मूर्खोन्मत्त-व्यसनिनो विरूपान् मायिनस् तथा । न्यूनाङ्गानधमांश् चैव नोपहासेन् न दूषयेत्
mūrkhonmatta-vyasanino virūpān māyinas tathā | nyūnāṅgānadhamāṃś caiva nopahāsen na dūṣayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Gopalabhatta: Haribhaktivilasa·11
Gopalabhatta: Haribhaktivilasa 11
परस्य दण्डं नोद्यच्छेत् शिक्षार्थं पुत्र-शिष्ययोः । नानुलेपनम् आदद्याद् अस्नातः स्नातकी क्वचित्
parasya daṇḍaṃ nodyacchet śikṣārthaṃ putra-śiṣyayoḥ | nānulepanam ādadyād asnātaḥ snātakī kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चापि रक्त-वासाः स्याच् चित्र-वास-धरो ऽपि वा । क्षुर-कर्मणि चान्ते च स्त्री-सम्भोगे च पुत्रक । स्नायीत चेलवान् प्राज्ञः कट-भूमिम् उपेत्य च
na cāpi rakta-vāsāḥ syāc citra-vāsa-dharo 'pi vā | kṣura-karmaṇi cānte ca strī-sambhoge ca putraka | snāyīta celavān prājñaḥ kaṭa-bhūmim upetya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युगपज् जलम् अग्निं च बिभृयान् न विचक्षणः । नाचक्षीत धयन्तीं गां जलं नाञ्जलिना पिबेत्
yugapaj jalam agniṃ ca bibhṛyān na vicakṣaṇaḥ | nācakṣīta dhayantīṃ gāṃ jalaṃ nāñjalinā pibet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शौच-कालेषु सर्वेषु गुरुष्व् अल्पेषु वा पुनः । न विलम्बेत शौचार्थं न मुखेनानलं धमेत्
śauca-kāleṣu sarveṣu guruṣv alpeṣu vā punaḥ | na vilambeta śaucārthaṃ na mukhenānalaṃ dhamet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विपुर्षो मक्षिकाद्याश् च हस्त-सङ्गाद् अदोषिणः । अजाश्वौ मुहतो मेध्यौ न गोर् वत्सस्य चाननम्
vipurṣo makṣikādyāś ca hasta-saṅgād adoṣiṇaḥ | ajāśvau muhato medhyau na gor vatsasya cānanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातुः प्रस्नवने मेध्यं शकुनिः फल-पातने । उदक्याशौचिनग्नांश् च सूतिकान्त्याचसायिनः । स्पृष्ट्वा स्नायीत शौचार्थं तथैव मृत-हारिणः
mātuḥ prasnavane medhyaṃ śakuniḥ phala-pātane | udakyāśaucinagnāṃś ca sūtikāntyācasāyinaḥ | spṛṣṭvā snāyīta śaucārthaṃ tathaiva mṛta-hāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारं स्पृष्ट्वास्थि स-स्नेहं स्नातः शुध्यति मानवः । आचम्यैव तु निस्नेहं गाम् आलभ्यार्कम् ईक्ष्य वा
nāraṃ spṛṣṭvāsthi sa-snehaṃ snātaḥ śudhyati mānavaḥ | ācamyaiva tu nisnehaṃ gām ālabhyārkam īkṣya vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चालपेज् जनं द्विष्टं वीर-हीनां तथा स्त्रियम् । देवतातिथि-सच्-छास्त्र-यज्ञ-सिद्धादि-निन्दकैः
na cālapej janaṃ dviṣṭaṃ vīra-hīnāṃ tathā striyam | devatātithi-sac-chāstra-yajña-siddhādi-nindakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा तु स्पर्शतालापं शुध्येद् अर्कावलोकनात् । अवलोक्य तथोदक्याम् अन्त्यजान् पतितं शठम् । विधर्मि-सूतिका-षण्ड-विवस्त्रान्यावसायिनः
kṛtvā tu sparśatālāpaṃ śudhyed arkāvalokanāt | avalokya tathodakyām antyajān patitaṃ śaṭham | vidharmi-sūtikā-ṣaṇḍa-vivastrānyāvasāyinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृत-निर्यातकाश् चैव पर-दार-रताश् च ये । एतद् एव हि कर्तव्यं प्राज्ञैः शोधनम् आत्मनः
