प्रमादरतस्य न मोक्षः यः प्रमादरतो जन्तुर्नासौ मोक्षाय कल्पते । प्रमादविषमूढस्य निर्वाणं दूरमेव तत्
pramādaratasya na mokṣaḥ yaḥ pramādarato janturnāsau mokṣāya kalpate / pramādaviṣamūḍhasya nirvāṇaṃ dūrameva tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न प्रमादे मनः कार्यम् न प्रमादेषु बध्येत् प्रमादः शत्रुरुत्तमः । प्रमादपरमा देवाः पतन्ति नरके पुनः
na pramāde manaḥ kāryam na pramādeṣu badhyet pramādaḥ śatruruttamaḥ / pramādaparamā devāḥ patanti narake punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वभावतामिमां ज्ञात्वा धर्माणामुदयव्ययम् । न प्रमादे मनः कार्य प्रमादविषमुत्तमम्
svabhāvatāmimāṃ jñātvā dharmāṇāmudayavyayam / na pramāde manaḥ kārya pramādaviṣamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादाप्रमादयोः परस्परविरोधित्वम् अप्रमादो ऽमृतपदं प्रमादो मृत्युनः पदम् । अप्रमत्ता न भ्रियन्ते प्रमत्तास्तु सदात्मृताः
pramādāpramādayoḥ parasparavirodhitvam apramādo 'mṛtapadaṃ pramādo mṛtyunaḥ padam / apramattā na bhriyante pramattāstu sadātmṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा विषं तथा वह्निः प्रमादः प्राणिनां तथा । प्रमादोन्मादिताः सत्वाः दुःखाद् दुःखं प्रयान्ति ते
yathā viṣaṃ tathā vahniḥ pramādaḥ prāṇināṃ tathā / pramādonmāditāḥ satvāḥ duḥkhād duḥkhaṃ prayānti te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रमत्ताः सदामर्त्याः सर्व प्रक्रमसंस्कृताः । प्रयान्ति परमां शान्ति प्रमादो यत्र नास्ति हि
apramattāḥ sadāmartyāḥ sarva prakramasaṃskṛtāḥ / prayānti paramāṃ śānti pramādo yatra nāsti hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः प्रमादे रतो जन्तुर्न शुभान्यनुचेष्टते । तस्य धर्मविमूढस्य कुतः स्वर्गो भविष्यति?
yaḥ pramāde rato janturna śubhānyanuceṣṭate / tasya dharmavimūḍhasya kutaḥ svargo bhaviṣyati?
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादं वर्जयेद् यस्मात् प्रमादं विषमुत्तमम् । अप्रमत्ता न भ्रियन्ते प्रमत्तास्तु सदात्मृताः
pramādaṃ varjayed yasmāt pramādaṃ viṣamuttamam / apramattā na bhriyante pramattāstu sadātmṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौभाग्यं प्राप्य यो मर्त्यः प्रमादेषु च वर्तते । न पण्डित इतिख्यातो विपरीतस्तु नान्यथा
saubhāgyaṃ prāpya yo martyaḥ pramādeṣu ca vartate / na paṇḍita itikhyāto viparītastu nānyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न प्रमादस्य कालो हि हर्षस्य न कथञ्चन । व्यामोहजननाच्चेतो मृत्युकाले महाबले
na pramādasya kālo hi harṣasya na kathañcana / vyāmohajananācceto mṛtyukāle mahābale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादमुखेन प्रमादवर्णनम् हर्षो धूमः प्रमादो ऽग्निर्देवान् दहति नैकशः । विषयैर्मोहिता मूढा न च विन्दन्त्यचक्षुषः
pramādamukhena pramādavarṇanam harṣo dhūmaḥ pramādo 'gnirdevān dahati naikaśaḥ / viṣayairmohitā mūḍhā na ca vindantyacakṣuṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अव्युच्छिन्नानि पश्यन्ति संस्काराणि च देहिनाम् । यथा हि विषयैर्मूढा नावगच्छन्ति यद्द्विषः
avyucchinnāni paśyanti saṃskārāṇi ca dehinām / yathā hi viṣayairmūḍhā nāvagacchanti yaddviṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् प्रमादं विषवत् कथयन्ति मनीषिणः । सुखं न दृश्यते पूर्व प्रमादोमन्दबुद्धिभिः
tasmāt pramādaṃ viṣavat kathayanti manīṣiṇaḥ / sukhaṃ na dṛśyate pūrva pramādomandabuddhibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फले प्राप्ते प्रमादो ऽयं पश्चात् सन्तप्यते व्यथा
phale prāpte pramādo 'yaṃ paścāt santapyate vyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादो ऽनर्थकरः सर्वानर्थकरो दृष्टः प्रमादः पण्डितैः नरैः । तथा च कुशलं प्रायो यः प्रमादं न सेवते
pramādo 'narthakaraḥ sarvānarthakaro dṛṣṭaḥ pramādaḥ paṇḍitaiḥ naraiḥ / tathā ca kuśalaṃ prāyo yaḥ pramādaṃ na sevate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुःखं यस्य भवेदिष्टं स प्रमादं निषेवताम् । न प्रमादपरः कश्चित् कदाचित् सुखमाप्नुयात्
