Jiva Gosvamin: Gopalacampu, Purvacampu 1.22

गत्वा काम्यकम् अद्रि-धातु-रुचिमुक् कुर्वन् व्रजं दक्षिणं घर्मर्तौ धवलानिखव्रशततृड्-निर्जिष्णु-कृष्णां व्रजन् । वृक्षान् सुष्ठु पथि स्तुवन् धवलया पीतां च कृष्णां पिबन् क्षुद्-व्याजाद् अधियज्ञ-पत्नि-करुणा-कारी हरिः पातु वः

gatvā kāmyakam adri-dhātu-rucimuk kurvan vrajaṃ dakṣiṇaṃ gharmartau dhavalānikhavraśatatṛḍ-nirjiṣṇu-kṛṣṇāṃ vrajan | vṛkṣān suṣṭhu pathi stuvan dhavalayā pītāṃ ca kṛṣṇāṃ piban kṣud-vyājād adhiyajña-patni-karuṇā-kārī hariḥ pātu vaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेनाङ्गत एव किन्तु गुणतोऽ प्य् अद्धा महान्तो मता यत् तापादि-निवारणैः स्व-वपुषो जीवानवन्तः स्थिताः । एषाम् एव च जन्म यत् तु फलवद् दृश्येत तच् चेत्थम् अप्य् ऊहध्वं यद् अशेष-जीवनतया राजन्त्य् अमी सर्वतः

etenāṅgata eva kintu guṇato' py addhā mahānto matā yat tāpādi-nivāraṇaiḥ sva-vapuṣo jīvānavantaḥ sthitāḥ | eṣām eva ca janma yat tu phalavad dṛśyeta tac cettham apy ūhadhvaṃ yad aśeṣa-jīvanatayā rājanty amī sarvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं च- फलैः पुष्पैश् छाया-च्छदन-समिद्-आद्यैश् च तरवः स्वभावाद् विश्वेषाम् उपकृति-विधा धन्य-तनवः । नराः कर्ह्य् अप्य् एके विधि-वशतया तत्-कृति-कृतस् ततो भक्ताः पूर्वे सुकृतम् अनु भाक्ताः किल परे

kiṃ ca- phalaiḥ puṣpaiś chāyā-cchadana-samid-ādyaiś ca taravaḥ svabhāvād viśveṣām upakṛti-vidhā dhanya-tanavaḥ | narāḥ karhy apy eke vidhi-vaśatayā tat-kṛti-kṛtas tato bhaktāḥ pūrve sukṛtam anu bhāktāḥ kila pare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाचो-युक्ति-पटुर् यत्र त्वं वदावदतां गतः । वाचस्पतिश् च तत्र स्यान् न वाचः-पतिर् अण्व् अपि

vāco-yukti-paṭur yatra tvaṃ vadāvadatāṃ gataḥ | vācaspatiś ca tatra syān na vācaḥ-patir aṇv api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यज्जन्न् अङ्घ्रिप-शंसन-स्ववचनं यज्ञाङ्गनानुग्रहं चात्मीयागमि भोज्य-वर्त्म स यदा सन्त्यज्य कृष्णां गतः । तर्हि स्वच्छतरा हिमाः शुभ-कराः स्वादूर् अपः पीतवान् अघ्न्यानां निकरस् ततः स्वयम् अपुर् गोपालकास् तन्-मुखाः

vyajjann aṅghripa-śaṃsana-svavacanaṃ yajñāṅganānugrahaṃ cātmīyāgami bhojya-vartma sa yadā santyajya kṛṣṇāṃ gataḥ | tarhi svacchatarā himāḥ śubha-karāḥ svādūr apaḥ pītavān aghnyānāṃ nikaras tataḥ svayam apur gopālakās tan-mukhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौरभ्यं धूम-धारा यजुर्-अनुपठनं शुभ्र-शाला द्विजानां गत्यागत्यादि-चेष्टाः शुभ-युत-हुतभुग्-वेदि-भाग्-ऋत्विजश् च । गत्वा नत्वाप्य् अभीक्ष्णं पुटित-करतया नादरेऽ प्य् अस्थुर् एते यस्माद् ब्रह्मण्य-देव-स्वतुलित-सुहृदः किन्त्व् इदं मां दुनोति

saurabhyaṃ dhūma-dhārā yajur-anupaṭhanaṃ śubhra-śālā dvijānāṃ gatyāgatyādi-ceṣṭāḥ śubha-yuta-hutabhug-vedi-bhāg-ṛtvijaś ca | gatvā natvāpy abhīkṣṇaṃ puṭita-karatayā nādare' py asthur ete yasmād brahmaṇya-deva-svatulita-suhṛdaḥ kintv idaṃ māṃ dunoti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हुं फट् श्रौषड्-वौषड् इत्य् एवम् आद्याः शब्दाः यस्मिन् न क्वचित् कृष्ण-मुख्याः । तस्मिंस् तेषां किं रुचिः स्यात् परन्तु श्री-कृष्णार्थं किं न ते मानयन्ति