mṛta-niryātakāś caiva para-dāra-ratāś ca ye | etad eva hi kartavyaṃ prājñaiḥ śodhanam ātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं च- यच् चापि कुर्वतो नात्मा जुगुप्साम् एति पुत्रक । तत् कर्तव्यम् अशङ्केन यन् न गोप्यं महाजने
kiṃ ca- yac cāpi kurvato nātmā jugupsām eti putraka | tat kartavyam aśaṅkena yan na gopyaṃ mahājane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भविष्योत्तरे श्री-कृष्ण-युधिष्ठिर-संवादे- उपासते न ये पूर्वां द्विजाः सन्ध्यां न पश्चिमाम् । सर्वाम्स् तान् धार्मिको राजा शूद्र-कर्मणि योजयेत्
bhaviṣyottare śrī-kṛṣṇa-yudhiṣṭhira-saṃvāde- upāsate na ye pūrvāṃ dvijāḥ sandhyāṃ na paścimām | sarvāms tān dhārmiko rājā śūdra-karmaṇi yojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूराद् आवसथान् मूत्रं दूरात् पादावसेचनम् । उच्छिष्टोत्सर्जनं भूप सदा कार्या हितैषिणा
dūrād āvasathān mūtraṃ dūrāt pādāvasecanam | ucchiṣṭotsarjanaṃ bhūpa sadā kāryā hitaiṣiṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उच्छिष्टौ न स्पृशेच् छीर्षं सर्वे प्राणास् तद्-आश्रयाः । केश-ग्राहान् प्रहारांश् च शिरस्य् एतानि वर्जयेत् । न पाणिभ्याम् उभाभ्यां तु कण्डूयाज् जातु वै शिरः
ucchiṣṭau na spṛśec chīrṣaṃ sarve prāṇās tad-āśrayāḥ | keśa-grāhān prahārāṃś ca śirasy etāni varjayet | na pāṇibhyām ubhābhyāṃ tu kaṇḍūyāj jātu vai śiraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं च- सुवासिनीर् गुर्विणीश् च वृद्धं बालातुरौ तथा । भोजयेत् संस्कृतान्न् एव प्रथमं चरमं गृही
kiṃ ca- suvāsinīr gurviṇīś ca vṛddhaṃ bālāturau tathā | bhojayet saṃskṛtānn eva prathamaṃ caramaṃ gṛhī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अघं स केवलं भुङ्क्ते वृद्धे गो-वाहनादिके । यो भुङ्क्ते पाण्डव-श्रेष्ठ प्रेक्षताम् अप्रदाय च
aghaṃ sa kevalaṃ bhuṅkte vṛddhe go-vāhanādike | yo bhuṅkte pāṇḍava-śreṣṭha prekṣatām apradāya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्जयेद् दधि-शक्तुं च रात्रौ धानाश् च वासरे
varjayed dadhi-śaktuṃ ca rātrau dhānāś ca vāsare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं च- स्रजश् च नावकर्षेत न बहिर् धारयेत च । गृहे पारावता धन्याः शुकाश् च सह-सारिकाः
kiṃ ca- srajaś ca nāvakarṣeta na bahir dhārayeta ca | gṛhe pārāvatā dhanyāḥ śukāś ca saha-sārikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौर्मे व्यास-गीतायाम्- तृणं वा यदि वा शाकं मूलं वा जलम् एव वा । परस्यापहरन् जन्तुर् नरकं प्रतिपद्यते
kaurme vyāsa-gītāyām- tṛṇaṃ vā yadi vā śākaṃ mūlaṃ vā jalam eva vā | parasyāpaharan jantur narakaṃ pratipadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न राज्ञः प्रतिगृह्णीयान् न शूद्रात् पतिताद् अपि । नान्यस्माद् याचकत्वं च निन्दिताद् वर्जयेद् बुधः
na rājñaḥ pratigṛhṇīyān na śūdrāt patitād api | nānyasmād yācakatvaṃ ca ninditād varjayed budhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यं याचनको न स्यात् पुनस् तत्रैव याचयेत् । प्राणान् अपहरत्य् एष याचकस् तस्य दुर्मतिः