duḥkhaṃ yasya bhavediṣṭaṃ sa pramādaṃ niṣevatām / na pramādaparaḥ kaścit kadācit sukhamāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादशून्यानामच्युतपदप्राप्तिः प्रमादविरताः सन्तो गच्छन्ति पदमच्युतम् । ना प्रमादपरः कश्चिन्नरके दुःखितान्नयेत्
pramādaśūnyānāmacyutapadaprāptiḥ pramādaviratāḥ santo gacchanti padamacyutam / nā pramādaparaḥ kaścinnarake duḥkhitānnayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि देवाः सहन्तीमं रमन्ते मन्दमेधसः । तिरश्चां हि सुराणां च विशेषो नैव विद्यते
yadi devāḥ sahantīmaṃ ramante mandamedhasaḥ / tiraścāṃ hi surāṇāṃ ca viśeṣo naiva vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादवशात् देवलोकाद् पतन्ति प्रत्येकं कर्मवैचित्र्यं प्रमादपरमाः सुराः । नावगच्छन्ति पतनं देवलोकाद् भविष्यति
pramādavaśāt devalokād patanti pratyekaṃ karmavaicitryaṃ pramādaparamāḥ surāḥ / nāvagacchanti patanaṃ devalokād bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सन्निकृष्टं सदा दुःखं पतनं वा भविष्यति । देवलोकोत्तरा देवा यथा स्यात् सुखमात्मनः
sannikṛṣṭaṃ sadā duḥkhaṃ patanaṃ vā bhaviṣyati / devalokottarā devā yathā syāt sukhamātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवलोकं समासाद्य यः प्रमादेषु रक्षते । स क्षीणशुभकर्मान्तं च्यवनान्ते विबुध्यते
devalokaṃ samāsādya yaḥ pramādeṣu rakṣate / sa kṣīṇaśubhakarmāntaṃ cyavanānte vibudhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मा प्रमादपरोभूयाः प्रमादो नोचितः सुरैः । प्रमादैर्दोषविहताश्च्यवन्ति त्रिदशालयात्
mā pramādaparobhūyāḥ pramādo nocitaḥ suraiḥ / pramādairdoṣavihatāścyavanti tridaśālayāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादवशगः पुरुषः नाशमेति दह्यते पुरुषः सर्वः प्रमादेन विमोहितः । स पश्चाद् विगते तस्मिन् प्रत्यादेशेन रक्ष्यते
pramādavaśagaḥ puruṣaḥ nāśameti dahyate puruṣaḥ sarvaḥ pramādena vimohitaḥ / sa paścād vigate tasmin pratyādeśena rakṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दोषोद्भवामिमां भूमिं प्रमादावृत्तशाद्वलम् । विचरन्ति सदा मूढाः सुराः सत्कृतमोहिताः
doṣodbhavāmimāṃ bhūmiṃ pramādāvṛttaśādvalam / vicaranti sadā mūḍhāḥ surāḥ satkṛtamohitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चञ्चला विषमास्तीव्रा प्रमादाः कामहेतवः । न तेषां विश्वसेद् वीरो यस्मात् स्वप्नोपमा हि ते
cañcalā viṣamāstīvrā pramādāḥ kāmahetavaḥ / na teṣāṃ viśvased vīro yasmāt svapnopamā hi te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामः नारकस्य हेतुरिति न स्वप्नो नरके हेतुः कामाः स्वप्नस्य हेतुकाः । तस्मात् काममिमं मुक्त्वा नित्यं सुचरितं चरेत्
kāmaḥ nārakasya heturiti na svapno narake hetuḥ kāmāḥ svapnasya hetukāḥ / tasmāt kāmamimaṃ muktvā nityaṃ sucaritaṃ caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रमादात्सर्व प्राप्तुं शक्नोति यत्रावाप्तं पदं कृत्स्नं सुरैः कामविमोहितैः । तत् प्राप्यते पदं वीरैरप्रमादपरैर्नरैः
apramādātsarva prāptuṃ śaknoti yatrāvāptaṃ padaṃ kṛtsnaṃ suraiḥ kāmavimohitaiḥ / tat prāpyate padaṃ vīrairapramādaparairnaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादमूलसंसारः प्रमादमूलसंसारो देवानामालयस्तथा । ये प्रमादविषैर्मत्तास्ते मग्ना भवसङ्कटे
pramādamūlasaṃsāraḥ pramādamūlasaṃsāro devānāmālayastathā / ye pramādaviṣairmattāste magnā bhavasaṅkaṭe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमः प्रमादमूलञ्च अविद्या हयपकारिका । अन्धकारेण ये मूढास्तेषां चक्षुर्न विद्यते
tamaḥ pramādamūlañca avidyā hayapakārikā / andhakāreṇa ye mūḍhāsteṣāṃ cakṣurna vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादः मोहात्मकः तेजसा हि तथा मूलैरग्निना न च कथ्यते । मोहानां प्रवरस्तद्वत् प्रमादः परिकीर्त्यते
pramādaḥ mohātmakaḥ tejasā hi tathā mūlairagninā na ca kathyate / mohānāṃ pravarastadvat pramādaḥ parikīrtyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादानलतप्तेन मनसा तद् विचेष्टते । मुहयन्ते येन ते बालाः प्रयान्ति नरकं पुनः
pramādānalataptena manasā tad viceṣṭate / muhayante yena te bālāḥ prayānti narakaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादोन्मादितः सुखमेवानुभवति प्रमादोन्मादिता देवास्त्रिविधा ये चलात्मकाः । वियोगदुःखं विस्मृत्य संयोगे सुखकांक्षिणः
