दिव्२८ वीतशोकावदानम्।
div28 vītaśokāvadānam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Divyāvadāna·272
Divyāvadāna 272
यदा राज्ञा अशोकेन भगवच्छासने श्रद्धा प्रतिलब्धा, तेन चतुरशीतिधर्मराजिकासहस्रं प्रतिष्ठापितं पञ्चवार्षिकं च कृतम्।
yadā rājñā aśokena bhagavacchāsane śraddhā pratilabdhā, tena caturaśītidharmarājikāsahasraṃ pratiṣṭhāpitaṃ pañcavārṣikaṃ ca kṛtam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रीणि शतसहस्ताणि भिक्षूणां भोजितानि यत्रैको ऽर्हतां द्वौ शैक्षाणां पृथग्जनकल्याणकानां च।
trīṇi śatasahastāṇi bhikṣūṇāṃ bhojitāni yatraiko 'rhatāṃ dvau śaikṣāṇāṃ pṛthagjanakalyāṇakānāṃ ca/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
(स)समुद्रायां पृथिव्यां जनकाया यद्भूयसा भगवच्छासने ऽभिप्रसन्नाः।
(sa)samudrāyāṃ pṛthivyāṃ janakāyā yadbhūyasā bhagavacchāsane 'bhiprasannāḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य भ्राता वीतशोको नाम तीर्थ्याभिप्रसन्नः। स तीर्थ्यैर्विग्राहितह्--नास्ति श्रमणशाक्यपुत्रीयाणां मोक्ष इति।
tasya bhrātā vītaśoko nāma tīrthyābhiprasannaḥ/ sa tīrthyairvigrāhitah--nāsti śramaṇaśākyaputrīyāṇāṃ mokṣa iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एते हि सुखाभिरताः परिखेदभीरवश्चेति।
ete hi sukhābhiratāḥ parikhedabhīravaśceti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावद्राज्ञा अशोकेनोच्यते--वीतशोक, मा त्वमनायतने ऽप्रसादमुत्पादय, अपि तु बुद्धधर्मसंघे प्रसादमुत्पादय।
yāvadrājñā aśokenocyate--vītaśoka, mā tvamanāyatane 'prasādamutpādaya, api tu buddhadharmasaṃghe prasādamutpādaya/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष आयतनगतः प्रसाद इति। अथ राजा अशोको ऽपरेण समयेन मृगवधाय निर्गतः।
eṣa āyatanagataḥ prasāda iti/ atha rājā aśoko 'pareṇa samayena mṛgavadhāya nirgataḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र वीतशोकेनारण्ये ऋषिर्दृष्टः पञ्चातपेनावस्थितः।
tatra vītaśokenāraṇye ṛṣirdṛṣṭaḥ pañcātapenāvasthitaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च कष्टतपः सारसंज्ञी। तेनाभिगम्य पादाभिवन्दनं कृत्वा स ऋषिः पृष्टह्--भगवन्, कियच्चित्रं ते इहारण्ये प्रतिवसतह्? स उवाच--द्वादश वर्षाणीति।
sa ca kaṣṭatapaḥ sārasaṃjñī/ tenābhigamya pādābhivandanaṃ kṛtvā sa ṛṣiḥ pṛṣṭah--bhagavan, kiyaccitraṃ te ihāraṇye prativasatah? sa uvāca--dvādaśa varṣāṇīti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीतशोकः कथयति--कस्तवाहारह्? स ऋषिरुवाच--फलमूलानि।
vītaśokaḥ kathayati--kastavāhārah? sa ṛṣiruvāca--phalamūlāni/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं प्रावरणम्? दर्भचीवराणि। का शय्या? तृणसंस्तरणम्।
kiṃ prāvaraṇam? darbhacīvarāṇi/ kā śayyā? tṛṇasaṃstaraṇam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीतशोक उवाच--भगवन्, किं दुःखं बाधते? ऋषिरुवाच--इमे मृगा ऋतुकाले संवसन्ति।
vītaśoka uvāca--bhagavan, kiṃ duḥkhaṃ bādhate? ṛṣiruvāca--ime mṛgā ṛtukāle saṃvasanti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा मृगानां संवासो दृष्टो भवति, तस्मिन् समये रागेण परिदह्यामि।
yadā mṛgānāṃ saṃvāso dṛṣṭo bhavati, tasmin samaye rāgeṇa paridahyāmi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीतशोक उवाच--अस्य कष्टेन तपसा रागो ऽद्यापि न बाध्यते, प्रागेव श्रमणाः शाक्यपुत्रीयाः स्वास्तीर्णासनशयनोपसेविनः।
vītaśoka uvāca--asya kaṣṭena tapasā rāgo 'dyāpi na bādhyate, prāgeva śramaṇāḥ śākyaputrīyāḥ svāstīrṇāsanaśayanopasevinaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुत एषां रागप्रहाणं भविष्यति? आह च--