nityaṃ yācanako na syāt punas tatraiva yācayet | prāṇān apaharaty eṣa yācakas tasya durmatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न देव-द्रव्य-हारी स्याद् विशेषेण द्विजोत्तमाः । ब्रह्मस्वं च नापहरेद् आपद्य् अपि कदाचन
na deva-dravya-hārī syād viśeṣeṇa dvijottamāḥ | brahmasvaṃ ca nāpahared āpady api kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न विषं विषम् इत्य् आहुर् ब्रह्मस्वं विषम् उच्यते । देवस्वं वापि यत्नेन सदा परिहरेत् ततः
na viṣaṃ viṣam ity āhur brahmasvaṃ viṣam ucyate | devasvaṃ vāpi yatnena sadā pariharet tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न धर्मस्यापदेशेन पापं कृत्वा व्रतं चरेत् । व्रतेन पापं प्रच्छाद्य कुर्वन् स्त्री-शूद्र-दम्भनम् । प्रेत्येह चेदृशो विप्रो गर्ह्येत ब्रह्म-वादिभिः
na dharmasyāpadeśena pāpaṃ kṛtvā vrataṃ caret | vratena pāpaṃ pracchādya kurvan strī-śūdra-dambhanam | pretyeha cedṛśo vipro garhyeta brahma-vādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देव-द्रोहाद् गुरु-द्रोहः कोटि-कोटि-गुणाधिकः । ज्ञानापवाओ नास्तिक्यं तस्माद् कोटि-गुणाधिकम्
deva-drohād guru-drohaḥ koṭi-koṭi-guṇādhikaḥ | jñānāpavāo nāstikyaṃ tasmād koṭi-guṇādhikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं च- हिमवद्-विन्ध्ययोर् मध्ये पूर्व-पश्चिमयोः शुभम् । मुक्त्वा समुद्रयोर् देशं नान्यत्र निवसेद् द्विजः
kiṃ ca- himavad-vindhyayor madhye pūrva-paścimayoḥ śubham | muktvā samudrayor deśaṃ nānyatra nivased dvijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णो वा यत्र चरति मृगो नित्यं स्वभावतः । पुण्याश् च विश्रुता नद्यस् तत्र वा निवसेद् द्विजः । अर्ध-क्रोशान् नदी-कुलं वर्जयित्वा द्विजोत्तमाः
kṛṣṇo vā yatra carati mṛgo nityaṃ svabhāvataḥ | puṇyāś ca viśrutā nadyas tatra vā nivased dvijaḥ | ardha-krośān nadī-kulaṃ varjayitvā dvijottamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं च- अग्निना भस्मना चैव सलिलेन विशेषतः । द्वारेण स्तम्भ-मार्गेण पद्भिः पङ्क्तिर् विभिद्यते । पर-क्षेत्रे चरन्तीं गां न चाचक्षीत कस्यचित्
kiṃ ca- agninā bhasmanā caiva salilena viśeṣataḥ | dvāreṇa stambha-mārgeṇa padbhiḥ paṅktir vibhidyate | para-kṣetre carantīṃ gāṃ na cācakṣīta kasyacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नषुर्य-परिवेशं वा नेन्द्रचापं न चाग्निकम् । परस्मै कथयेद् विद्वान् शशिनं वा कथंचन । तिथिं पक्षस्य न ब्रूयान् नक्षत्राणि विनिर्दिशेत्
naṣurya-pariveśaṃ vā nendracāpaṃ na cāgnikam | parasmai kathayed vidvān śaśinaṃ vā kathaṃcana | tithiṃ pakṣasya na brūyān nakṣatrāṇi vinirdiśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न देव-गुरु-विप्राणां दीयमानं तु वारयेत् । निन्दयेद् यो गुरून् देवान् वेदं वा सोपबृंहितम् । कल्प-कोटि-शतं साग्रं रौरवे पच्यते नरः
na deva-guru-viprāṇāṃ dīyamānaṃ tu vārayet | nindayed yo gurūn devān vedaṃ vā sopabṛṃhitam | kalpa-koṭi-śataṃ sāgraṃ raurave pacyate naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तूष्णीम् आसीत निन्दायां न ब्रूयात् किंचिद् उत्तरम् । कर्णौ पिधाय गन्तव्यं न चैनम् अवलोकयेत्