pramādonmāditaḥ sukhamevānubhavati pramādonmāditā devāstrividhā ye calātmakāḥ / viyogaduḥkhaṃ vismṛtya saṃyoge sukhakāṃkṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतनान्तमेव जीवनम् उपस्थिते महादुःखे पतनान्ते हि जीविते । पश्चाद् वहन्ति विरसं पतनान्तं सुखं चलम्
patanāntameva jīvanam upasthite mahāduḥkhe patanānte hi jīvite / paścād vahanti virasaṃ patanāntaṃ sukhaṃ calam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संयोगो विप्रयोगान्तः पतनान्तः सुखं सदा । जरान्तं यौवनं सर्व कर्मान्तः सर्वदेहिनाम्
saṃyogo viprayogāntaḥ patanāntaḥ sukhaṃ sadā / jarāntaṃ yauvanaṃ sarva karmāntaḥ sarvadehinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसारः कर्मनाटकसम्बद्धः शुभाशुभेन बद्धा हि कर्मणा सर्वदेहिनः । नटवन्नटयन्त्येते गत्यां गत्यां पृथक् पृथक्
saṃsāraḥ karmanāṭakasambaddhaḥ śubhāśubhena baddhā hi karmaṇā sarvadehinaḥ / naṭavannaṭayantyete gatyāṃ gatyāṃ pṛthak pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मनाटकसम्बद्धः संसारो भ्रमते सदा । न तत्र विश्वसेद्धीमाननित्या कर्मणां गतिः
karmanāṭakasambaddhaḥ saṃsāro bhramate sadā / na tatra viśvaseddhīmānanityā karmaṇāṃ gatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादः परमोदोषः सर्वपापानि विषवत् प्रमादः परिबर्ज्यताम् । प्रमादेन तु ये मुक्ता (स्ते) तीर्णास्ति भवार्णवात्
pramādaḥ paramodoṣaḥ sarvapāpāni viṣavat pramādaḥ paribarjyatām / pramādena tu ye muktā (ste) tīrṇāsti bhavārṇavāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रपातपतितो दोषी कदाचिदपि जीवति । न प्रमादप्रपतितः कदापि सुखवान् भवेत्
prapātapatito doṣī kadācidapi jīvati / na pramādaprapatitaḥ kadāpi sukhavān bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादः परमो दोषः कदाचित् सर्वकर्मसु । न रात्रौ न दिवा तस्य शुभं भवति कर्हिचित्
pramādaḥ paramo doṣaḥ kadācit sarvakarmasu / na rātrau na divā tasya śubhaṃ bhavati karhicit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् सुखं लौकिकं किञ्चिद् यच्च लोकोत्तरं मतम् । नश्यते तत् प्रमादेन तस्मात् तत् परिवर्जयेत्
yat sukhaṃ laukikaṃ kiñcid yacca lokottaraṃ matam / naśyate tat pramādena tasmāt tat parivarjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रमादो ऽमृतपदम् अप्रमादो ऽमृतपदं प्रमादो मृत्युनः पदम् । अप्रमादेन ते देवाः देवानां श्रेष्ठतां गताः
apramādo 'mṛtapadam apramādo 'mṛtapadaṃ pramādo mṛtyunaḥ padam / apramādena te devāḥ devānāṃ śreṣṭhatāṃ gatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादमूलः संसारः अप्रमादश्च (सद्) गतिः । तस्माद् प्रमादविरतः सुखी भवति सर्वदा
pramādamūlaḥ saṃsāraḥ apramādaśca (sad) gatiḥ / tasmād pramādavirataḥ sukhī bhavati sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुःखाद् विभेति चेत् प्रमादं परित्यजेत् इच्छते यत्सुखं नित्यं यश्च दुःखाद् विभेति (वै) । स (हि) प्रमादाद् विरमेत् प्रमादो विषवन्नृणाम्
duḥkhād vibheti cet pramādaṃ parityajet icchate yatsukhaṃ nityaṃ yaśca duḥkhād vibheti (vai) / sa (hi) pramādād viramet pramādo viṣavannṛṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादनिद्राविहता प्रमादविषमोहिताः । प्रपातं हि प्रपद्यन्ते जनाः शुक्ल कृतात्मकाः
pramādanidrāvihatā pramādaviṣamohitāḥ / prapātaṃ hi prapadyante janāḥ śukla kṛtātmakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रमादः परं श्रेयः अप्रमादः परं श्रेयो न प्रमादः कथञ्चनः । अप्रमादेन सुखिनः प्रमादेन (सु)दुःखिताः
apramādaḥ paraṃ śreyaḥ apramādaḥ paraṃ śreyo na pramādaḥ kathañcanaḥ / apramādena sukhinaḥ pramādena (su)duḥkhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादमूढाः नरकं व्रजन्ति प्रमादमूढा हि नरा भूयो मद्येन मोहिता । धिक् प्रमादविमूढास्ते चरन्ति नरकं पुनः
pramādamūḍhāḥ narakaṃ vrajanti pramādamūḍhā hi narā bhūyo madyena mohitā / dhik pramādavimūḍhāste caranti narakaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादवागुराबद्धा विषयार्णवसंस्थिताः । तृष्णाविषयसम्बद्धो देवः क्रीडत्यनेकशः
