Ksemendra: Bharatamanjari 7

त्रैगर्तं वीरधन्वानं धृष्टकेतुं महारथम् । विधाय च्छिन्नमूर्धानं कबन्धं विदधे क्षणम्

traigartaṃ vīradhanvānaṃ dhṛṣṭaketuṃ mahāratham / vidhāya cchinnamūrdhānaṃ kabandhaṃ vidadhe kṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरपत्यं हातमित्रं सहदेवो ऽवधीद्युधि । सात्यकिर्व्याघ्रदत्तं च राजपुत्रमपातयत्

nirapatyaṃ hātamitraṃ sahadevo 'vadhīdyudhi / sātyakirvyāghradattaṃ ca rājaputramapātayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विध्यमानं बलं दृष्ट्वा भारद्वाजसुतः परैः । शिरःकूटावसेषाणि पाण्डुसैन्यान्यकल्पयत्

vidhyamānaṃ balaṃ dṛṣṭvā bhāradvājasutaḥ paraiḥ / śiraḥkūṭāvaseṣāṇi pāṇḍusainyānyakalpayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राक्षसो ऽथ बकभ्राता भीमसेनमलम्बुसः । योधयित्वा शरशतैस्तत्सेनां माययावधीत्

rākṣaso 'tha bakabhrātā bhīmasenamalambusaḥ / yodhayitvā śaraśataistatsenāṃ māyayāvadhīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवर्तितां राक्षसेन भीमो दृष्ट्वासृगापगाम् । त्वाष्ट्रेणास्त्रेण तन्मायां छित्वारमजयत्कृती

pravartitāṃ rākṣasena bhīmo dṛṣṭvāsṛgāpagām / tvāṣṭreṇāstreṇa tanmāyāṃ chitvāramajayatkṛtī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वधाय भीमसेनस्य रक्षस्तत्पुनरागमत् । अवारयन्महाकायं महाकायो घटोत्कचः

vadhāya bhīmasenasya rakṣastatpunarāgamat / avārayanmahākāyaṃ mahākāyo ghaṭotkacaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स रथाद्रथमुत्सृज्य कालः काल इवोन्नदन् । आकृष्यालम्बुसं वेगान्निष्पिष्य विदधे व्यसुम्

sa rathādrathamutsṛjya kālaḥ kāla ivonnadan / ākṛṣyālambusaṃ vegānniṣpiṣya vidadhe vyasum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घटोत्कचेन निहते राक्षसे जम्भविक्रमे । भयमाविरभूद्धोरं समरे सर्वभूभुजाम्

ghaṭotkacena nihate rākṣase jambhavikrame / bhayamāvirabhūddhoraṃ samare sarvabhūbhujām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रान्तरे धर्मसुतो दूरस्थस्य किरीटिनः । अशृण्वञ्शङ्खनिर्घोषं किमप्याशङ्कितो ऽभवत्

atrāntare dharmasuto dūrasthasya kirīṭinaḥ / aśṛṇvañśaṅkhanirghoṣaṃ kimapyāśaṅkito 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भीतो ऽभिमन्युवृक्तान्ताद्विषण्णो भ्रातृवत्सलः । उवाच सात्यकिं मत्वा स धुर्यं सर्वधन्विनाम्

bhīto 'bhimanyuvṛktāntādviṣaṇṇo bhrātṛvatsalaḥ / uvāca sātyakiṃ matvā sa dhuryaṃ sarvadhanvinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सात्यके पश्य बन्धूनां गुरूणां सुहृदां तथा । दोर्दर्पस्य च संप्राप्तः कालो ऽयमुचितस्तव

sātyake paśya bandhūnāṃ gurūṇāṃ suhṛdāṃ tathā / dordarpasya ca saṃprāptaḥ kālo 'yamucitastava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स ते गुरुः सखा बन्धुः किरीटि शत्रुमध्यगः । न ज्ञायते प्रणष्टे ऽत्र शङ्खशब्दे कथं स्थितः

sa te guruḥ sakhā bandhuḥ kirīṭi śatrumadhyagaḥ / na jñāyate praṇaṣṭe 'tra śaṅkhaśabde kathaṃ sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋते त्वामुज्ज्वलाचारं प्रवरं शौर्यशालिनाम् । भारः कस्मिन्नसह्यो ऽयं धुरंधर निधीयताम्