tūṣṇīm āsīta nindāyāṃ na brūyāt kiṃcid uttaram | karṇau pidhāya gantavyaṃ na cainam avalokayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्जयेद् रहस्यं च परेषां गूहयेद् बुधः । विवादं स्वजनैः सार्धं न कुर्याद् वै कदाचन
varjayed rahasyaṃ ca pareṣāṃ gūhayed budhaḥ | vivādaṃ svajanaiḥ sārdhaṃ na kuryād vai kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न पापं पापिनं ब्रूयाद् अपापं वा द्विजोत्तमाः
na pāpaṃ pāpinaṃ brūyād apāpaṃ vā dvijottamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नेक्षेतोद्यन्तम् आदित्यं शशिनं वा निमित्ततः
nekṣetodyantam ādityaṃ śaśinaṃ vā nimittataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आस्तं यान्तं न वारिस्थं नोपसृष्टं न मध्यगम् । तिरोहितं वाससा वा न दर्शान्तर-गामिनम्
āstaṃ yāntaṃ na vāristhaṃ nopasṛṣṭaṃ na madhyagam | tirohitaṃ vāsasā vā na darśāntara-gāminam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नग्नां स्त्रियं पुमांसं वा पुरीषं मूत्रम् एव वा । पतित-व्यङ्ग-चाण्डालान् उच्छिष्टानुच्छिष्टान् नावलोकयेत्
nagnāṃ striyaṃ pumāṃsaṃ vā purīṣaṃ mūtram eva vā | patita-vyaṅga-cāṇḍālān ucchiṣṭānucchiṣṭān nāvalokayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न मुक्त-बन्धनां गां वा नोन्मत्तं मत्तम् एव वा । स्पृशेन् न भोजने पत्नीं नैनाम् ईक्षेत मेहतीम्
na mukta-bandhanāṃ gāṃ vā nonmattaṃ mattam eva vā | spṛśen na bhojane patnīṃ nainām īkṣeta mehatīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुबन्तीं जृम्भमाणां वा नासनस्थां यथा सुखम् । नोदके चात्मनो रूपं नकुलं श्वभ्रम् एव वा
kṣubantīṃ jṛmbhamāṇāṃ vā nāsanasthāṃ yathā sukham | nodake cātmano rūpaṃ nakulaṃ śvabhram eva vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न शूद्राय मतिं दद्यात् कृषरं पायसं दधि । नोच्छिष्टं वा घृत-मधु न च कृष्णाजिनं हविः
na śūdrāya matiṃ dadyāt kṛṣaraṃ pāyasaṃ dadhi | nocchiṣṭaṃ vā ghṛta-madhu na ca kṛṣṇājinaṃ haviḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न कुर्यात् कस्यचित् पीडां सुतं शिष्यं च ताडयेत् । नात्मानम् अवमन्येत दैन्यं यत्नेन वर्जयेत् । न च शिष्यान्नं सत्कुर्यान् नात्मानं शंसयेद् बुधः
na kuryāt kasyacit pīḍāṃ sutaṃ śiṣyaṃ ca tāḍayet | nātmānam avamanyeta dainyaṃ yatnena varjayet | na ca śiṣyānnaṃ satkuryān nātmānaṃ śaṃsayed budhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न नदीं च नदीं ब्रूयात् पर्वतेषु न पर्वतम् । आवसेत् तेन नैवापि यस् त्यजेत् सहवासिनम्
na nadīṃ ca nadīṃ brūyāt parvateṣu na parvatam | āvaset tena naivāpi yas tyajet sahavāsinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरो ऽभ्यङ्गावशिष्टेन तलेनाङ्गं न लेपयेत् । रोमाणि च रहस्यानि स्वानि खानि न च स्पृशेत्
śiro 'bhyaṅgāvaśiṣṭena talenāṅgaṃ na lepayet | romāṇi ca rahasyāni svāni khāni na ca spṛśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न पाणि-पाद-वाङ्-नेत्र-चापलानि समाश्रयेत् । नाभिहन्याज् जलं पद्भ्यां पाणिना न कदाचन
na pāṇi-pāda-vāṅ-netra-cāpalāni samāśrayet | nābhihanyāj jalaṃ padbhyāṃ pāṇinā na kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न घातयेद् इष्टकाभिः फलानि न फलेन च । न म्लेच्छ-भाषणं शिक्षेन् न कर्षेच् च पदासनम्