pramādavāgurābaddhā viṣayārṇavasaṃsthitāḥ / tṛṣṇāviṣayasambaddho devaḥ krīḍatyanekaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जातमात्रस्य देवस्य तत् क्षणं क्षीयते सुखम् । न विन्दन्ति विवशाः प्रमादावृत्तचेतसः
jātamātrasya devasya tat kṣaṇaṃ kṣīyate sukham / na vindanti vivaśāḥ pramādāvṛttacetasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादवशः कामवशगो ऽतृप्त एव तिष्ठति प्रमादोद् भ्रान्तमनसो नित्यं विषयतत्पराः । अतृप्ताः कामभोगेषु सुखेन सुखिता हि च
pramādavaśaḥ kāmavaśago 'tṛpta eva tiṣṭhati pramādod bhrāntamanaso nityaṃ viṣayatatparāḥ / atṛptāḥ kāmabhogeṣu sukhena sukhitā hi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामानलेन सन्दग्धाः विप्रमादेन मोहिताः । न विन्दन्ति बलं सर्व विनाशान्तं हि जीवितम्
kāmānalena sandagdhāḥ vipramādena mohitāḥ / na vindanti balaṃ sarva vināśāntaṃ hi jīvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेकानि सहस्त्राणि सुराणां नियुतानि च । कामानलेन सन्दग्धाः प्रमादेन विमोहिताः
anekāni sahastrāṇi surāṇāṃ niyutāni ca / kāmānalena sandagdhāḥ pramādena vimohitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादयुताः पतन्ति ह्रियते पुरुषः सर्वः प्रमादेन विमोहितः । स पश्चाद् व्यसने प्राप्ते बुध्यते तस्य तत्फलम्
pramādayutāḥ patanti hriyate puruṣaḥ sarvaḥ pramādena vimohitaḥ / sa paścād vyasane prāpte budhyate tasya tatphalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषवत् प्राणहृद् दृष्टः प्रमादस्तत्त्वदर्शिभिः । अग्निवद् दह्यते नित्यं शस्त्रवच्च निकृन्ततिः
viṣavat prāṇahṛd dṛṣṭaḥ pramādastattvadarśibhiḥ / agnivad dahyate nityaṃ śastravacca nikṛntatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मित्रवद् दृश्यते पूर्व पश्चाद् भवति शत्रुवत् । वहिशः सर्वदेवानां प्रमादः सम्प्रवर्तते
mitravad dṛśyate pūrva paścād bhavati śatruvat / vahiśaḥ sarvadevānāṃ pramādaḥ sampravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवासुरमनुष्याणां नागानां च विशेषतः । प्रमादः कारणं दृष्टं सर्वान्नर्थान् करोति सः
devāsuramanuṣyāṇāṃ nāgānāṃ ca viśeṣataḥ / pramādaḥ kāraṇaṃ dṛṣṭaṃ sarvānnarthān karoti saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः प्रमादहतो नित्यं नासौ कल्याणमर्हति । कल्याणवर्जितः पुरुषो नरकानुपकर्षति
yaḥ pramādahato nityaṃ nāsau kalyāṇamarhati / kalyāṇavarjitaḥ puruṣo narakānupakarṣati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विविधा कृतयस्तिर्यग् प्रमादपरिवञ्चिताः । मैथुने भोजने चैव येषां बुद्धिः सदारताः
vividhā kṛtayastiryag pramādaparivañcitāḥ / maithune bhojane caiva yeṣāṃ buddhiḥ sadāratāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा सुचरितं कर्म चान्तीभूतं दिवौकसाम् । भविष्यति तदाभूयः क्व यास्यन्ति प्रमादिनः
yadā sucaritaṃ karma cāntībhūtaṃ divaukasām / bhaviṣyati tadābhūyaḥ kva yāsyanti pramādinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादवारिणां दुःष्टाः कर्मवायुभिराहताः । पतन्ति वृक्षवद् देवा गत्यां गत्यां पृथक् पृथक्
pramādavāriṇāṃ duḥṣṭāḥ karmavāyubhirāhatāḥ / patanti vṛkṣavad devā gatyāṃ gatyāṃ pṛthak pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुराणामपि संवेगजनितः शोको जायते शतशो न हुतश्चैव दिवि जाता दिवौकसः । न च संवेगजनितो हृदि शोकः प्रजायते
surāṇāmapi saṃvegajanitaḥ śoko jāyate śataśo na hutaścaiva divi jātā divaukasaḥ / na ca saṃvegajanito hṛdi śokaḥ prajāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादकलुषं पीत्वा मोहात्पानं दिवौकसः । पतन्ति नरकं तीव्रं वह्निना परिवारितम्
pramādakaluṣaṃ pītvā mohātpānaṃ divaukasaḥ / patanti narakaṃ tīvraṃ vahninā parivāritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुदुर्लभस्य मानुषस्य जन्मनः साफल्यवैफल्ये सुलब्धं मानुषं जन्म ये लब्ध्वा अप्रमादिनः । कुर्वन्ति सुकृतं कर्म देवलोकोपगामिनः
sudurlabhasya mānuṣasya janmanaḥ sāphalyavaiphalye sulabdhaṃ mānuṣaṃ janma ye labdhvā apramādinaḥ / kurvanti sukṛtaṃ karma devalokopagāminaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्लभं मानुषं कर्म लब्ध्वापि ये प्रमादिनः । ते प्रमादात् परिभ्रान्ताः पतन्ति नरके नराः
