranrāmaḥ kadācidgovrajaṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रहृष्टः पूजितस्तत्र गोपैर्गोविन्दपूर्वजः । विजहार वनान्तेषु कान्तेषु कुसुमश्रिया

prahṛṣṭaḥ pūjitastatra gopairgovindapūrvajaḥ / vijahāra vanānteṣu kānteṣu kusumaśriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स कदम्बतरोर्मूले निषण्णः पुष्पहासिनः । विलोलपल्लवैस्तेन व्यजनैरिव वीजितः

sa kadambatarormūle niṣaṇṇaḥ puṣpahāsinaḥ / vilolapallavaistena vyajanairiva vījitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृष्टः पानोत्सुकः शुभ्रः कदम्बोदरनिर्गताम् । पपौ कादम्बरीं दिव्यां पुष्पामृतमयीं सुराम्

hṛṣṭaḥ pānotsukaḥ śubhraḥ kadambodaranirgatām / papau kādambarīṃ divyāṃ puṣpāmṛtamayīṃ surām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मदताम्रकपोलाग्रं संध्यारुणशशिप्रभम् । शुशुभे वदनं तस्य लीलान्दोतकुण्डलम्

madatāmrakapolāgraṃ saṃdhyāruṇaśaśiprabham / śuśubhe vadanaṃ tasya līlāndotakuṇḍalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कादम्बरी देवी दिव्याम्बरविभूषणा । कदम्बकेसरावाससंक्रान्तोदारसौरभा

tataḥ kādambarī devī divyāmbaravibhūṣaṇā / kadambakesarāvāsasaṃkrāntodārasaurabhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यालोलकमलाकारमदाघूर्णितलोचना । सिषेवे रूपिणी रामं रममांणं मनोरमम्

vyālolakamalākāramadāghūrṇitalocanā / siṣeve rūpiṇī rāmaṃ ramamāṃṇaṃ manoramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कान्तामुखोपमानस्य कान्तिश्च तुहिनद्युतेः । प्रियाभिर्गीर्भिरभ्येत्य प्रहृष्टा तमतोषयत्

kāntāmukhopamānasya kāntiśca tuhinadyuteḥ / priyābhirgīrbhirabhyetya prahṛṣṭā tamatoṣayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीश्च विग्रहिणी तस्मै ददौ हेमाम्बुजस्रजम् । कुण्डलं किरणोदारं हारं च हरिणेक्षणा

śrīśca vigrahiṇī tasmai dadau hemāmbujasrajam / kuṇḍalaṃ kiraṇodāraṃ hāraṃ ca hariṇekṣaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलाम्बरः स विबभौ हेममालाविभूषितः । कैलास इव संसक्तविद्युद्द्योतिततोयदः

nīlāmbaraḥ sa vibabhau hemamālāvibhūṣitaḥ / kailāsa iva saṃsaktavidyuddyotitatoyadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रराजराजसस्तस्य हारस्तर्जिततारकः । दुग्धाब्धेरिव फेनैघश्चन्द्रस्येवामृतद्रवः

rarājarājasastasya hārastarjitatārakaḥ / dugdhābdheriva phenaighaścandrasyevāmṛtadravaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स मज्जनक्रीडाजातोत्कण्ठो मदालसः । एहीति दूराद्यमुनामुवाच स्स्वलिताक्षरम्

tataḥ sa majjanakrīḍājātotkaṇṭho madālasaḥ / ehīti dūrādyamunāmuvāca ssvalitākṣaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा तद्वाक्यमनादृश्य किंचिन्नोवाच निम्नगा । यदा तदा रुषा रामः समुत्थायादहे हलम्

sā tadvākyamanādṛśya kiṃcinnovāca nimnagā / yadā tadā ruṣā rāmaḥ samutthāyādahe halam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां लोलनीलसलिलां हलाग्रेणाचकर्ष सः । संरम्भस्रस्तकबरीं मानिनीं कुपितामिव

tāṃ lolanīlasalilāṃ halāgreṇācakarṣa saḥ / saṃrambhasrastakabarīṃ māninīṃ kupitāmiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षोभाकुलितहंसालीमेखलामुखरा मुहुः । संलक्ष्य पुलकश्रेणी क्वचितस्रस्तजलांशुका