kuta eṣāṃ rāgaprahāṇaṃ bhaviṣyati? āha ca--
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कष्टे ऽस्मिन् विजने वने निवसतां वाय्वम्बुमूलाशिनां रागो नैव जितो यदीह ऋषिणा कालप्रकर्षेण हि।
kaṣṭe 'smin vijane vane nivasatāṃ vāyvambumūlāśināṃ rāgo naiva jito yadīha ṛṣiṇā kālaprakarṣeṇa hi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्तवान्नं सधृतं प्रभूतपिशितं दध्युत्तमालंकृतं शाक्येष्विन्द्रियनिग्रहो यदि भवेद्विन्ध्यः प्लवेत्सागरे॥१॥
bhuktavānnaṃ sadhṛtaṃ prabhūtapiśitaṃ dadhyuttamālaṃkṛtaṃ śākyeṣvindriyanigraho yadi bhavedvindhyaḥ plavetsāgare//1//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वथा वञ्जितो राजा अशोको यच्छ्रमणेषु शाक्यपुत्रीयेषु कारां करोति। एतच्च वचनं श्रुत्वा राजा उपायज्ञो ऽमात्यानुवाच--अयं वीतशोकस्तीर्थ्याभिप्रसन्नः।
sarvathā vañjito rājā aśoko yacchramaṇeṣu śākyaputrīyeṣu kārāṃ karoti/ etacca vacanaṃ śrutvā rājā upāyajño 'mātyānuvāca--ayaṃ vītaśokastīrthyābhiprasannaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपायेन भगवच्छासने ऽभिप्रसादयितव्यः।
upāyena bhagavacchāsane 'bhiprasādayitavyaḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमात्या आहुह्--देव, किमाज्ञापयसि? राजा आह--यदा अहं राजा अलंकारं मौलिं पट्टं चापनयित्वा स्नानशालां प्रविष्टो भवामि, तदा यूयं वीतशोकस्योपायेन मौलिं पट्टं च बद्ध्वा सिंहासने निषादयिष्यथ।
amātyā āhuh--deva, kimājñāpayasi? rājā āha--yadā ahaṃ rājā alaṃkāraṃ mauliṃ paṭṭaṃ cāpanayitvā snānaśālāṃ praviṣṭo bhavāmi, tadā yūyaṃ vītaśokasyopāyena mauliṃ paṭṭaṃ ca baddhvā siṃhāsane niṣādayiṣyatha/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमस्तु इति। यावद्राजा राजालंकारं मौलिं पट्टं चापनयित्वा स्नानशालायां प्रविष्टः, ततो ऽमात्यैर्वीतशोक उच्यते--राज्ञो ऽशोकस्यात्ययात् त्वं राजा भविष्यसि।
evamastu iti/ yāvadrājā rājālaṃkāraṃ mauliṃ paṭṭaṃ cāpanayitvā snānaśālāyāṃ praviṣṭaḥ, tato 'mātyairvītaśoka ucyate--rājño 'śokasyātyayāt tvaṃ rājā bhaviṣyasi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इमं तावद्राजालंकारं प्रवरमौलिं पट्टं च बद्ध्वा सिंहासने निषीदयिष्यामह्--किं शोभसे न वेति।
imaṃ tāvadrājālaṃkāraṃ pravaramauliṃ paṭṭaṃ ca baddhvā siṃhāsane niṣīdayiṣyāmah--kiṃ śobhase na veti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैस्तदाभरणमौलिं पट्टं च बद्ध्वा सिंहासने निषादितो राज्ञश्च निवेदितम्।
taistadābharaṇamauliṃ paṭṭaṃ ca baddhvā siṃhāsane niṣādito rājñaśca niveditam/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो राजा अशोको वीतशोकं राजालंकारं मौलिपट्टबद्धं च सिंहासनोपविष्टं दृष्ट्वा कथयति--अध्याप्यहं जीवामि।
tato rājā aśoko vītaśokaṃ rājālaṃkāraṃ maulipaṭṭabaddhaṃ ca siṃhāsanopaviṣṭaṃ dṛṣṭvā kathayati--adhyāpyahaṃ jīvāmi/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं राजा संवृत्तः। ततो राज्ञा अभिहितम्--को ऽत्र? ततो यावद्वध्यघातका नीलाम्बरवसनाः प्रलम्बकेशा घण्टाशब्दपाणयो राज्ञः पादयोर् निपत्योवाच--देव, किमाज्ञापयसि? राजा आह--वीतशोको मया परित्यक्त इति।
tvaṃ rājā saṃvṛttaḥ/ tato rājñā abhihitam--ko 'tra? tato yāvadvadhyaghātakā nīlāmbaravasanāḥ pralambakeśā ghaṇṭāśabdapāṇayo rājñaḥ pādayor nipatyovāca--deva, kimājñāpayasi? rājā āha--vītaśoko mayā parityakta iti/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.