durlabhaṃ mānuṣaṃ karma labdhvāpi ye pramādinaḥ / te pramādāt paribhrāntāḥ patanti narake narāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृत्युसमये प्रमादी तपत्येव प्रमादरतसत्त्वो यः कृपया परिवर्तते । स पश्चान्मृत्युसमये तप्यते स्वेनचेतसा
mṛtyusamaye pramādī tapatyeva pramādaratasattvo yaḥ kṛpayā parivartate / sa paścānmṛtyusamaye tapyate svenacetasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादस्य दाहकत्वम् न तथा दह्यते वह्निर्न च शस्त्रं विकृन्तति । पञ्चेन्द्रियसमुद्भूतं प्रमादो दह्यते तथा
pramādasya dāhakatvam na tathā dahyate vahnirna ca śastraṃ vikṛntati / pañcendriyasamudbhūtaṃ pramādo dahyate tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखरूपं तथा दुःखं मित्ररूपं तथा रिपुः । प्रमादिनां हि तन्नित्यं तस्मात्तं परिवर्जयेत्
sukharūpaṃ tathā duḥkhaṃ mitrarūpaṃ tathā ripuḥ / pramādināṃ hi tannityaṃ tasmāttaṃ parivarjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादतृष्णया मिश्रो रागस्तदनुवर्धकः । त्रयस्ते रिपवः क्रुष्टाः नाशयन्ति सुखं नृणाम्
pramādatṛṣṇayā miśro rāgastadanuvardhakaḥ / trayaste ripavaḥ kruṣṭāḥ nāśayanti sukhaṃ nṛṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये प्रमादरता नित्यं न च धर्मरता बुधाः । ते मृत्युसमये प्राप्ते यमदूतैः पराकृताः
ye pramādaratā nityaṃ na ca dharmaratā budhāḥ / te mṛtyusamaye prāpte yamadūtaiḥ parākṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषवत्प्रमादं मत्वा तत्परित्यागिनःधन्या प्रमादं विषवद् ये तु परिरक्षन्ति पण्डिताः । ते मृत्युसमये प्राप्ते भवन्ति सुखभागिनः
viṣavatpramādaṃ matvā tatparityāginaḥdhanyā pramādaṃ viṣavad ye tu parirakṣanti paṇḍitāḥ / te mṛtyusamaye prāpte bhavanti sukhabhāginaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादः परमो मृत्युरप्रमादः परं सुखम् । तस्मात् सुखार्थिनाः नित्यं मा प्रमादे मतिं कृथाः
pramādaḥ paramo mṛtyurapramādaḥ paraṃ sukham / tasmāt sukhārthināḥ nityaṃ mā pramāde matiṃ kṛthāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धात्वायतन सम्मोहः श्रेयसां विध्न धात्वायतनसम्मोहः श्रेयसां विघ्नकारकः । सन्यासः सर्वकर्माणां प्रमादः सम्प्रवर्तते
dhātvāyatana sammohaḥ śreyasāṃ vidhna dhātvāyatanasammohaḥ śreyasāṃ vighnakārakaḥ / sanyāsaḥ sarvakarmāṇāṃ pramādaḥ sampravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दोषयन्त्रविलग्नाय मायाद्वारस्य दूतकः । सम्मोहस्याग्रणी पापः प्रमादः सम्प्रवर्तते
doṣayantravilagnāya māyādvārasya dūtakaḥ / sammohasyāgraṇī pāpaḥ pramādaḥ sampravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादरताः मृत्युमुखं प्रति गच्छन्ति ये प्रमादरता बालास्ते मृत्योर्हस्तमास्थिताः । प्रमादसेवका ये तु ते सर्वे निधनंगता
pramādaratāḥ mṛtyumukhaṃ prati gacchanti ye pramādaratā bālāste mṛtyorhastamāsthitāḥ / pramādasevakā ye tu te sarve nidhanaṃgatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादिनो देवा अपि क्षीणपुण्याः भवन्ति पुण्यक्षयाय देवानां प्रमादेन विहिंसिताः । पतन्ति सुखसंमूढास्त्राणं तेषां तदा कुतः
pramādino devā api kṣīṇapuṇyāḥ bhavanti puṇyakṣayāya devānāṃ pramādena vihiṃsitāḥ / patanti sukhasaṃmūḍhāstrāṇaṃ teṣāṃ tadā kutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्धर्माचरणं भूतदयैव एको धर्मस्तथाश्रेयः कृपया संयतः पृथुः । क्षान्तिश्चापि सदा युक्ता दया भूतेषु सर्वदा
saddharmācaraṇaṃ bhūtadayaiva eko dharmastathāśreyaḥ kṛpayā saṃyataḥ pṛthuḥ / kṣāntiścāpi sadā yuktā dayā bhūteṣu sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलभूता भवन्त्येते मृत्युकाले महाभये । तस्मात् प्रमादरहितैः सेवनीयाः प्रयत्नतः
balabhūtā bhavantyete mṛtyukāle mahābhaye / tasmāt pramādarahitaiḥ sevanīyāḥ prayatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्याविधिज्ञस्यैव प्राणिनः शान्तिर्जायते अविद्यावर्तनं श्रेयो विद्याया रक्षणं सदा । विद्याविधिज्ञो यः (सत्वः) प्रमादस्तस्य शाम्यति । पुरुषार्थो नियतो (ह्यत्र) यत् प्रमादस्य वर्जनम्