na ghātayed iṣṭakābhiḥ phalāni na phalena ca | na mleccha-bhāṣaṇaṃ śikṣen na karṣec ca padāsanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नोत्सङ्गे भक्षयेद् भक्ष्यान् गां च संवेशयेन् न हि । नाक्षैः क्रीडेन् न धावेत स्त्रीभिर् वादं च चाचरेत्
notsaṅge bhakṣayed bhakṣyān gāṃ ca saṃveśayen na hi | nākṣaiḥ krīḍen na dhāveta strībhir vādaṃ ca cācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न दन्तैर् नख-लोमानि छिन्द्यात् सुप्तं न बोधयेत् । न बालातपम् आसेवेत् प्रेत-धूमं विवर्जयेत्
na dantair nakha-lomāni chindyāt suptaṃ na bodhayet | na bālātapam āsevet preta-dhūmaṃ vivarjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैकः सुप्यात् शून्य-गृहे स्वयं नोपानहौ हरेत् । नाकारणाद् वा निष्ठीवेन् न बाहुभ्यां नदीं तरेत्
naikaḥ supyāt śūnya-gṛhe svayaṃ nopānahau haret | nākāraṇād vā niṣṭhīven na bāhubhyāṃ nadīṃ taret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न पाद-क्षालनं कुर्यात् पादेनैव कदाचन । नाग्नौ प्रतापयेत् पादौ न कांस्ये धारयेद् बुधः
na pāda-kṣālanaṃ kuryāt pādenaiva kadācana | nāgnau pratāpayet pādau na kāṃsye dhārayed budhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभिप्रतारयेद् देवान् ब्राह्मणान् गाम् अथापि वा । न स्पृशेत् पानिनोच्छिष्टो विप्रा गो-ब्राह्मणानलान् । न चैवान्नं पदा वापि न देव-प्रतिमां स्पृशेत्
nābhipratārayed devān brāhmaṇān gām athāpi vā | na spṛśet pāninocchiṣṭo viprā go-brāhmaṇānalān | na caivānnaṃ padā vāpi na deva-pratimāṃ spṛśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नोत्तरेद् अनुपस्पृश्य स्रवन्तीं नो व्यतिक्रमेत् । चैत्यं बृह्मं नैव छिन्द्यान् नाप्सु ष्ठीवनम् उत्सृजेत् । न चाग्निं लङ्घयेद् धीमान् नोपदध्याद् अधः क्वचित्
nottared anupaspṛśya sravantīṃ no vyatikramet | caityaṃ bṛhmaṃ naiva chindyān nāpsu ṣṭhīvanam utsṛjet | na cāgniṃ laṅghayed dhīmān nopadadhyād adhaḥ kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चैनं पादतः कुर्यात् तिल-बद्धं निशि त्यजेत् । न कूपम् अवरोहेत नाचक्षीताशुचिः क्वचित्
na cainaṃ pādataḥ kuryāt tila-baddhaṃ niśi tyajet | na kūpam avaroheta nācakṣītāśuciḥ kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्नौ न प्रक्षिपेद् अग्निं नाद्भिः प्रशमयेत् तथा । सुहृन्-मरणम् आर्तिं वा न स्वयं श्रावयेत् परान् । अपण्यम् अथ पण्यं वा विक्रयं न प्रयोजयेत्
agnau na prakṣiped agniṃ nādbhiḥ praśamayet tathā | suhṛn-maraṇam ārtiṃ vā na svayaṃ śrāvayet parān | apaṇyam atha paṇyaṃ vā vikrayaṃ na prayojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्य-स्थानोदक-स्थाने सीमान्तं वा कृषेन् न तु । भिन्द्यात् पूर्व-समयं सत्र्योपेतं कदाचन
puṇya-sthānodaka-sthāne sīmāntaṃ vā kṛṣen na tu | bhindyāt pūrva-samayaṃ satryopetaṃ kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परस्परं पशून् व्यालान् पक्षिणो न च योधयेत् । कारयित्वा स्व-कर्माणि कारून् विद्वान् न वञ्चयेत्