ṛte tvāmujjvalācāraṃ pravaraṃ śauryaśālinām / bhāraḥ kasminnasahyo 'yaṃ dhuraṃdhara nidhīyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पात्रे वितरतां पृथ्वीं रक्षतां शरणागतम् । मित्त्रार्थे त्यजतां प्राणान्समानं श्रूयते फलम्

pātre vitaratāṃ pṛthvīṃ rakṣatāṃ śaraṇāgatam / mittrārthe tyajatāṃ prāṇānsamānaṃ śrūyate phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धन्या भवद्विधा एव क्रियते यैः स्थिरं यशः । पवनाकम्पिकदलीदलालोलैर्निजासुभिः

dhanyā bhavadvidhā eva kriyate yaiḥ sthiraṃ yaśaḥ / pavanākampikadalīdalālolairnijāsubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वयि यातेर्ऽजुनं द्रष्टुं द्रोणग्रहणजं भयम् । भीमपार्षतगुप्तस्य सत्यं मे न भविष्यति

tvayi yāter'junaṃ draṣṭuṃ droṇagrahaṇajaṃ bhayam / bhīmapārṣataguptasya satyaṃ me na bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उक्त युधिष्ठिरेणेति सात्यकिः सत्वसागरः । सज्जो ऽभवत्तथेत्युक्त्वा परानीकबिभित्सया

ukta yudhiṣṭhireṇeti sātyakiḥ satvasāgaraḥ / sajjo 'bhavattathetyuktvā parānīkabibhitsayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स हेमकवचः स्रग्वी शुभ्राश्वं रथमास्थितः । दीप्तसंहध्वजः श्रीमान्घननिर्घोषकार्मुकः

sa hemakavacaḥ sragvī śubhrāśvaṃ rathamāsthitaḥ / dīptasaṃhadhvajaḥ śrīmānghananirghoṣakārmukaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दाता हुतानलो हृष्टो नृपमान्त्र्य सानुजम् । भीमे रक्षां निधायास्य मङ्गलालंकृतो ययौ

dātā hutānalo hṛṣṭo nṛpamāntrya sānujam / bhīme rakṣāṃ nidhāyāsya maṅgalālaṃkṛto yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स भारद्वाजमासाद्य वैनतेय इवाशुगः । चक्रे राजभुजङ्गानां क्षणमाकम्पविभ्रमम्

sa bhāradvājamāsādya vainateya ivāśugaḥ / cakre rājabhujaṅgānāṃ kṣaṇamākampavibhramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो युद्धमभूद्धोरमाचार्ययुयुधानयोः । मोहनं सर्वलोकानां स्कन्दतारकयोरिव

tato yuddhamabhūddhoramācāryayuyudhānayoḥ / mohanaṃ sarvalokānāṃ skandatārakayoriva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रोणं स दुर्जयं मत्वा धीमान्सात्यकिरब्रवीत् । गुरो शिष्यं तवान्वेष्टुं फल्गुणं प्रस्थितस्य मे । अस्मिन्नल्पावशेषे ऽह्नि न विघ्नं कर्तुमर्हसि

droṇaṃ sa durjayaṃ matvā dhīmānsātyakirabravīt / guro śiṣyaṃ tavānveṣṭuṃ phalguṇaṃ prasthitasya me / asminnalpāvaśeṣe 'hni na vighnaṃ kartumarhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वैतच्चापमाकृष्य बभाषे कुम्भसंभवः । न प्रवेष्टुं त्वया शक्यं मयि जीवति सात्यके

śrutvaitaccāpamākṛṣya babhāṣe kumbhasaṃbhavaḥ / na praveṣṭuṃ tvayā śakyaṃ mayi jīvati sātyake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति ब्रुवाणं शैनेयो मनो मारुतरंहसा । रथेन वञ्चयित्वा तं पराहूतं समाविशत्

iti bruvāṇaṃ śaineyo mano mārutaraṃhasā / rathena vañcayitvā taṃ parāhūtaṃ samāviśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स व्रजन्दुर्जयाञ्जित्वा कृतवर्ममुखान्रणे । घोरान्म्लेच्छान्किरातांश्च काम्बोजांश्च न्यपातयत्

sa vrajandurjayāñjitvā kṛtavarmamukhānraṇe / ghorānmlecchānkirātāṃśca kāmbojāṃśca nyapātayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सानुगान्पाण्डुतनयान्भेत्तुं व्यूहाग्रमुद्यतान् । निर्गत्यावारयन्सर्वान्कृतवर्मा धनुर्धनः

sānugānpāṇḍutanayānbhettuṃ vyūhāgramudyatān / nirgatyāvārayansarvānkṛtavarmā dhanurdhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जवेन प्रविशन्तं च सात्यकिं सुभटाशनिम् । भिन्दानं कुञ्जरघटा रुन्धानं सायकैर्दिशः

javena praviśantaṃ ca sātyakiṃ subhaṭāśanim / bhindānaṃ kuñjaraghaṭā rundhānaṃ sāyakairdiśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शस्त्रवृष्टिं तदुत्सृष्टां शरैर्विक्षिप्य सात्यकिः । चिच्छेद जलसंधस्य शक्रायुधनिभं धनुः