vidyāvidhijñasyaiva prāṇinaḥ śāntirjāyate avidyāvartanaṃ śreyo vidyāyā rakṣaṇaṃ sadā / vidyāvidhijño yaḥ (satvaḥ) pramādastasya śāmyati / puruṣārtho niyato (hyatra) yat pramādasya varjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रमादरतस्यैव पुरुषार्थसिद्धिर्भवति अप्रमादरतस्यैव पुरुषार्थः सतां मतः । प्रमादो बन्धनं प्रायो मुक्तिस्तस्याप्रमादतः
apramādaratasyaiva puruṣārthasiddhirbhavati apramādaratasyaiva puruṣārthaḥ satāṃ mataḥ / pramādo bandhanaṃ prāyo muktistasyāpramādataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादसेवनाद् बन्धनम् मोक्षबन्धनयोरेतल्लक्षणं स्यात् सतां मतम् एवं मत्वा सदा देवो यः प्रमादेन रक्षति । स पश्चान्मृत्युसमये ज्ञास्यते तस्य तत्फलम्
pramādasevanād bandhanam mokṣabandhanayoretallakṣaṇaṃ syāt satāṃ matam evaṃ matvā sadā devo yaḥ pramādena rakṣati / sa paścānmṛtyusamaye jñāsyate tasya tatphalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सन्तोष एव निर्वाणसाधनम् यथा यथा हि सन्तोषः सेव्यते यतिभिः सदा । तथा तथा हि निर्वाणमनिके तस्य वर्तते
santoṣa eva nirvāṇasādhanam yathā yathā hi santoṣaḥ sevyate yatibhiḥ sadā / tathā tathā hi nirvāṇamanike tasya vartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विरागः सर्वकामेषु निर्वाणे च प्रवर्तताम् । नासौ मारस्य विषयः कदाचित् सम्प्रवर्तते
virāgaḥ sarvakāmeṣu nirvāṇe ca pravartatām / nāsau mārasya viṣayaḥ kadācit sampravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानेनैव दुःखप्रहाणम् नराणां पश्य मनसो नित्यं व्यापारमेव च । उद्योगश्च सदाज्ञानं स कथं दुःखमेष्यति
jñānenaiva duḥkhaprahāṇam narāṇāṃ paśya manaso nityaṃ vyāpārameva ca / udyogaśca sadājñānaṃ sa kathaṃ duḥkhameṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कः बन्धनमुक्तो भवति? अतीतभयसम्पन्नः प्रत्युत्पन्ने च बुद्धिमान् । अनागतविधिज्ञो यः स मुक्तः क्लेशबन्धनात्
kaḥ bandhanamukto bhavati? atītabhayasampannaḥ pratyutpanne ca buddhimān / anāgatavidhijño yaḥ sa muktaḥ kleśabandhanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रमादरतो नित्यमविश्वासे च कातरः । संज्ञानसेवी विमलो निर्वाणस्यान्तिके स्थितः
apramādarato nityamaviśvāse ca kātaraḥ / saṃjñānasevī vimalo nirvāṇasyāntike sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महत्सुखं प्रमादेन नश्यति प्रमादेनापि नश्यन्ति देवाः प्राप्यमहत्सुखम् । किं पुनर्येन वा मूढाः प्रमादवशसेविनः
mahatsukhaṃ pramādena naśyati pramādenāpi naśyanti devāḥ prāpyamahatsukham / kiṃ punaryena vā mūḍhāḥ pramādavaśasevinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृतः स नरो भवति यः प्रमादविहारवान् । जीविते च प्रमत्तो ऽयं सततं ज्ञानधारणे
mṛtaḥ sa naro bhavati yaḥ pramādavihāravān / jīvite ca pramatto 'yaṃ satataṃ jñānadhāraṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादाप्रमादयोरन्तरम् अप्रमादप्रमादाभ्यामिदमन्तरमिष्यते । मृत्युं च वर्जयेद् दोषं प्रमादं दुःखमूलकम्
pramādāpramādayorantaram apramādapramādābhyāmidamantaramiṣyate / mṛtyuṃ ca varjayed doṣaṃ pramādaṃ duḥkhamūlakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यं प्रमुदिता देवाः नित्यं प्रमुदिता वयम् । पक्षिणां च सुराणां च विशेषो नोपलभ्यते
nityaṃ pramuditā devāḥ nityaṃ pramuditā vayam / pakṣiṇāṃ ca surāṇāṃ ca viśeṣo nopalabhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न धर्माचरणं दृष्टं मोक्षचर्या न यात्यसौ । तथैव यदि देवानां ते गताः पक्षिभिः समा
na dharmācaraṇaṃ dṛṣṭaṃ mokṣacaryā na yātyasau / tathaiva yadi devānāṃ te gatāḥ pakṣibhiḥ samā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये प्रमादविनिर्मुक्ता ये च धर्मरताः सदा । ते देवाः सत्पथा लोके न प्रमादविहारिणः
ye pramādavinirmuktā ye ca dharmaratāḥ sadā / te devāḥ satpathā loke na pramādavihāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि क्रीडारता देवाः प्रमादचरिताः सदा । देवानां च खगानां च विशेषो नोपलभ्यते
yadi krīḍāratā devāḥ pramādacaritāḥ sadā / devānāṃ ca khagānāṃ ca viśeṣo nopalabhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मपतितः जात्या न शोभते कर्मणां तु विशेषेण जातिर्धर्मैर्विशिष्यते । न धर्मपतितः कश्चिद् जात्या भवति शोभनः