kṣobhākulitahaṃsālīmekhalāmukharā muhuḥ / saṃlakṣya pulakaśreṇī kvacitasrastajalāṃśukā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वचित्तरङ्गभ्रूभङ्गपरिवृत्तिपराङ्मुखी । छिन्नफेनावलीहाराकीर्णशीकरमौक्तिका

kvacittaraṅgabhrūbhaṅgaparivṛttiparāṅmukhī / chinnaphenāvalīhārākīrṇaśīkaramauktikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्विचित्सलिलकल्लोलदुकूलग्रहणाकुला । क्विचिद्वीचीकराच्छन्नचक्रवाकोन्नतस्तनी

kvicitsalilakalloladukūlagrahaṇākulā / kvicidvīcīkarācchannacakravākonnatastanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रासाकुलितवाचालविहङ्गवलया क्वचित् । आवर्तनर्तितोत्फुल्लनीलाब्जचकितेक्षणा

trāsākulitavācālavihaṅgavalayā kvacit / āvartanartitotphullanīlābjacakitekṣaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वचिद्वारिकुहूत्कारसनिःश्वासप्रलापिनी । सावेगगमनायासविषस्खलिता क्वचित्

kvacidvārikuhūtkārasaniḥśvāsapralāpinī / sāvegagamanāyāsaviṣaskhalitā kvacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हलेनाकृष्यमाणा सा समुद्भ्रान्ताभवन्नदी । मध्ये बृन्दावनं नीता ततः प्रत्यक्षरूपिणी

halenākṛṣyamāṇā sā samudbhrāntābhavannadī / madhye bṛndāvanaṃ nītā tataḥ pratyakṣarūpiṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उवाच रामं यमुना कम्पमाना कृताञ्जलिः । विस्रस्तवारिवसना कम्पण्याकुलगामिनी । फेनैर्मां प्रहसिष्यन्ति सरितः सागरान्तिके

uvāca rāmaṃ yamunā kampamānā kṛtāñjaliḥ / visrastavārivasanā kampaṇyākulagāminī / phenairmāṃ prahasiṣyanti saritaḥ sāgarāntike

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वरूपं प्राप्तुमिच्छामि प्रसन्ने त्वयि मानद । महात्मनां निकारे ऽपि माननीया हि योषितः

svarūpaṃ prāptumicchāmi prasanne tvayi mānada / mahātmanāṃ nikāre 'pi mānanīyā hi yoṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति प्रसादितो रामस्तया बालमृगीदृशा । विररामाद्भुताक्रान्तैर्चितो व्रजवासिभिः

iti prasādito rāmastayā bālamṛgīdṛśā / virarāmādbhutākrāntaircito vrajavāsibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्राप्तः स मथुरां पूजितः कालियद्विषा । दिव्यमालाम्बरः श्रीमान्यादवानन्दकृद्बभौ

tataḥ prāptaḥ sa mathurāṃ pūjitaḥ kāliyadviṣā / divyamālāmbaraḥ śrīmānyādavānandakṛdbabhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विचिन्त्याथ जरासंधं गतं भग्नमनोरथम् । तं दुःसहमहानीकं पुनरागमनोत्सुकम्

vicintyātha jarāsaṃdhaṃ gataṃ bhagnamanoratham / taṃ duḥsahamahānīkaṃ punarāgamanotsukam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्यल्पां मथुरां वीक्ष्य वर्धमानांश्च यादवान् । उग्रसेनादिभिर्वृद्धैरमन्त्र्यत केशवः

atyalpāṃ mathurāṃ vīkṣya vardhamānāṃśca yādavān / ugrasenādibhirvṛddhairamantryata keśavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽब्रवीदयमत्यन्तप्रणयोपचितः क्रमः । गुरूणां भवतामग्रे यदस्माभिरिहोच्यते

so 'bravīdayamatyantapraṇayopacitaḥ kramaḥ / gurūṇāṃ bhavatāmagre yadasmābhirihocyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयं नयविदां कापि प्रख्याताभिमता मतिः । तिष्ठस्तु चिन्त्यते नीतिर्यद्वीरेषु महत्स्वपि