śastravṛṣṭiṃ tadutsṛṣṭāṃ śarairvikṣipya sātyakiḥ / ciccheda jalasaṃdhasya śakrāyudhanibhaṃ dhanuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुपितश्छिन्नचापास्त्रः कृत्वा सर्वायुधव्ययम् । सावेगं प्रेरितगजः सो ऽथ सात्यकिमाद्रवत्

kupitaśchinnacāpāstraḥ kṛtvā sarvāyudhavyayam / sāvegaṃ preritagajaḥ so 'tha sātyakimādravat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जवादापततस्तस्य शैनेयश्चन्दनोक्षितौ । छित्वा भुजौ जहाराशु सरत्नमुकुटं शिरः

javādāpatatastasya śaineyaścandanokṣitau / chitvā bhujau jahārāśu saratnamukuṭaṃ śiraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्हते स नागेन्द्रो युयुधानशरार्दितः । विद्रुतः कौरवचमूं पिपेषालम्बि कङ्कटः

tasminhate sa nāgendro yuyudhānaśarārditaḥ / vidrutaḥ kauravacamūṃ pipeṣālambi kaṅkaṭaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विदार्य मागधानीकं प्रविशन्वृष्णिपुंगवः । दुर्योधनमुखान्वीरानयोधयदसंभ्रमः

vidārya māgadhānīkaṃ praviśanvṛṣṇipuṃgavaḥ / duryodhanamukhānvīrānayodhayadasaṃbhramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पराङ्मुखीकृताशेषसुभटः सो ऽथ मानिनः । सुदर्शनस्य नृपतेश्चकर्त रुचिरं शिरः

parāṅmukhīkṛtāśeṣasubhaṭaḥ so 'tha māninaḥ / sudarśanasya nṛpateścakarta ruciraṃ śiraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शबरान्यवनान्भोजान्बर्बरांस्ताम्रलिप्तिकान् । शकान्मुण्डान्कुविन्दांश्च हरन्दूरान्मतङ्गजान्

śabarānyavanānbhojānbarbarāṃstāmraliptikān / śakānmuṇḍānkuvindāṃśca harandūrānmataṅgajān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दस्युसंघांश्च विविधान्स हत्वा क्रूरविक्रमान् । चक्रे करभकुट्टाकः क्षितं मस्तिष्ककर्दमाम्

dasyusaṃghāṃśca vividhānsa hatvā krūravikramān / cakre karabhakuṭṭākaḥ kṣitaṃ mastiṣkakardamām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःशासनो ऽथ निशितैर्विद्धः सात्यकिना शरैः । विहाय समरं तूर्णं भारद्वाजान्तिकं ययौ

duḥśāsano 'tha niśitairviddhaḥ sātyakinā śaraiḥ / vihāya samaraṃ tūrṇaṃ bhāradvājāntikaṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं दृष्ट्वा विह्वलं द्रोणो बभाषे पार्श्वर्तिनम् । को ऽयं ते संभ्रमो वीर गत्वा रक्ष यजद्रथम्

taṃ dṛṣṭvā vihvalaṃ droṇo babhāṣe pārśvartinam / ko 'yaṃ te saṃbhramo vīra gatvā rakṣa yajadratham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो न सात्यकिशरैर्भिन्नां दृष्ट्वा वरूथिनीम् । कृतवैरश्च मानी च योद्धव्ये विद्रुतो ऽसि किम्

aho na sātyakiśarairbhinnāṃ dṛṣṭvā varūthinīm / kṛtavairaśca mānī ca yoddhavye vidruto 'si kim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्तावत्कृतं कर्म शैनेयेनातिमानुषम् । अतो बहुगुणं वीरौ भीमपार्थौ करिष्यतः

etattāvatkṛtaṃ karma śaineyenātimānuṣam / ato bahuguṇaṃ vīrau bhīmapārthau kariṣyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैषा सभा सा पाञ्चाली यत्र त्वं कृष्टवानसि । इमाः प्राणपणप्राप्या यशोविक्रमभूमयः

naiṣā sabhā sā pāñcālī yatra tvaṃ kṛṣṭavānasi / imāḥ prāṇapaṇaprāpyā yaśovikramabhūmayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्यापि रोचतां संधिर्युष्माकं पाण्डुनन्दनैः । अन्तं न याता वीराणां संप्रत्यर्जुनसायकाः

adyāpi rocatāṃ saṃdhiryuṣmākaṃ pāṇḍunandanaiḥ / antaṃ na yātā vīrāṇāṃ saṃpratyarjunasāyakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युध्यस्व तूर्णमथवा शात्रवैरपराङ्मुखः । भग्नप्रधाना हि चमूर्वार्यमाणापि दीर्यते

yudhyasva tūrṇamathavā śātravairaparāṅmukhaḥ / bhagnapradhānā hi camūrvāryamāṇāpi dīryate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति रुक्मरथेनोक्तो वैलभ्यात्क्ष्मां विलोकयन् । निघ्नन्साहाय्यकं चक्रे मृत्योरिव जगत्क्षते

iti rukmarathenokto vailabhyātkṣmāṃ vilokayan / nighnansāhāyyakaṃ cakre mṛtyoriva jagatkṣate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वीरकेतुं सुधन्वानं चित्रकेतुं च पार्थिवम् । तथा चित्रर्थं वीरं पाञ्चालानवधीद्युधि

vīraketuṃ sudhanvānaṃ citraketuṃ ca pārthivam / tathā citrarthaṃ vīraṃ pāñcālānavadhīdyudhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धृष्टद्युम्नस्ततः क्रुद्धः सर्वाभरणभेदिभिः । विद्ध्वा द्रोणमसंभ्रान्तः शरैः सेनामदारयत्

dhṛṣṭadyumnastataḥ kruddhaḥ sarvābharaṇabhedibhiḥ / viddhvā droṇamasaṃbhrāntaḥ śaraiḥ senāmadārayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आचार्यं भृशमाकीर्णं शरैर्मूर्छामुपागतम् । खड्गपाणिरभिद्राव्य पार्षतो हन्तुमुद्ययौ