dharmapatitaḥ jātyā na śobhate karmaṇāṃ tu viśeṣeṇa jātirdharmairviśiṣyate / na dharmapatitaḥ kaścid jātyā bhavati śobhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येन निन्दन्ति संसारमिमं सर्वक्षयात्मकम् । ते सुरापिसमा नित्यं पक्षिभिर्मूढबुद्धिभिः
yena nindanti saṃsāramimaṃ sarvakṣayātmakam / te surāpisamā nityaṃ pakṣibhirmūḍhabuddhibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येषामेवस्थिता बुद्धिरमता धर्मगोचरे । ते देवाः सम्मत्ता लोके न प्रमादविचारिणः
yeṣāmevasthitā buddhiramatā dharmagocare / te devāḥ sammattā loke na pramādavicāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये जन्महेतुप्रभवं दुःखं बुध्यन्ति शोभनम् । ते देवा न तु ये सक्ताः कामेषु हितकारिषु
ye janmahetuprabhavaṃ duḥkhaṃ budhyanti śobhanam / te devā na tu ye saktāḥ kāmeṣu hitakāriṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वियुज्यमाना बहुशो भृत्यस्वजनबान्धवैः । ये नोद्विजन्ति संसारे ते देवाः पक्षिभिः समाः
viyujyamānā bahuśo bhṛtyasvajanabāndhavaiḥ / ye nodvijanti saṃsāre te devāḥ pakṣibhiḥ samāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्यपानाधिकः प्रमादः मद्यपानाधिको दृष्टः प्रमादस्तत्त्वदर्शिभिः । जीर्यते मद्यपानं हि प्रमादो नैव जीर्यते
madyapānādhikaḥ pramādaḥ madyapānādhiko dṛṣṭaḥ pramādastattvadarśibhiḥ / jīryate madyapānaṃ hi pramādo naiva jīryate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादमत्तो गतिपञ्चके भ्रमते प्रमादोपहतोलोको भ्रमते गतिपञ्चके । तस्मात् प्रमादमत्तो हि सर्वोपायैर्विशिष्यते
pramādamatto gatipañcake bhramate pramādopahatoloko bhramate gatipañcake / tasmāt pramādamatto hi sarvopāyairviśiṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादः मद्यादपि हीनतरः एकाहं परमं मद्यं प्रमादयति देहिनः । प्रमादः कल्पकोटिभिर्भ्रमतो ऽपि न जीर्यते
pramādaḥ madyādapi hīnataraḥ ekāhaṃ paramaṃ madyaṃ pramādayati dehinaḥ / pramādaḥ kalpakoṭibhirbhramato 'pi na jīryate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये प्रमादैर्विरहितास्ते गताः पदमव्ययम् । ये तु प्रमादवशगास्ते भवन्ति खगा नराः
ye pramādairvirahitāste gatāḥ padamavyayam / ye tu pramādavaśagāste bhavanti khagā narāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हितार्थिना मनुष्येण प्रमादोवर्ज्य एव हि । यस्मात् प्रमादवशगाः क्लेशा बुद्धेन देशिताः
hitārthinā manuṣyeṇa pramādovarjya eva hi / yasmāt pramādavaśagāḥ kleśā buddhena deśitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवानां कृते ऽपि प्रमादो हेय एव खगा यदि प्रमादेन कुर्वन्ति लघुचेतसः । कस्माद्देवाः प्रमादं(तं) न जहंति विशेषतः
devānāṃ kṛte 'pi pramādo heya eva khagā yadi pramādena kurvanti laghucetasaḥ / kasmāddevāḥ pramādaṃ(taṃ) na jahaṃti viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्तु दूरात् प्रमादेन भयं नावैति दुर्मतिः । सो ऽवश्यं व्यसने प्राप्ते पश्चात्तापेन दह्यते
yastu dūrāt pramādena bhayaṃ nāvaiti durmatiḥ / so 'vaśyaṃ vyasane prāpte paścāttāpena dahyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतनं देवलोकात् ते दानै रक्षन्ति दारुणम् । तद् विचिन्त्य प्रमादस्ते न संसेव्यः कथञ्चन
patanaṃ devalokāt te dānai rakṣanti dāruṇam / tad vicintya pramādaste na saṃsevyaḥ kathañcana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये प्रमादरता नित्यं न ते सौख्यस्य भागिनः । प्रमादो दुःखमूलश्च मूलमेकं सुदारुणम्
ye pramādaratā nityaṃ na te saukhyasya bhāginaḥ / pramādo duḥkhamūlaśca mūlamekaṃ sudāruṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्मकोटिसहस्त्राणि नियुतान्यर्बुदानि च । असंख्यानि च देवानां प्रमादेन वितन्विताः
padmakoṭisahastrāṇi niyutānyarbudāni ca / asaṃkhyāni ca devānāṃ pramādena vitanvitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रमादः परं मित्रं प्रमादश्च शत्रुः अप्रमादः परं(मित्रं) नित्यं हितकरं नृणाम् । प्रमादस्तु परं शत्रुस्तस्यन्मित्रपरो भवेत्