iyaṃ nayavidāṃ kāpi prakhyātābhimatā matiḥ / tiṣṭhastu cintyate nītiryadvīreṣu mahatsvapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जरासंधेन नस्तावत्प्रजातो बलशालिना । निःसामसीमा वैराग्निरङ्गच्छेदसमुद्भवः

jarāsaṃdhena nastāvatprajāto balaśālinā / niḥsāmasīmā vairāgniraṅgacchedasamudbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरक्ताः पृथिवीपालास्ते ते तदनुयायिनः । जरासंधेन सहिता ये न जेयाः सुरैरपि

viraktāḥ pṛthivīpālāste te tadanuyāyinaḥ / jarāsaṃdhena sahitā ye na jeyāḥ surairapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स कालयवनो म्लेच्छदरच्चीनशकाग्रगः । तथा बलनिरोधेन पुरीं नः समपीडयत्

sa kālayavano mlecchadaraccīnaśakāgragaḥ / tathā balanirodhena purīṃ naḥ samapīḍayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स गार्ग्यस्योग्रतपसा संजातस्त्रिजगज्जयी । अवध्यः सर्वभूतानां वराद्वीरः पिनाकिनः

sa gārgyasyogratapasā saṃjātastrijagajjayī / avadhyaḥ sarvabhūtānāṃ varādvīraḥ pinākinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयमस्मत्पुरीबन्धे तस्याश्वाकृदुद्भवा । सरिदश्वशकृत्संज्ञा लोके ख्याता प्रसर्पति

iyamasmatpurībandhe tasyāśvākṛdudbhavā / saridaśvaśakṛtsaṃjñā loke khyātā prasarpati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रमेण विनिपातानां भयं ते महतां द्विषाम् । नगर्यां प्राप दुर्गायां कालदेशोदयेन न

krameṇa vinipātānāṃ bhayaṃ te mahatāṃ dviṣām / nagaryāṃ prāpa durgāyāṃ kāladeśodayena na

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद्द्वारवतीं दुर्गां परिखाट्टलमालिनीम् । निवेशयितुमिच्छामि पश्चिमाब्धौ कुशस्थलीम्

tasmāddvāravatīṃ durgāṃ parikhāṭṭalamālinīm / niveśayitumicchāmi paścimābdhau kuśasthalīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्ते शौरिणा प्राहुस्तथेति यदुपुंगवाः । श्रद्धा हि हितवाक्येषु भाविकल्याणसंपदाम्

ityukte śauriṇā prāhustatheti yadupuṃgavāḥ / śraddhā hi hitavākyeṣu bhāvikalyāṇasaṃpadām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णसर्पः ततः कृष्णः कुम्भे प्रक्षिप्य मुद्रिते । प्राहिणोद्यवनेन्द्राय दुःसहो ऽस्मीत्युदाहरन्

kṛṣṇasarpaḥ tataḥ kṛṣṇaḥ kumbhe prakṣipya mudrite / prāhiṇodyavanendrāya duḥsaho 'smītyudāharan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं दृष्ट्वा कालयवनः प्रहस्योग्रैः पिपीलकैः । भक्षितं प्रेषयामास सर्पं सेनाढ्यतां वदन्

taṃ dṛṣṭvā kālayavanaḥ prahasyograiḥ pipīlakaiḥ / bhakṣitaṃ preṣayāmāsa sarpaṃ senāḍhyatāṃ vadan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कृष्मेन सहिताः पुरीं जलधिमेखलाम् । प्रययुर्मथुरां त्यक्त्वा सर्वे यादववृष्णयः

tataḥ kṛṣmena sahitāḥ purīṃ jaladhimekhalām / prayayurmathurāṃ tyaktvā sarve yādavavṛṣṇayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः परिवृता वीरैर्भ्राजमाना सुरैरिव । पुरी कृष्णेन शुशुभे शक्रेणेवामरावती

tataḥ parivṛtā vīrairbhrājamānā surairiva / purī kṛṣṇena śuśubhe śakreṇevāmarāvatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कदाचिदेकाकी पादचारी जनार्दनः । आक्रष्टुं कालयवनं प्रययौ नयकोविदः

tataḥ kadācidekākī pādacārī janārdanaḥ / ākraṣṭuṃ kālayavanaṃ prayayau nayakovidaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोविन्दमागतं दृष्ट्वा प्रहृष्टो यवनाधिपः । अभ्याद्रवन्महाकायः कालः काल इवोत्कटः