parasparaṃ paśūn vyālān pakṣiṇo na ca yodhayet | kārayitvā sva-karmāṇi kārūn vidvān na vañcayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहिर् गन्धं च कुद्वार-प्रवेशं च विवर्जयेत् । नैकश् चरेत् सभां विप्रः समवायं च वर्जयेत्
bahir gandhaṃ ca kudvāra-praveśaṃ ca vivarjayet | naikaś caret sabhāṃ vipraḥ samavāyaṃ ca varjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न वीजयेद् वा वस्त्रेण न देवायतने स्वपेत् । नाग्नि-गो-ब्राह्मणादीनाम् अन्तरेण व्रजेत् क्वचित्
na vījayed vā vastreṇa na devāyatane svapet | nāgni-go-brāhmaṇādīnām antareṇa vrajet kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाक्रामेत् कामतश् छायां ब्राह्मणानां गवाम् अपि । स्वान्तु नाक्रामयेच् छायं पतिताद्यैर् न रोगिभिः
nākrāmet kāmataś chāyāṃ brāhmaṇānāṃ gavām api | svāntu nākrāmayec chāyaṃ patitādyair na rogibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाश्नीयात् पयसा तक्रं न बीजान्य् उपबीजयेत् । विवत्सायाश् च गोः क्षीरम् औष्ट्रं वा निर्दशस्य च । आविकं सन्धिनी-क्षीरम् अपेयं मनुर् अब्रवीत्
nāśnīyāt payasā takraṃ na bījāny upabījayet | vivatsāyāś ca goḥ kṣīram auṣṭraṃ vā nirdaśasya ca | āvikaṃ sandhinī-kṣīram apeyaṃ manur abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हन्त-कारम् अथाग्र्यं वा भिक्षां वा शक्तितो द्विजः । दद्याद् अतिथये नित्यं बुध्येत परमेश्वरम्
hanta-kāram athāgryaṃ vā bhikṣāṃ vā śaktito dvijaḥ | dadyād atithaye nityaṃ budhyeta parameśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिक्षाम् आहुर् ग्रास-मात्रम् अग्र्यं तस्माच् चतुर्गुणम् । पुष्कलं हन्त-कारं तु तच् चतुर्गुणम् इष्यते
bhikṣām āhur grāsa-mātram agryaṃ tasmāc caturguṇam | puṣkalaṃ hanta-kāraṃ tu tac caturguṇam iṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्कण्डेये- भोजनं हन्त-कारं वा अग्र्यं भिक्षाम् अथापि वा । अदत्त्वा तु न भोक्तव्यं यथा-विभवम् आत्मनः
mārkaṇḍeye- bhojanaṃ hanta-kāraṃ vā agryaṃ bhikṣām athāpi vā | adattvā tu na bhoktavyaṃ yathā-vibhavam ātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काशी-खण्डे- नैवोत्कटासनेऽश्नीयान् नाग्नौ वस्त्व् अशुचि क्षिपेत् । श्राद्धं कृत्वा पर-श्राद्धे यो ऽश्नीयाज् ज्ञान-वर्जितः । दातुः श्राद्ध-फलं नास्ति भोक्ता किल्बिष-भुग् भवेत्
kāśī-khaṇḍe- naivotkaṭāsane'śnīyān nāgnau vastv aśuci kṣipet | śrāddhaṃ kṛtvā para-śrāddhe yo 'śnīyāj jñāna-varjitaḥ | dātuḥ śrāddha-phalaṃ nāsti bhoktā kilbiṣa-bhug bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नोत्पाटयेल् लोम-नखं दशनेन कदाचन । करजैः करज-च्छेदं करेणैव विवर्जयेत्
notpāṭayel loma-nakhaṃ daśanena kadācana | karajaiḥ karaja-cchedaṃ kareṇaiva vivarjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपद्वारे न गन्तव्यं स्व-वेश्म-पर-वेश्मनोः । उत्कोच-द्युत-दौत्यार्थ-द्रव्यं दूरात् परित्यजेत्
apadvāre na gantavyaṃ sva-veśma-para-veśmanoḥ | utkoca-dyuta-dautyārtha-dravyaṃ dūrāt parityajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्ठीवनं च श्लेष्माणं गृहाद् दूरे विनिक्षिपेत् । उद्धृत्य पञ्च मृत्-पिण्डान् स्नायात् पर-जलाशये । अनुद्धृत्य च तत्-कर्तुर् एनसः स्यात् तुरीय-भाक्