ācāryaṃ bhṛśamākīrṇaṃ śarairmūrchāmupāgatam / khaḍgapāṇirabhidrāvya pārṣato hantumudyayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लब्धसंज्ञस्ततो द्रोणः शरैरासन्नपातिभिः । किष्कुप्रमाणैर्वैतस्तैर्वंशोत्थैस्तमपूरयत्

labdhasaṃjñastato droṇaḥ śarairāsannapātibhiḥ / kiṣkupramāṇairvaitastairvaṃśotthaistamapūrayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृश्चिकैरिव तैर्व्याप्तो धृष्टद्युम्नः पराङ्मुखः । प्रययौ गुरुणा पश्चाद्दारितः पृथुसायकैः

vṛścikairiva tairvyāpto dhṛṣṭadyumnaḥ parāṅmukhaḥ / prayayau guruṇā paścāddāritaḥ pṛthusāyakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः शोणहयः क्रुद्धः पाण्डवानामनीकिनीम् । दारयन्भूमिपालानां शिरोभिः क्ष्मामपूरयत्

tataḥ śoṇahayaḥ kruddhaḥ pāṇḍavānāmanīkinīm / dārayanbhūmipālānāṃ śirobhiḥ kṣmāmapūrayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःशासनमथायान्तं सात्यकिः शरवर्षिणम् । चकार च्छिन्नवर्माणं विरथध्वजसायकम्

duḥśāsanamathāyāntaṃ sātyakiḥ śaravarṣiṇam / cakāra cchinnavarmāṇaṃ virathadhvajasāyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संत्यक्तं विद्रुतैर्म्लेच्छैः प्रहारशकलीकृतैः । रक्षन्प्रतिज्ञां भीमस्य विमुखं नावधीद्गतम्

saṃtyaktaṃ vidrutairmlecchaiḥ prahāraśakalīkṛtaiḥ / rakṣanpratijñāṃ bhīmasya vimukhaṃ nāvadhīdgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रान्तरे रुक्मरथो विशन्पाञ्चालवाहिनीम् । द्रोणाय प्राहिणोद्दीप्तां शिशुपालसुतो बली

atrāntare rukmaratho viśanpāñcālavāhinīm / droṇāya prāhiṇoddīptāṃ śiśupālasuto balī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य तूर्णं शितैर्बाणैर्गुरुः कृत्वा युधि क्षयम् । चकार मौलिरत्नांशुच्छुरितोष्णीषमाननम्

tasya tūrṇaṃ śitairbāṇairguruḥ kṛtvā yudhi kṣayam / cakāra mauliratnāṃśucchuritoṣṇīṣamānanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धृष्टकेतौ विनिहते जलसंधसुतो बली । बाणवर्षी क्षणात्प्राप द्रोणानलपतङ्गताम्

dhṛṣṭaketau vinihate jalasaṃdhasuto balī / bāṇavarṣī kṣaṇātprāpa droṇānalapataṅgatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धृष्टद्युम्नसुतं हत्वा कृतवर्माणमाशुगैः । द्रोणो जघान पाञ्चालान्हेहयानिव भार्गवः

dhṛṣṭadyumnasutaṃ hatvā kṛtavarmāṇamāśugaiḥ / droṇo jaghāna pāñcālānhehayāniva bhārgavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भग्नासु पाण्डुसेनासु घोरे तस्मिन्महाहवे । निनिन्द क्रूरवर्माणमाचार्यं व्यथितो जनः

bhagnāsu pāṇḍusenāsu ghore tasminmahāhave / nininda krūravarmāṇamācāryaṃ vyathito janaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिरप्रविष्टे शेनेये शङ्कितो धर्मजः पुनः । लम्बमाने रवौ भीमं समभ्येत्याभ्यभाषत

cirapraviṣṭe śeneye śaṅkito dharmajaḥ punaḥ / lambamāne ravau bhīmaṃ samabhyetyābhyabhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा न श्रूयते भीम शङ्खशब्दः किरीटिनः । तथा मन्ये किमप्यस्य कृतं सर्वैर्महारथैः

yathā na śrūyate bhīma śaṅkhaśabdaḥ kirīṭinaḥ / tathā manye kimapyasya kṛtaṃ sarvairmahārathaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं वीरममरारातितमोविध्वंसभास्करम् । विना तवानुजं भीम कथं जीवितुमुत्सहे