apramādaḥ paraṃ mitraṃ pramādaśca śatruḥ apramādaḥ paraṃ(mitraṃ) nityaṃ hitakaraṃ nṛṇām / pramādastu paraṃ śatrustasyanmitraparo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुभस्यान्तकरो हयेष विषवद् दारुणं परम् । दुर्गतीनां परं मार्गः प्रमाद इति कथ्यते
śubhasyāntakaro hayeṣa viṣavad dāruṇaṃ param / durgatīnāṃ paraṃ mārgaḥ pramāda iti kathyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादेन प्रमत्ता ये विषयैश्चापि रञ्जिताः । नरास्ते मूढमनसो नित्यं दुःखस्य भोगिनः
pramādena pramattā ye viṣayaiścāpi rañjitāḥ / narāste mūḍhamanaso nityaṃ duḥkhasya bhoginaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानशून्याः भयदुःखमविगण्य पशुभिः समाः भवन्ति येषां भयं न दुःखं (च) न च ज्ञानावलोकनम् । पशुभिस्ते समाविष्टा न पुरा सुखकांक्षिणः
jñānaśūnyāḥ bhayaduḥkhamavigaṇya paśubhiḥ samāḥ bhavanti yeṣāṃ bhayaṃ na duḥkhaṃ (ca) na ca jñānāvalokanam / paśubhiste samāviṣṭā na purā sukhakāṃkṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आहारमैथुनरतिः पशूनां हृदि वर्तते । सा रतिर्यदि देवानां ते गताः पशुभिः समाः
āhāramaithunaratiḥ paśūnāṃ hṛdi vartate / sā ratiryadi devānāṃ te gatāḥ paśubhiḥ samāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादः मृत्योः पर्याय एव क्रीडन्त्यतिशयं ह्येते मृत्योर्गम्ये पुरःस्थिता । सम्प्राप्ते मृत्युसमये फलं दास्यन्ति (दारुणम्)
pramādaḥ mṛtyoḥ paryāya eva krīḍantyatiśayaṃ hyete mṛtyorgamye puraḥsthitā / samprāpte mṛtyusamaye phalaṃ dāsyanti (dāruṇam)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषवत् परिहेयो(ऽयं) सर्वैरपि (सुदुःसहः) । मृत्योः पर्यायनामैष प्रमादो हृदि देहिनाम्
viṣavat pariheyo('yaṃ) sarvairapi (suduḥsahaḥ) / mṛtyoḥ paryāyanāmaiṣa pramādo hṛdi dehinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादेन हतान् पूर्वं पश्चान्मृत्युः प्रमर्दति । धर्मजीवितसौख्यानां तमेकांशं प्रकथ्यते
pramādena hatān pūrvaṃ paścānmṛtyuḥ pramardati / dharmajīvitasaukhyānāṃ tamekāṃśaṃ prakathyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रमाद एव स्वर्गमार्गः अप्रमाद इति ख्यातः स्वर्गमार्ग प्रदेशकः । अर्थानथौ समावेतौ पश्चान्मोक्षस्तथैव (च)
apramāda eva svargamārgaḥ apramāda iti khyātaḥ svargamārga pradeśakaḥ / arthānathau samāvetau paścānmokṣastathaiva (ca)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रमादः गुणः प्रमाद एव दोषः अप्रमादः प्रमादश्च गुणदोषसमाविभौ । तत्रैव मूढमनसो विजानन्ति च देहिनः
apramādaḥ guṇaḥ pramāda eva doṣaḥ apramādaḥ pramādaśca guṇadoṣasamāvibhau / tatraiva mūḍhamanaso vijānanti ca dehinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शत्रुणा सह रक्षन्ति ज्ञाने परिहरन्ति च । प्रमादविषवृक्षस्य शाखास्तिस्त्रः प्रतिष्ठिताः
śatruṇā saha rakṣanti jñāne pariharanti ca / pramādaviṣavṛkṣasya śākhāstistraḥ pratiṣṭhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जरा व्याधिश्च मृत्युञ्च नित्यं तस्योपरिस्थिताः । जरादयो न बाध्यन्ते पुरुषं सत्क्रियान्वितम्
jarā vyādhiśca mṛtyuñca nityaṃ tasyoparisthitāḥ / jarādayo na bādhyante puruṣaṃ satkriyānvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रमादी सदा भयनिर्मुक्तः सन् सुखीतिष्ठति संसारे तिष्ठते धीमानप्रमादरतः सदा । निकृन्तन्ति सदा दोषा न प्रमादं परिष्वजेत्
apramādī sadā bhayanirmuktaḥ san sukhītiṣṭhati saṃsāre tiṣṭhate dhīmānapramādarataḥ sadā / nikṛntanti sadā doṣā na pramādaṃ pariṣvajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदा भयविनिर्मुक्तः सुखं प्राप्नोत्यनुत्तमम् । (अ) प्रमादाच्च यत् सौख्यं शाश्वतं स भयं हि तत्
sadā bhayavinirmuktaḥ sukhaṃ prāpnotyanuttamam / (a) pramādācca yat saukhyaṃ śāśvataṃ sa bhayaṃ hi tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
A library of Sanskrit texts, held as their editions give them, with a search and a study companion that quote only what is held.
532 texts, 7,62,517 verses.
© 2026 HREEM. Sanskrit from GRETIL (CC BY-NC-SA 4.0, or the terms of the individual file), Sanskrit Wikisource (public-domain texts; page markup CC BY-SA 4.0) and the Digital Corpus of Sanskrit (CC BY 4.0). Translations are public domain unless a verse says otherwise.