वेदविदां च ये स्मृतिशीले ते अपि धर्ममूले भवतः ते अपि वेदाविरोधिनी, तद्विदामित्यारम्भात् । मूलशब्दश्चेह द्वाभ्यामभिसम्बध्यमानो द्विचनान्तो द्रष्टव्यः । तच्छब्देन षडङ्गो वेदो लक्ष्यते । स्मृतिरुपनिबनन्धनं मनु-यम-वसिष्ठ-भृग्वङ्गिरो-बृहस्पत्युशनो-भारद्वाज-गौतपापस्तम्ब-संवर्त-व्यास-शतातप- शङ्ख-लिखित-हारीत-बोधायन-याज्ञवल्क्य-प्रचेतादिभिः कृतम् । शीलमनुपनिबद्धः समाचारः कौतुकमङ्गलादिः बहुत्वात्प्रतिदेशं भिद्यमानत्वाच्चानुपनिबद्धः । चकारो ऽनुक्तसमुच्चयार्थः । यथाऽह मनु-- वेदो ऽखिलो धर्ममूलं स्मृतिशीले च तद्विदाम् । आचारश्चैव साधूनां आत्मनस्तुष्टिरेव च ॥ इति ॥ सन्ध्योपरमणकाले त्रिः प्रदक्षिणादिः शिष्टाचार । वेदविदां सकलानुष्ठानपराणां निर्देषत्वेन यद्विज्ञानमुत्पद्यते, साऽत्मतुष्टिः । वक्ष्यति-"यच्चात्मवन्तो वृद्धाः"इत्यादि ॥ केचिद्वर्णयन्ति-अष्टकादिवदेषां कौतुकमङ्गलादीनां अनुपनिबन्धो ऽकरणे प्रत्यवायाभावात् । आचारात्मतुष्टी अपि शील एवान्तर्भूते इति न पृथगुपन्यस्ते । चकारोप्युक्तसमुच्चयार्थ एवेति ॥ इदानीं पूर्वपक्षीकरोति वेदविदां शीलं धर्ममूलं न भवति यतः- दृष्टो धर्मव्यतिक्रमः
vedavidāṃ ca ye smṛtiśīle te api dharmamūle bhavataḥ te api vedāvirodhinī, tadvidāmityārambhāt / mūlaśabdaśceha dvābhyāmabhisambadhyamāno dvicanānto draṣṭavyaḥ / tacchabdena ṣaḍaṅgo vedo lakṣyate / smṛtirupanibanandhanaṃ manu-yama-vasiṣṭha-bhṛgvaṅgiro-bṛhaspatyuśano-bhāradvāja-gautapāpastamba-saṃvarta-vyāsa-śatātapa- śaṅkha-likhita-hārīta-bodhāyana-yājñavalkya-pracetādibhiḥ kṛtam / śīlamanupanibaddhaḥ samācāraḥ kautukamaṅgalādiḥ bahutvātpratideśaṃ bhidyamānatvāccānupanibaddhaḥ / cakāro 'nuktasamuccayārthaḥ / yathā'ha manu-- vedo 'khilo dharmamūlaṃ smṛtiśīle ca tadvidām / ācāraścaiva sādhūnāṃ ātmanastuṣṭireva ca // iti // sandhyoparamaṇakāle triḥ pradakṣiṇādiḥ śiṣṭācāra / vedavidāṃ sakalānuṣṭhānaparāṇāṃ nirdeṣatvena yadvijñānamutpadyate, sā'tmatuṣṭiḥ / vakṣyati-"yaccātmavanto vṛddhāḥ"ityādi // kecidvarṇayanti-aṣṭakādivadeṣāṃ kautukamaṅgalādīnāṃ anupanibandho 'karaṇe pratyavāyābhāvāt / ācārātmatuṣṭī api śīla evāntarbhūte iti na pṛthagupanyaste / cakāropyuktasamuccayārtha eveti // idānīṃ pūrvapakṣīkaroti vedavidāṃ śīlaṃ dharmamūlaṃ na bhavati yataḥ- dṛṣṭo dharmavyatikramaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.