govindamāgataṃ dṛṣṭvā prahṛṣṭo yavanādhipaḥ / abhyādravanmahākāyaḥ kālaḥ kāla ivotkaṭaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनोजवं जगद्वैरी स जिघृक्षुर्जनार्दनम् । वेगाभिसारी विदधे कम्पक्षुभाकुला दिशः

manojavaṃ jagadvairī sa jighṛkṣurjanārdanam / vegābhisārī vidadhe kampakṣubhākulā diśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वमायामिव गम्भीरां धीरो गिरिगुहां ततः । विवेश विपुलायामामचिन्त्यगतिरच्युतः

svamāyāmiva gambhīrāṃ dhīro giriguhāṃ tataḥ / viveśa vipulāyāmāmacintyagatiracyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मान्धातुस्तनयस्तत्र मुचुकुन्दः क्षितीश्वरः । देवासुररणे कृत्वा शक्रस्य रिपुसंक्षयम्

māndhātustanayastatra mucukundaḥ kṣitīśvaraḥ / devāsuraraṇe kṛtvā śakrasya ripusaṃkṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रान्तो निद्रां वरात्प्राप्य विदधे संविदं सुरैः । निद्राक्षयं मे यः कुर्यात्स गच्छेद्भस्मसादिति

śrānto nidrāṃ varātprāpya vidadhe saṃvidaṃ suraiḥ / nidrākṣayaṃ me yaḥ kuryātsa gacchedbhasmasāditi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुचिरं रत्नपर्यङ्के शयानस्याथ तस्य सः । राज्ञो गुहायां गोविन्दः शीर्षन्ते समुपाविशत्

suciraṃ ratnaparyaṅke śayānasyātha tasya saḥ / rājño guhāyāṃ govindaḥ śīrṣante samupāviśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रविश्य सावेगं कोपप्रज्वलितः श्वसन् । सुप्तं ददर्श राजर्षिं यवनः पर्वताकृतिम्

tataḥ praviśya sāvegaṃ kopaprajvalitaḥ śvasan / suptaṃ dadarśa rājarṣiṃ yavanaḥ parvatākṛtim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिहिताननमालोक्य तं कालयवनः क्रुधा । कृष्मो ऽयमिति संचिन्त्य पदा पस्पर्श भूमिपम्

pihitānanamālokya taṃ kālayavanaḥ krudhā / kṛṣmo 'yamiti saṃcintya padā pasparśa bhūmipam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहसा प्रतिबुद्धो ऽथ मुचुकुन्दनृपः पदा । स्पृशन्तं दुःकहरुषा चक्षुषा भस्मसाद्व्यधात्

sahasā pratibuddho 'tha mucukundanṛpaḥ padā / spṛśantaṃ duḥkaharuṣā cakṣuṣā bhasmasādvyadhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्दग्धे कालयवने परिवृत्ताननो नृपः । निद्राकषायनयनः पुण्डरीकाक्षमैक्षत

nirdagdhe kālayavane parivṛttānano nṛpaḥ / nidrākaṣāyanayanaḥ puṇḍarīkākṣamaikṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स दृष्ट्वा मन्दराकारः कृष्णमत्यल्पविग्रहम् । विपुलं कालसंज्ञासीदतीतं जगतीपतिः

sa dṛṣṭvā mandarākāraḥ kṛṣṇamatyalpavigraham / vipulaṃ kālasaṃjñāsīdatītaṃ jagatīpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

को भवानिति पृष्टो ऽथ मुचुकुन्देन केशवः । न्यवेदयत्स्ववृत्तान्तमभिवाद्य कृताञ्जलिः

ko bhavāniti pṛṣṭo 'tha mucukundena keśavaḥ / nyavedayatsvavṛttāntamabhivādya kṛtāñjaliḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युगत्रयं गतं ज्ञात्वा निद्रायाः पृथिवीपतिः । गुल्फप्रमाणा दृष्ट्वा च प्रजा ह्रस्वत्वमागताः । न चकार मतिं राज्ये विरसे विगतस्पृहः