niṣṭhīvanaṃ ca śleṣmāṇaṃ gṛhād dūre vinikṣipet | uddhṛtya pañca mṛt-piṇḍān snāyāt para-jalāśaye | anuddhṛtya ca tat-kartur enasaḥ syāt turīya-bhāk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मे- यस् तु पाणि-तले भुङ्क्ते यस् तु फुत्कार-संयुतम् । प्रसृताङ्गुलिभिर् यस् तु तस्य गो-मांसवच् च तत्
brāhme- yas tu pāṇi-tale bhuṅkte yas tu phutkāra-saṃyutam | prasṛtāṅgulibhir yas tu tasya go-māṃsavac ca tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्रि-स्मृतौ- न्यूनाधिक-स्तनी या गौर् याथवाभक्ष्य-चारिणी । तयोर् दुग्धं न होतव्यं न पातव्यं कदाचन
atri-smṛtau- nyūnādhika-stanī yā gaur yāthavābhakṣya-cāriṇī | tayor dugdhaṃ na hotavyaṃ na pātavyaṃ kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजा गावो महिष्यश् च यामेध्यम् अपि भक्षयेत् । हव्ये कव्ये च तद्-दुग्धं गोमयं च विवर्जयेत्
ajā gāvo mahiṣyaś ca yāmedhyam api bhakṣayet | havye kavye ca tad-dugdhaṃ gomayaṃ ca vivarjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गुल्या दन्त-काष्ठं च प्रत्यक्ष-लवणं तथा । मृत्तिका-प्राशनं चैव तुल्यं गोमांस-भक्षणैः
aṅgulyā danta-kāṣṭhaṃ ca pratyakṣa-lavaṇaṃ tathā | mṛttikā-prāśanaṃ caiva tulyaṃ gomāṃsa-bhakṣaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्रापवादो मनु-स्मृतौ- सामुद्रं सैन्धवं चैव लवणे परमाद्भुते । प्रत्यक्षे अपि ते ग्राह्ये निषेधस् त्व् अन्य-गोचरः
atrāpavādo manu-smṛtau- sāmudraṃ saindhavaṃ caiva lavaṇe paramādbhute | pratyakṣe api te grāhye niṣedhas tv anya-gocaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्रि-स्मृतौ- दिवा कपित्थ-च्छाया च निशायां दधि-भोजनम् । कार्पासं दन्त-काष्ठं च शक्राद् अपि हरेत् श्रियम्
atri-smṛtau- divā kapittha-cchāyā ca niśāyāṃ dadhi-bhojanam | kārpāsaṃ danta-kāṣṭhaṃ ca śakrād api haret śriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णु-स्मृतौ च- कपिलायाः पयः पीत्वा शूद्रस् तु नरकं व्रजेत् । होम-शेषं पिबेद् विप्रो विप्रः स्याद् अन्यथा पशुः
viṣṇu-smṛtau ca- kapilāyāḥ payaḥ pītvā śūdras tu narakaṃ vrajet | homa-śeṣaṃ pibed vipro vipraḥ syād anyathā paśuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिहर्तुं पुनर् लेखं तत्-तत्-शास्त्रोक्तम् अन्यथा । यद् अत्र लिखितं किञ्चित् तत् क्षन्तव्यं महात्मभिः
parihartuṃ punar lekhaṃ tat-tat-śāstroktam anyathā | yad atra likhitaṃ kiñcit tat kṣantavyaṃ mahātmabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचाराश् चेदृशाः सन्ति परेऽपि बहुलाः सताम् । ते लोक-शास्त्रतो ज्ञेया अपेक्ष्या यदि वैष्णवैः
ācārāś cedṛśāḥ santi pare'pi bahulāḥ satām | te loka-śāstrato jñeyā apekṣyā yadi vaiṣṇavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यत्वम् एषां माहात्म्यम् अप्य् अत्र लिखितात् पुरा । सद्-आचारस्य नित्यत्वान् माहात्म्याच् च सुसिध्यति
nityatvam eṣāṃ māhātmyam apy atra likhitāt purā | sad-ācārasya nityatvān māhātmyāc ca susidhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.