taṃ vīramamarārātitamovidhvaṃsabhāskaram / vinā tavānujaṃ bhīma kathaṃ jīvitumutsahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्घोषः श्रूयते घोरः पाञ्चजन्यस्य दुःसहः । जानेर्ऽजुनवधक्रोधान्माधवो योद्धुमुद्यतः

nirghoṣaḥ śrūyate ghoraḥ pāñcajanyasya duḥsahaḥ / jāner'junavadhakrodhānmādhavo yoddhumudyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्गत्वा वीर जानीहि वृत्तान्तं सव्यसाचिनः । पश्यामि तिमिराक्रान्ताः कश्मलाभिहतो दिशः

tadgatvā vīra jānīhi vṛttāntaṃ savyasācinaḥ / paśyāmi timirākrāntāḥ kaśmalābhihato diśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उक्ते युधिष्ठिरेणेति तं जगाद वृकोदरः । राजन्धनंजये शङ्कां न मिथ्या कर्तुमर्हसि

ukte yudhiṣṭhireṇeti taṃ jagāda vṛkodaraḥ / rājandhanaṃjaye śaṅkāṃ na mithyā kartumarhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

को नाम विबुधारातिवधूवैधव्यदायिनः । प्रगल्भते धुरं धत्ते युधि गाण्डीवधन्वनः

ko nāma vibudhārātivadhūvaidhavyadāyinaḥ / pragalbhate dhuraṃ dhatte yudhi gāṇḍīvadhanvanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथाप्यद्य गृहीत्वाहं शिरसा तव शासनम् । चरामि पदवीं जिष्णोर्दारयन्कुरुवाहिनीम्

tathāpyadya gṛhītvāhaṃ śirasā tava śāsanam / carāmi padavīṃ jiṣṇordārayankuruvāhinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्त्वा मारुतसुतः स्यन्दनेनाभ्रनादिना । हेमचित्रतनुत्राणः पत्त्रिराज इवाद्रवत्

ityuktvā mārutasutaḥ syandanenābhranādinā / hemacitratanutrāṇaḥ pattrirāja ivādravat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स रुक्मरथमारुह्य रुक्मपुङ्खैः शिलीमुखैः । अपूरयत्कुरुवनं रत्नदीप्तैरिवाहिभिः

sa rukmarathamāruhya rukmapuṅkhaiḥ śilīmukhaiḥ / apūrayatkuruvanaṃ ratnadīptairivāhibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवेष्टुकाममाचार्यस्तमभ्येत्याब्रवीत्ततः । मामनिर्जित्य कौन्तेय भेत्तुं शक्या न वाहिनी

praveṣṭukāmamācāryastamabhyetyābravīttataḥ / māmanirjitya kaunteya bhettuṃ śakyā na vāhinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वद्विधैः कुरुराजस्य संरम्भं मा कृथा वृथा । इत्युक्त्वा पाण्डवं द्रोणः शरवर्षैरवाकिरत्

tvadvidhaiḥ kururājasya saṃrambhaṃ mā kṛthā vṛthā / ityuktvā pāṇḍavaṃ droṇaḥ śaravarṣairavākirat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्बाणजालनिर्भिन्नो बभाषे च वृकोदरः । यथा त्वं मन्यसे द्रोण नेदानीं नो गुरुर्भवान्

tadbāṇajālanirbhinno babhāṣe ca vṛkodaraḥ / yathā tvaṃ manyase droṇa nedānīṃ no gururbhavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूजयत्यर्जुनो मान्यान्भीमो ऽहं पश्य मामिति । इत्युक्त्वा प्राहिणोत्तस्मै गदामशनिगौरवाम्

pūjayatyarjuno mānyānbhīmo 'haṃ paśya māmiti / ityuktvā prāhiṇottasmai gadāmaśanigauravām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तया द्रोणपरित्यक्तो रथः शकलतां ययौ । अपक्रान्ते क्षणं द्रोणे सानुजं कौरवेश्वरम्

tayā droṇaparityakto rathaḥ śakalatāṃ yayau / apakrānte kṣaṇaṃ droṇe sānujaṃ kauraveśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरैरपूरयद्भीमो भीमसायकवर्षिणम् । क्षुरप्रोत्कृत्तवदनान्स जघानाथ कौरवान्