yugatrayaṃ gataṃ jñātvā nidrāyāḥ pṛthivīpatiḥ / gulphapramāṇā dṛṣṭvā ca prajā hrasvatvamāgatāḥ / na cakāra matiṃ rājye virase vigataspṛhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समानेषु व्यतीतेषु शून्यासु प्रेमभूमिषु । जीर्णे जगति विच्छाये सजने का रतिः सताम्

samāneṣu vyatīteṣu śūnyāsu premabhūmiṣu / jīrṇe jagati vicchāye sajane kā ratiḥ satām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स गत्वा तपसे धीमान्कन्दरं हिमभूभृतः । आरुरोह नृपः स्वर्गं स्वारोहं पुण्यसंपदाम्

sa gatvā tapase dhīmānkandaraṃ himabhūbhṛtaḥ / āruroha nṛpaḥ svargaṃ svārohaṃ puṇyasaṃpadām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णो ऽथ द्वारकां गत्वा विहितां विश्वकर्मणा । हेमप्रतोलीप्राकारां रत्नगोपुरतोरणाम्

kṛṣṇo 'tha dvārakāṃ gatvā vihitāṃ viśvakarmaṇā / hemapratolīprākārāṃ ratnagopuratoraṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्फारस्फटिकहर्म्यांशुमालारचितचन्द्रिकाम् । अमृतोद्गारिणीं क्षीरसागरादिव निर्मिताम्

sphārasphaṭikaharmyāṃśumālāracitacandrikām / amṛtodgāriṇīṃ kṣīrasāgarādiva nirmitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मणिभित्तिषु संक्रान्तकान्तावदनमालिकाम् । विजज्य बहुधात्मानं शशाङ्केनेव सेविताम्

maṇibhittiṣu saṃkrāntakāntāvadanamālikām / vijajya bahudhātmānaṃ śaśāṅkeneva sevitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विवेश विषदोद्द्योतां सानुगां सततो ऽसवाम् । स सैन्यधनमादाय निखिलं यवनार्जितम्

viveśa viṣadoddyotāṃ sānugāṃ satato 'savām / sa sainyadhanamādāya nikhilaṃ yavanārjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यां पोरजनं सर्वं शङ्खो नाम निधीश्वरः । कृष्णस्य शासनात्तूर्णं हेमरत्नैरपूरयत्

tasyāṃ porajanaṃ sarvaṃ śaṅkho nāma nidhīśvaraḥ / kṛṣṇasya śāsanāttūrṇaṃ hemaratnairapūrayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विसृज्य पवनं साक्षात्त्रिदिवं देवकीसुतः । आनिनाय सुधर्माख्यां दिव्यां देवसभां विभुः

visṛjya pavanaṃ sākṣāttridivaṃ devakīsutaḥ / ānināya sudharmākhyāṃ divyāṃ devasabhāṃ vibhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा पुरी सुभटैर्गुप्ता वृष्णिसात्वतयादवैः । मेरोरिव गुहासिंहैः शुशुभे कान्तिनिर्भरा

sā purī subhaṭairguptā vṛṣṇisātvatayādavaiḥ / meroriva guhāsiṃhaiḥ śuśubhe kāntinirbharā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दत्तेव काले विपुले समुद्रेण हरेर्गिरा । अनेकयोजनायामा पुरी साभूद्गरीयसी

datteva kāle vipule samudreṇa harergirā / anekayojanāyāmā purī sābhūdgarīyasī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रान्तरे भीष्मकस्य दाक्षिणात्यस्य भूपतेः । शुश्राव रुक्मिणीं कृष्मः कन्यां रूपेम विश्रुताम्

atrāntare bhīṣmakasya dākṣiṇātyasya bhūpateḥ / śuśrāva rukmiṇīṃ kṛṣmaḥ kanyāṃ rūpema viśrutām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सापि शुश्राव कंसारिं कृष्णं कमललोचनम् । अभिलाषरसोदारं किमप्यासीन्मनस्तयोः

sāpi śuśrāva kaṃsāriṃ kṛṣṇaṃ kamalalocanam / abhilāṣarasodāraṃ kimapyāsīnmanastayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भीष्मकस्यात्मजो रुक्मी भुजशाली रणोत्कटः । वीरो बिभर्ति यः स्पर्धां भुवि भार्गवभीष्मयोः

