तदनन्तरं शतवर्षपर्यन्ते तथाविधपुरुषस् तस्मिन्न् अयोमयगृहं समागतः, प्रविष्टमात्रेण तस्माच् च्युत्वा तस्य नवागतपुरुषस्य मूर्ध्नि चक्रं प्रादुर्भूतम् ॥ स कुशीदस्य पुत्रस् तस्मान् नरकान् मुक्त्वा पुनर् एव दरिद्रकुले जातः । तत्रैव मातापितरौ कालगतौ, कालगते सति एकाकीभूतः पुनर् एव पापशेषं न नश्यति पादखञ्जकुष्ठाविष्टो भवति ॥ इहैव जन्मनि याचको भूत्वा भिक्षुर् अहम् इति वक्ष्यामीति चिन्तयित्वा स्वगृहात् प्रक्रान्तः ॥ एवं भिक्षवः स दुःशीलभिक्षुस् तेन मातृदोषेण पातकेन कुष्ठाविष्टपादखञ्जो भवति । मायया नैव तस्य कर्मविपाकेन भवति ॥ अथ तस्य भ्राता दहरानुजो भूत्वा मातरं सम्यग् मानितः पूजितः सम्यक् परिह्रियते स्म ॥ तेन पिण्डप्रदानकृतेन पितृलोकान् संतर्पितः ॥ तस्य पुण्यानुभावेन महति राजवंशे रत्नव्यूहस्य नृपतेः पुत्रो भूत्वा स शुभव्यूहराजकुमार आसीत् ॥ तस्मात् तर्हि भिक्षवो येषां मातापितृष्व् अपकारं मनसापि मा चिन्तयेद् इति ॥ एवम् उक्ते स मैत्रेयः संहर्षितरोमकूपजातो भगवन्तम् एतद् अवोचत् ॥ प्रब् धो ऽहं भगवन् प्रबोधो ऽहं सुगत । ईदृक्पापरतेन, इत्थम् अनुभूतम् । केनोपायेन यत्नेन तस्य भिक्षोः पातकक्षयो भवति ॥ भगवान् आह ॥ येषां मनुष्याणाम् इहैव संसारे यतश् च्युत्वा मातुः कुक्षाव् उपपन्नः सा माता दशमासपर्यन्तं धृत्वा कष्टेन प्रसूता स्तन्यपानेन प्रतिपालयति । ईदृशीमातरि अपकारकृते दुष्करकृतैर् न च मुच्यते ॥ अथ पुनर् अपि भगवान् आह ॥ मैत्रेय रत्नव्यूहो नाम भूपालः परमपुण्यवान् स पुनर् अपि कस्मिंश् चिद् दिने चिन्तयाम् आस ॥ अहं वृद्धो ऽतिजीर्णाङ्गः स्थास्याम्य् एव कियच् चिरम् । अवश्यं दैवयोगेन यास्यामि मरणं ध्रुवम्
tadanantaraṃ śatavarṣaparyante tathāvidhapuruṣas tasminn ayomayagṛhaṃ samāgataḥ, praviṣṭamātreṇa tasmāc cyutvā tasya navāgatapuruṣasya mūrdhni cakraṃ prādurbhūtam // sa kuśīdasya putras tasmān narakān muktvā punar eva daridrakule jātaḥ / tatraiva mātāpitarau kālagatau, kālagate sati ekākībhūtaḥ punar eva pāpaśeṣaṃ na naśyati pādakhañjakuṣṭhāviṣṭo bhavati // ihaiva janmani yācako bhūtvā bhikṣur aham iti vakṣyāmīti cintayitvā svagṛhāt prakrāntaḥ // evaṃ bhikṣavaḥ sa duḥśīlabhikṣus tena mātṛdoṣeṇa pātakena kuṣṭhāviṣṭapādakhañjo bhavati / māyayā naiva tasya karmavipākena bhavati // atha tasya bhrātā daharānujo bhūtvā mātaraṃ samyag mānitaḥ pūjitaḥ samyak parihriyate sma // tena piṇḍapradānakṛtena pitṛlokān saṃtarpitaḥ // tasya puṇyānubhāvena mahati rājavaṃśe ratnavyūhasya nṛpateḥ putro bhūtvā sa śubhavyūharājakumāra āsīt // tasmāt tarhi bhikṣavo yeṣāṃ mātāpitṛṣv apakāraṃ manasāpi mā cintayed iti // evam ukte sa maitreyaḥ saṃharṣitaromakūpajāto bhagavantam etad avocat // prab dho 'haṃ bhagavan prabodho 'haṃ sugata / īdṛkpāparatena, ittham anubhūtam / kenopāyena yatnena tasya bhikṣoḥ pātakakṣayo bhavati // bhagavān āha // yeṣāṃ manuṣyāṇām ihaiva saṃsāre yataś cyutvā mātuḥ kukṣāv upapannaḥ sā mātā daśamāsaparyantaṃ dhṛtvā kaṣṭena prasūtā stanyapānena pratipālayati / īdṛśīmātari apakārakṛte duṣkarakṛtair na ca mucyate // atha punar api bhagavān āha // maitreya ratnavyūho nāma bhūpālaḥ paramapuṇyavān sa punar api kasmiṃś cid dine cintayām āsa // ahaṃ vṛddho 'tijīrṇāṅgaḥ sthāsyāmy eva kiyac ciram / avaśyaṃ daivayogena yāsyāmi maraṇaṃ dhruvam
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.