śarairapūrayadbhīmo bhīmasāyakavarṣiṇam / kṣuraprotkṛttavadanānsa jaghānātha kauravān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृन्दारकं दीर्घनेत्रं सुषेणं दुर्विमोचनम् । रौद्रकर्माणमभयं चित्रकान्तिं सुदर्शनम्

vṛndārakaṃ dīrghanetraṃ suṣeṇaṃ durvimocanam / raudrakarmāṇamabhayaṃ citrakāntiṃ sudarśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निपात्यैतान्गदाभिन्नसैन्यश्चक्रे तलस्वनम् । विद्रुतं स्वबलं दृष्ट्वा तं द्रोमः पुनराद्रवत्

nipātyaitāngadābhinnasainyaścakre talasvanam / vidrutaṃ svabalaṃ dṛṣṭvā taṃ dromaḥ punarādravat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रथेनाकालजलदध्वनिगम्भीरनादिना । संप्रहारस्ततः क्षिप्रं दारुणो द्रोणभीमयोः

rathenākālajaladadhvanigambhīranādinā / saṃprahārastataḥ kṣipraṃ dāruṇo droṇabhīmayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ययौ भार्गवकाकुत्स्थरणस्मरणहेतुताम् । स्यन्दनादवरुह्याथ क्रूरकर्मा वृकोदरः

yayau bhārgavakākutstharaṇasmaraṇahetutām / syandanādavaruhyātha krūrakarmā vṛkodaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिक्षेप दोर्भ्यामुत्क्षिप्य दूरदूरे रथं गुरोः । भग्नचक्रध्वजहयाद्विकीर्णयुगकूबरात्

cikṣepa dorbhyāmutkṣipya dūradūre rathaṃ guroḥ / bhagnacakradhvajahayādvikīrṇayugakūbarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवप्लुत्य ययौ तस्माद्द्रोणो गरुडविक्रमः । अथान्तरं समासाद्य दारयन्वरवारणान्

avaplutya yayau tasmāddroṇo garuḍavikramaḥ / athāntaraṃ samāsādya dārayanvaravāraṇān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पोथयन्रणसंघातान्विवेश पवनात्मजः । पातयन्राजवक्त्राणि पुनः सस्मार मारुतिः

pothayanraṇasaṃghātānviveśa pavanātmajaḥ / pātayanrājavaktrāṇi punaḥ sasmāra mārutiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्लूननालनलिनां कुबेरनलिनीं मुहुः । स व्रजन्बोजकाम्बोजान्विजित्य विजयाग्रजः

nirlūnanālanalināṃ kuberanalinīṃ muhuḥ / sa vrajanbojakāmbojānvijitya vijayāgrajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विवेशाकुलितं तूर्णं कर्णानीकमनाकुलः । तस्य नादं परिज्ञाय दूरात्कृष्णधनंजयौ

viveśākulitaṃ tūrṇaṃ karṇānīkamanākulaḥ / tasya nādaṃ parijñāya dūrātkṛṣṇadhanaṃjayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकर्ण्य कार्मुकरवं ननाद प्रमदाकुलः । तस्य नादं परिज्ञाय दूरात्कृष्णधनंजयौ

ākarṇya kārmukaravaṃ nanāda pramadākulaḥ / tasya nādaṃ parijñāya dūrātkṛṣṇadhanaṃjayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्दरोद्धूतदुग्धाब्धिघोषौ सङ्खौ प्रदध्मतुः । तेन दिक्तटसंघट्टपट्टटाङ्कारशालिना

mandaroddhūtadugdhābdhighoṣau saṅkhau pradadhmatuḥ / tena diktaṭasaṃghaṭṭapaṭṭaṭāṅkāraśālinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शब्देन साध्वसकृता भुवनानि चकम्पिरे । आकर्ण्य कृष्णयोस्तुल्यं शङ्खनादं युधिष्ठिरः

śabdena sādhvasakṛtā bhuvanāni cakampire / ākarṇya kṛṣṇayostulyaṃ śaṅkhanādaṃ yudhiṣṭhiraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृष्टो मेने समुत्तीर्णमर्जुनं रिपुसागरात् । भज्यमानं बलं दृष्ट्वा भीमेन भुजशालिना

hṛṣṭo mene samuttīrṇamarjunaṃ ripusāgarāt / bhajyamānaṃ balaṃ dṛṣṭvā bhīmena bhujaśālinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोपादभ्याययौ कर्णः कुर्वन्बाणमयं जगत् । तमायान्तं शरैर्विद्ध्वा नदत्पवननन्दनः

kopādabhyāyayau karṇaḥ kurvanbāṇamayaṃ jagat / tamāyāntaṃ śarairviddhvā nadatpavananandanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चकार विमुखं कृत्तध्वजस्यन्दनकार्मुकम् । भग्ने समिति राधेये धौरेये धैर्यशालिनाम्

cakāra vimukhaṃ kṛttadhvajasyandanakārmukam / bhagne samiti rādheye dhaureye dhairyaśālinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उवाच द्रोणमागत्य म्लानमानः सुयोधनः । अर्जुनस्ते प्रियः शिष्यस्त्वामुल्लङ्घ्य गतो यदि

uvāca droṇamāgatya mlānamānaḥ suyodhanaḥ / arjunaste priyaḥ śiṣyastvāmullaṅghya gato yadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्किं प्रविष्टौ प्रसभं युयुधानवृकोदरौ । किमन्यद्विधिवैमुख्यं सत्यमस्मासु जृम्भते

tatkiṃ praviṣṭau prasabhaṃ yuyudhānavṛkodarau / kimanyadvidhivaimukhyaṃ satyamasmāsu jṛmbhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र वेलामतिक्रान्तो भवान्वीर्यमहोदधिः । इत्युक्तः कुरुराजेन बभाषे कुम्भसंभवः