bhīṣmakasyātmajo rukmī bhujaśālī raṇotkaṭaḥ / vīro bibharti yaḥ spardhāṃ bhuvi bhārgavabhīṣmayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुजां रुक्मिणीं दृप्तः स कृष्मेनार्थितां सदा । न ददौ कंसदासो ऽयमिति द्वेषादुदाहरन्

anujāṃ rukmiṇīṃ dṛptaḥ sa kṛṣmenārthitāṃ sadā / na dadau kaṃsadāso 'yamiti dveṣādudāharan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो जरासंधगिरा शिशुपालाय भूभुजे । तां दातुमुद्ययौ पुत्रीं भीष्मकः पुत्रसंमते

tato jarāsaṃdhagirā śiśupālāya bhūbhuje / tāṃ dātumudyayau putrīṃ bhīṣmakaḥ putrasaṃmate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसुदेवस्वसुः पुत्रः शिशुपालो ऽथ तत्पुरीम् । कृष्णादिभिर्वृष्णिवीरैर्वारयात्राभिमन्त्रितैः

vasudevasvasuḥ putraḥ śiśupālo 'tha tatpurīm / kṛṣṇādibhirvṛṣṇivīrairvārayātrābhimantritaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दन्तवक्रजरासंधमुख्यैश्च सह राजभिः । स विवाहोत्सवे प्रायाद्भीष्मकेनाभिपूजितः

dantavakrajarāsaṃdhamukhyaiśca saha rājabhiḥ / sa vivāhotsave prāyādbhīṣmakenābhipūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्राणीपूजनव्यग्रां तत्र लोचनचन्द्रिकाम् । ददर्श रुक्मिणीं कृष्णः कृष्णशारायतेक्षणाम्

indrāṇīpūjanavyagrāṃ tatra locanacandrikām / dadarśa rukmiṇīṃ kṛṣṇaḥ kṛṣṇaśārāyatekṣaṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुमुखीं कान्तिललितामाताम्राधरपल्लवाम् । लक्ष्मीमिव सहोत्पन्नां चन्द्रामृतसुरद्रुमैः

sumukhīṃ kāntilalitāmātāmrādharapallavām / lakṣmīmiva sahotpannāṃ candrāmṛtasuradrumaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीं वीक्ष्य पद्मवदनां मदनोद्यानमाधवीम् । माधवो मधुसंसिक्त इव क्षणमचिन्तयत्

tīṃ vīkṣya padmavadanāṃ madanodyānamādhavīm / mādhavo madhusaṃsikta iva kṣaṇamacintayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयं शुभ्रांशुकोत्फुल्लफेना कान्तितरङ्गिणी । हरहुंकारदग्धस्य जीवती पुष्पधन्वनः

iyaṃ śubhrāṃśukotphullaphenā kāntitaraṅgiṇī / harahuṃkāradagdhasya jīvatī puṣpadhanvanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लज्जैव जलजस्पर्धा प्रभेयं शशिनः कुतः । उपमानं सुखस्यास्याः स्वमुखं दर्पणे यदि

lajjaiva jalajaspardhā prabheyaṃ śaśinaḥ kutaḥ / upamānaṃ sukhasyāsyāḥ svamukhaṃ darpaṇe yadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिन्तयन्निति वैकुण्ठः सोत्कण्ठं मन्मथाकुलः । जहार संमते भ्रातुः सहसा भीष्मकात्मजाम्

cintayanniti vaikuṇṭhaḥ sotkaṇṭhaṃ manmathākulaḥ / jahāra saṃmate bhrātuḥ sahasā bhīṣmakātmajām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रथेन रथिना तेन हृतायां वातरंहसा । उदबूत्सुभटक्षोभगम्भीरो भूभुजां रवः

rathena rathinā tena hṛtāyāṃ vātaraṃhasā / udabūtsubhaṭakṣobhagambhīro bhūbhujāṃ ravaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयं कृष्णेन कृष्णेन कन्या कन्या हृता हृता । इति व्याहरतामेव राज्ञां मोह इवाभवत्

iyaṃ kṛṣṇena kṛṣṇena kanyā kanyā hṛtā hṛtā / iti vyāharatāmeva rājñāṃ moha ivābhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृष्णीनां राममुख्यानां भारं विन्यस्य दुःसहम् । तार्क्ष्यकेतौ द्रुतं याते घोरं युद्धमवर्तत

