Library·Gautama: Dharmasutra·1·1.44

Gautama: Dharmasutra 1.44

Gaut 1.44

पुनर्ग्रहणं आदावन्ते चाचमनं कुर्यादित्येवमर्थम् । चकारात् स्नात्वा रुदित्वा च । तथा च वसिष्ठः- ऽसुप्त्वा भुक्त्वा क्षुत्वा स्नात्वा पीत्वा रुदित्वा चाचान्तः पुनराचामेत्ऽ; इति ॥ तत्र क्षुतस्यानियतकालत्वात् आदावशक्यमाचमनमिति चेत् तत्रापि नित्यप्रायत्यार्थ आरम्भः । यथाऽहापस्तम्बः-ऽमुहूर्तमपि शक्तिविषये नाप्रयतस्तिष्ठेत्ऽ; इति । स्वापादौ प्रयतस्याप्याचमनमारम्भसार्मथ्यात् । अतस्तत्रादावन्ते चाचमनं कुर्यात् तत्र भोजने केचिदादावपि द्विराचमनमिच्छन्ति । तथाचापस्तम्बः ऽभोक्ष्यमाणस्तु प्रयतो द्विराचामेत्ऽ; इति । अन्ये स्वापादावन्त एव द्विराचमनमिच्छन्ति यथाऽहोशना- ऽसुप्त्वा भुक्त्वा क्षुत्वा स्नात्वा पीत्वा रुदित्वा चाचान्तः पुनराचामेद्द्विऽ; इति । एवं च भोजने आदावन्ते च्च द्विराचमनं स्वापादावेकमन्ते च द्विः । क्षुतस्यानियतत्वादन्त एव द्विरिति सिद्धान्तः ॥ इदानीनुच्छिष्टसंश्लेषे अशुचित्वे प्राप्ते आह- दन्तश्लिष्टेषु दन्तवदन्यत्र जिह्वाभिमर्शनात् ॥ दशनान्तरलग्नेषु भक्ष्यभोज्यावयवेषु दन्तवत् अनुच्छिष्टो भवतीत्यर्थः । न चेज्जिह्वया संस्पृश्यन्ते ॥ अत्रापि- प्राक्च्युतेरित्येके

punargrahaṇaṃ ādāvante cācamanaṃ kuryādityevamartham / cakārāt snātvā ruditvā ca / tathā ca vasiṣṭhaḥ- 'suptvā bhuktvā kṣutvā snātvā pītvā ruditvā cācāntaḥ punarācāmet'; iti // tatra kṣutasyāniyatakālatvāt ādāvaśakyamācamanamiti cet tatrāpi nityaprāyatyārtha ārambhaḥ / yathā'hāpastambaḥ-'muhūrtamapi śaktiviṣaye nāprayatastiṣṭhet'; iti / svāpādau prayatasyāpyācamanamārambhasārmathyāt / atastatrādāvante cācamanaṃ kuryāt tatra bhojane kecidādāvapi dvirācamanamicchanti / tathācāpastambaḥ 'bhokṣyamāṇastu prayato dvirācāmet'; iti / anye svāpādāvanta eva dvirācamanamicchanti yathā'hośanā- 'suptvā bhuktvā kṣutvā snātvā pītvā ruditvā cācāntaḥ punarācāmeddvi'; iti / evaṃ ca bhojane ādāvante cca dvirācamanaṃ svāpādāvekamante ca dviḥ / kṣutasyāniyatatvādanta eva dviriti siddhāntaḥ // idānīnucchiṣṭasaṃśleṣe aśucitve prāpte āha- dantaśliṣṭeṣu dantavadanyatra jihvābhimarśanāt // daśanāntaralagneṣu bhakṣyabhojyāvayaveṣu dantavat anucchiṣṭo bhavatītyarthaḥ / na cejjihvayā saṃspṛśyante // atrāpi- prākcyuterityeke

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Gaut/1.44

Cite as: Gautama: Dharmasutra 1.44, in HREEM (hreem.cc/library/Gaut/1.44), after GRETIL, Gautama: Dharmasutra, Adhyayas 1-3, with Maskari's commentary (Gautamasmṛtibhāṣya) Input by members….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/4_dharma/sutra/gautdhcu.htm — Gautama: Dharmasutra, Adhyayas 1-3, with Maskari's commentary (Gautamasmṛtibhāṣya) Input by members of the Sansknet project (http://sansknet.ac.in/) NOTE: On the Sansknet server, as well as in the heading below, this text is labelled as Gautama-Gṛhyasūtra. Thi

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text