yatra velāmatikrānto bhavānvīryamahodadhiḥ / ityuktaḥ kururājena babhāṣe kumbhasaṃbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सैन्यं पुरश्च पश्चाच्च गृहीतं धार्यते कथम् । रक्ष्यमाणमितो यत्नात्पुरतः प्रविदीर्यते

sainyaṃ puraśca paścācca gṛhītaṃ dhāryate katham / rakṣyamāṇamito yatnātpurataḥ pravidīryate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवारिता विशन्त्येव सर्वे पाञ्चालसृञ्जयाः । सैन्यद्वारमितो यत्नाद्रक्ष्यं सर्वात्मना मया

avāritā viśantyeva sarve pāñcālasṛñjayāḥ / sainyadvāramito yatnādrakṣyaṃ sarvātmanā mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवान्कर्णमुखैः सार्धमेभिः सर्वैर्महारथैः । पार्थसात्यकिभीमानां पर्याप्तः किं न वारणे

bhavānkarṇamukhaiḥ sārdhamebhiḥ sarvairmahārathaiḥ / pārthasātyakibhīmānāṃ paryāptaḥ kiṃ na vāraṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मिन्मुहूर्तशेषे ऽह्नि गत्वा रक्ष जयद्रथम् । अधुना तत्पणावेव रणद्यूते जयाजयौ

asminmuhūrtaśeṣe 'hni gatvā rakṣa jayadratham / adhunā tatpaṇāveva raṇadyūte jayājayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्तो गुरुणा राजा गत्वा पाञ्चालनन्दनौ । सर्वैश्चकार विरथौ चक्ररक्षौ किरीटिनः

ityukto guruṇā rājā gatvā pāñcālanandanau / sarvaiścakāra virathau cakrarakṣau kirīṭinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रान्तरे पुनः कर्णः समागत्य वृकोदरम् । हेमुपुङ्खैः शरैश्चक्रे ज्वलितानलसंनिभम्

atrāntare punaḥ karṇaḥ samāgatya vṛkodaram / hemupuṅkhaiḥ śaraiścakre jvalitānalasaṃnibham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो भीमभुजोत्सृष्टैः पत्त्रिभिर्गिरिभेदिभिः । विद्धश्छिन्नायुधरथो रणं तत्याज सूतजः

tato bhīmabhujotsṛṣṭaiḥ pattribhirgiribhedibhiḥ / viddhaśchinnāyudharatho raṇaṃ tatyāja sūtajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो भग्ने कुरुबले नदन्तं वायुनन्दनम् । कर्णो मानी समाश्वस्य रथेन पुनराद्रवत्

tato bhagne kurubale nadantaṃ vāyunandanam / karṇo mānī samāśvasya rathena punarādravat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घोरे प्रवृत्ते समरे सुचिरं कर्णभीमयोः । बभूव विशिखव्रातैर्नरनागरथक्षयः

ghore pravṛtte samare suciraṃ karṇabhīmayoḥ / babhūva viśikhavrātairnaranāgarathakṣayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भीमो ऽथ सूतपुत्रस्य च्छित्वा तालोपमं धनुः । जघान घननिर्घोषं रथं सह मनोरथैः

bhīmo 'tha sūtaputrasya cchitvā tālopamaṃ dhanuḥ / jaghāna ghananirghoṣaṃ rathaṃ saha manorathaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरथं कर्णमालोक्य युध्यमानं प्रयत्नतः । आदिष्टः कुरुराजेन दुर्जयस्तमुपाद्रवत्

virathaṃ karṇamālokya yudhyamānaṃ prayatnataḥ / ādiṣṭaḥ kururājena durjayastamupādravat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्योधनानुजं वीरमायान्तं शरवर्षिणम् । तं हत्वा विनदन्भीमः शरैः कर्णमपूरयत्

duryodhanānujaṃ vīramāyāntaṃ śaravarṣiṇam / taṃ hatvā vinadanbhīmaḥ śaraiḥ karṇamapūrayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनः स्यन्दनमास्थाय सूतपूत्रो वृकोदरम् । अभ्यधावत्पृथुशरज्वालाजटिलकार्मुकम्

punaḥ syandanamāsthāya sūtapūtro vṛkodaram / abhyadhāvatpṛthuśarajvālājaṭilakārmukam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्बाणदारिततनुः पावनिः कोपकम्पितः । गुर्वी गदां विसृज्यास्य निष्पिपेष रथं जवात्

tadbāṇadāritatanuḥ pāvaniḥ kopakampitaḥ / gurvī gadāṃ visṛjyāsya niṣpipeṣa rathaṃ javāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुवि स्थितं शरैर्भिन्नं कर्णं दृष्ट्वा सुयोधनः । आदिदेशानुजं कोपाद्दुर्मुखं कर्णगुप्तये

bhuvi sthitaṃ śarairbhinnaṃ karṇaṃ dṛṣṭvā suyodhanaḥ / ādideśānujaṃ kopāddurmukhaṃ karṇaguptaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेगात्कौरवमायान्तं तं शस्त्राशनिदुःसहम् । रथादपातयद्भीमो निर्भिन्नहृदयं शरैः

vegātkauravamāyāntaṃ taṃ śastrāśaniduḥsaham / rathādapātayadbhīmo nirbhinnahṛdayaṃ śaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरुह्य दुर्मुखरथं कर्णो दुःखानलाकुलः । भीमाय प्राहिणोद्बाणाञ्ज्वलितानिव दुःसहान्