vṛṣṇīnāṃ rāmamukhyānāṃ bhāraṃ vinyasya duḥsaham / tārkṣyaketau drutaṃ yāte ghoraṃ yuddhamavartata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामसात्यकिहार्दिक्यगदाक्रूरविदूरथैः । वक्रदेवसुनक्षत्रसारणाद्यैश्च यादवैः

rāmasātyakihārdikyagadākrūravidūrathaiḥ / vakradevasunakṣatrasāraṇādyaiśca yādavaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिशुपालजरासंधमुख्यानां भूभुजां रणे । अकालरजनीवाभूत्क्षणं निर्विवरैः शरैः

śiśupālajarāsaṃdhamukhyānāṃ bhūbhujāṃ raṇe / akālarajanīvābhūtkṣaṇaṃ nirvivaraiḥ śaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलिना बलदेवेन वध्यमानेषु वैरिषु । शिशुपालेन चान्येषु संक्षयः सैन्ययोरभूत्

balinā baladevena vadhyamāneṣu vairiṣu / śiśupālena cānyeṣu saṃkṣayaḥ sainyayorabhūt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रान्तरे पुरो राज्ञां स्क्मी क्रोधाग्निना ज्वलन् । पितुश्चोवाच संनद्धः श्वसन्नाग इवाहतः

atrāntare puro rājñāṃ skmī krodhāgninā jvalan / pituścovāca saṃnaddhaḥ śvasannāga ivāhataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाहत्वा मलिनाचारं कृष्णं दुर्नयकारिणम् । स्वपुरं समुपेष्यामि वीरव्रतपरिच्युतः

nāhatvā malinācāraṃ kṛṣṇaṃ durnayakāriṇam / svapuraṃ samupeṣyāmi vīravrataparicyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा रथमारुह्य वीरैरनुगतो नृपैः । जवोद्धूतपताकाग्रः स ययौ नादयन्दिशः

ityuktvā rathamāruhya vīrairanugato nṛpaiḥ / javoddhūtapatākāgraḥ sa yayau nādayandiśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दूरादायान्तमालोक्य रथस्थो रुक्मिणीसखः । तस्थौ हरिः परावृत्य कर्णान्ताकृष्टकार्मुकः

dūrādāyāntamālokya rathastho rukmiṇīsakhaḥ / tasthau hariḥ parāvṛtya karṇāntākṛṣṭakārmukaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः श्रेणीकृतैः क्षिप्रं घनैः कृष्णशिलीमुखैः । आच्छाद्यमाना विबभुर्भूपालकमलाकराः

tataḥ śreṇīkṛtaiḥ kṣipraṃ ghanaiḥ kṛṣṇaśilīmukhaiḥ / ācchādyamānā vibabhurbhūpālakamalākarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शौरिरापूर्यमाणो ऽथ रुक्मिचापच्युतैः शरैः । हेमपुङ्खैरभूद्व्याप्तः सूर्यांशुभिरिवाचलः

śaurirāpūryamāṇo 'tha rukmicāpacyutaiḥ śaraiḥ / hemapuṅkhairabhūdvyāptaḥ sūryāṃśubhirivācalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्षयां क्षितिपैः क्षिप्तां दीप्तशस्त्रपरस्पराम् । भिन्दानः सायकैस्तूर्णं बभौ नृत्यन्निवाच्युतः

akṣayāṃ kṣitipaiḥ kṣiptāṃ dīptaśastraparasparām / bhindānaḥ sāyakaistūrṇaṃ babhau nṛtyannivācyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कृष्णशरैः क्षिप्रं छिन्नच्छत्ररथध्वजाः । बभूवुः कृत्तकोदण्डास्ते खण्डितमनोरथाः

tataḥ kṛṣṇaśaraiḥ kṣipraṃ chinnacchatrarathadhvajāḥ / babhūvuḥ kṛttakodaṇḍāste khaṇḍitamanorathāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यास्त्रवर्षिणः शौरिश्छित्वा सर्वायुधान्यथ । रुक्मिणस्तीव्रनाराचैर्विव्याध हृदयं त्रिभिः