āruhya durmukharathaṃ karṇo duḥkhānalākulaḥ / bhīmāya prāhiṇodbāṇāñjvalitāniva duḥsahān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो भीमभुजोत्सृष्टाः सनिःश्वासा इवोरगाः । अङ्गराजं विनिर्भिद्य शराः पातालमाविशन्

tato bhīmabhujotsṛṣṭāḥ saniḥśvāsā ivoragāḥ / aṅgarājaṃ vinirbhidya śarāḥ pātālamāviśan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स गाढविद्धो दुद्राव जवव्यालोलकेतुना । रथेन कुरुसेनानां धृतिमुन्मूलयन्निव

sa gāḍhaviddho dudrāva javavyālolaketunā / rathena kurusenānāṃ dhṛtimunmūlayanniva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्यधावंस्ततो भीमं पञ्च दुर्योधनानुजाः । जगदुः शल्यदुर्ग्राह्याः सदुर्दर्शनदुष्प्रभाः

abhyadhāvaṃstato bhīmaṃ pañca duryodhanānujāḥ / jagaduḥ śalyadurgrāhyāḥ sadurdarśanaduṣprabhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युध्यमानान्स तान्बाणैर्महार्हाभरणोज्ज्वलान् । अपातयन्महावात इव सेन्द्रायुधान्घनान्

yudhyamānānsa tānbāṇairmahārhābharaṇojjvalān / apātayanmahāvāta iva sendrāyudhānghanān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हतेषु तेषु राधेयो धुनानो विपुलं धनुः । अयोधयत्पुनर्भीमं महाकाले ऽप्यसंभ्रमः

hateṣu teṣu rādheyo dhunāno vipulaṃ dhanuḥ / ayodhayatpunarbhīmaṃ mahākāle 'pyasaṃbhramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य भीमो धनुश्छित्वा रथं च गुरुविक्रमः । नर्दन्करे ऽभ्यो वीराणामायुधानि न्यपातयत्

tasya bhīmo dhanuśchitvā rathaṃ ca guruvikramaḥ / nardankare 'bhyo vīrāṇāmāyudhāni nyapātayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषमे वर्तमानस्य राधेयस्य सुयोधनः । सप्तानुजान्सहायार्थं प्रेषयामास सत्वरम्

viṣame vartamānasya rādheyasya suyodhanaḥ / saptānujānsahāyārthaṃ preṣayāmāsa satvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्राक्षश्चित्रवर्मा च चित्रबाणः शरासनः । उपचित्रः सचित्रश्च चारुचित्रश्च ते समम्

citrākṣaścitravarmā ca citrabāṇaḥ śarāsanaḥ / upacitraḥ sacitraśca cārucitraśca te samam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयान्त एव विमुखास्तुल्याभरणवाससः । शरैभर्मिभुजोत्सृष्टैः प्रेताः पेतुर्महीतले

āyānta eva vimukhāstulyābharaṇavāsasaḥ / śaraibharmibhujotsṛṣṭaiḥ pretāḥ peturmahītale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तान्वीक्ष्य पतितान्वीरान्क्षीणपुण्यानिव ग्रहान् । कर्णो ऽस्रुपूर्णनयनो रथमन्यं समाददे

tānvīkṣya patitānvīrānkṣīṇapuṇyāniva grahān / karṇo 'srupūrṇanayano rathamanyaṃ samādade

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रोधादधिकसंरम्बो युध्यमानो वृकोदरः । तं निर्विकारो विशिखैर्वज्रवेगैरपूरयत्

krodhādadhikasaṃrambo yudhyamāno vṛkodaraḥ / taṃ nirvikāro viśikhairvajravegairapūrayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णमाच्छादितं दृष्ट्वा भीमचापच्युतैः शरैः । व्यादिदेशानुजान्सप्त तद्गुप्त्यै कौरवेश्वरः

karṇamācchāditaṃ dṛṣṭvā bhīmacāpacyutaiḥ śaraiḥ / vyādideśānujānsapta tadguptyai kauraveśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्रायुधः शत्रुसहः शत्रुः शत्रुंजयस्तथा । चित्रासुश्चित्रसेनश्च विकेशश्चेति तान्द्रुतम्

citrāyudhaḥ śatrusahaḥ śatruḥ śatruṃjayastathā / citrāsuścitrasenaśca vikeśaśceti tāndrutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.