divyāstravarṣiṇaḥ śauriśchitvā sarvāyudhānyatha / rukmiṇastīvranārācairvivyādha hṛdayaṃ tribhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्च्छिते पतिते तस्मिन्विद्रुते राजमण्डले । ररक्ष शौरिर्दयया रुक्मिणं रुक्मिणीगिरा

mūrcchite patite tasminvidrute rājamaṇḍale / rarakṣa śaurirdayayā rukmiṇaṃ rukmiṇīgirā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याते द्वारवतीं कृष्णे विनिवृत्तेषु वृष्णिषु । कुण्डिनाख्यं पुरं रुक्मी प्रविवेश न लज्जया

yāte dvāravatīṃ kṛṣṇe vinivṛtteṣu vṛṣṇiṣu / kuṇḍinākhyaṃ puraṃ rukmī praviveśa na lajjayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिज्ञया परित्यक्तपुरः स विदधे परम् । पुरं भोजकटं नाम मानभङ्गं विचिन्तयन्

pratijñayā parityaktapuraḥ sa vidadhe param / puraṃ bhojakaṭaṃ nāma mānabhaṅgaṃ vicintayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयश्रियमिवादाय श्रियं मूर्त्यन्तरागतम् । भेजे विवाहविधिना रुक्मिणीं रुक्मिणीप्रियः

jayaśriyamivādāya śriyaṃ mūrtyantarāgatam / bheje vivāhavidhinā rukmiṇīṃ rukmiṇīpriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तया पुण्डरीकाक्षः फुल्लोन्दीवचतक्षुषा । विजहार सुधासारपरिपूरितमानसः

sa tayā puṇḍarīkākṣaḥ phullondīvacatakṣuṣā / vijahāra sudhāsāraparipūritamānasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यमजीजनत्पुत्रान्दश त्रिदशसंनिभान् । प्रद्युम्नचारुदोष्णाद्यान्कन्यां चारुमतीं तथा

tasyamajījanatputrāndaśa tridaśasaṃnibhān / pradyumnacārudoṣṇādyānkanyāṃ cārumatīṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्राप प्रियाः प्रेमप्रणयोद्यानवल्लरीः । अन्या जगत्पतिः पत्नीर्मूर्ता इव दिशो दश

tataḥ prāpa priyāḥ premapraṇayodyānavallarīḥ / anyā jagatpatiḥ patnīrmūrtā iva diśo daśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालिन्दी सत्यभामा च सत्या जाम्बवती तथा । मित्रविन्दा सुशीला च लक्ष्मणा जालवासिनी

kālindī satyabhāmā ca satyā jāmbavatī tathā / mitravindā suśīlā ca lakṣmaṇā jālavāsinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुदन्ता रोहिणी चेति ताश्चन्द्रवदनाः सदा । श्यामाः श्यामा इव प्रीत्या भेजिरे शेषशायिनम्

sudantā rohiṇī ceti tāścandravadanāḥ sadā / śyāmāḥ śyāmā iva prītyā bhejire śeṣaśāyinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स षोडशसहस्राणि दिव्यानां हरिणीदृशाम् । स्वैरं कन्दर्पलीलासु विश्वरूपं सिषेविरे

sa ṣoḍaśasahasrāṇi divyānāṃ hariṇīdṛśām / svairaṃ kandarpalīlāsu viśvarūpaṃ siṣevire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तासु विश्वसृजस्तस्य लक्षसंख्यो ऽभवद्विभोः । पुत्रवर्गः सुरारातिक्षयक्षमपराक्रमः

tāsu viśvasṛjastasya lakṣasaṃkhyo 'bhavadvibhoḥ / putravargaḥ surārātikṣayakṣamaparākramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारायणीं चन्द्रसेनां वैदर्भीं कृष्णनन्दनः । लेभे स्वयंवरे कन्यां प्रद्युम्नश्चारुलोचनः

nārāyaṇīṃ candrasenāṃ vaidarbhīṃ kṛṣṇanandanaḥ / lebhe svayaṃvare kanyāṃ pradyumnaścārulocanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनाजनि सुतस्तस्यामनिरुद्धः स्मरद्युतिः । रूपं यस्यायताक्षीणां दृग्वशीकरणाञ्जनम्

tenājani sutastasyāmaniruddhaḥ smaradyutiḥ / rūpaṃ yasyāyatākṣīṇāṃ dṛgvaśīkaraṇāñjanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.