huṃ phaṭ śrauṣaḍ-vauṣaḍ ity evam ādyāḥ śabdāḥ yasmin na kvacit kṛṣṇa-mukhyāḥ | tasmiṃs teṣāṃ kiṃ ruciḥ syāt parantu śrī-kṛṣṇārthaṃ kiṃ na te mānayanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमानिनां यथा धर्मः स्थितस् तद्वन् न मानिनाम् । अद्यापि चेन् न प्रतीथ द्राक् तत्-पत्नीः प्रतीत च

amānināṃ yathā dharmaḥ sthitas tadvan na māninām | adyāpi cen na pratītha drāk tat-patnīḥ pratīta ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा कापि ध्वनि-माधुरी-स्वर-कला-राग-वल्ल-वल्गुता वर्ण-न्यास-शुभंयुता कवि-जन-स्तव्यार्थ-चित्र-प्रथा । कंसारेर् गुण-रूप-केलि-कलना बाष्पादिभिः सार्द्रता यज्ञ-स्त्री-कलिता क्रमाद् इह सखीन् आर्द्रान् अकार्षीन् मुहुः

sā kāpi dhvani-mādhurī-svara-kalā-rāga-valla-valgutā varṇa-nyāsa-śubhaṃyutā kavi-jana-stavyārtha-citra-prathā | kaṃsārer guṇa-rūpa-keli-kalanā bāṣpādibhiḥ sārdratā yajña-strī-kalitā kramād iha sakhīn ārdrān akārṣīn muhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गवाध्व-सम्बन्ध-निबन्ध-वस्त्रवान् प्रशस्त-वेत्रान् मुरली-पुरस्कृतान् । पिञ्छावतंसान् अवतंस-सुन्दरान् विलोक्य कृष्णागम् अप्य् अमंसत

gavādhva-sambandha-nibandha-vastravān praśasta-vetrān muralī-puraskṛtān | piñchāvataṃsān avataṃsa-sundarān vilokya kṛṣṇāgam apy amaṃsata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश् च यत् कृष्ण-समागमं ते व्यजिज्ञपन् विज्ञ-वराः प्रणम्य । तास् तद् द्विरुक्तायितम् अप्य् अपूर्वं पूर्वं च मत्वा न विदुः स्म कृत्यम्

tataś ca yat kṛṣṇa-samāgamaṃ te vyajijñapan vijña-varāḥ praṇamya | tās tad dviruktāyitam apy apūrvaṃ pūrvaṃ ca matvā na viduḥ sma kṛtyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्याजस्र-दिदृक्षया विदलित-प्रायाः सदामूः स्थितास् तस्य प्राण-सुहृद्-वराः स्वयम् अमी तत्-प्रेरणाद् आगताः । तत्-सम्प्राप्तिम् अवादिषुः पुनर् अदः प्रार्थ्यं च किञ्चित् तद् अप्य् अन्नं तत्र कथं कथं कथय ताः प्राप्स्यन्ति धैर्य-स्थितिम्

yasyājasra-didṛkṣayā vidalita-prāyāḥ sadāmūḥ sthitās tasya prāṇa-suhṛd-varāḥ svayam amī tat-preraṇād āgatāḥ | tat-samprāptim avādiṣuḥ punar adaḥ prārthyaṃ ca kiñcit tad apy annaṃ tatra kathaṃ kathaṃ kathaya tāḥ prāpsyanti dhairya-sthitim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश् च- योग्यम् अत्र किम् अयोग्यम् इत्य् अमू- नेयभोज्य-विवृताव् अनिर्णयाः । तत्-तदीयम् अखिलं च भाजनं क्षिप्रम् आददत विप्र-सुभ्रुवः

tataś ca- yogyam atra kim ayogyam ity amū- neyabhojya-vivṛtāv anirṇayāḥ | tat-tadīyam akhilaṃ ca bhājanaṃ kṣipram ādadata vipra-subhruvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ पुरस्कृत-गोप-सुतायुता विविध-भोजन-भाजन-मस्तकाः । प्रतिपद-क्रमणं कियद् अग्रतः स इति तर्षि-गिरः परिचक्रमुः

atha puraskṛta-gopa-sutāyutā vividha-bhojana-bhājana-mastakāḥ | pratipada-kramaṇaṃ kiyad agrataḥ sa iti tarṣi-giraḥ paricakramuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आमोदः कान्ति-पूरः सुखददपदता गर्जद् ऊर्जस्वि-भाषा विद्युद् विद्युद्-घन-श्रीः स्मित-वदन-विधु-द्योत-लक्ष्मी-प्रचारः । आयान्त्व् इत्य् उक्ति-हस्त-प्रथन-मधुरिमा यत्-क्रमाद् आविरासीत् कंसारातेस् तद् आसां प्रतिपदम् उदभूद् बाढम् आकर्षणाय

āmodaḥ kānti-pūraḥ sukhadadapadatā garjad ūrjasvi-bhāṣā vidyud vidyud-ghana-śrīḥ smita-vadana-vidhu-dyota-lakṣmī-pracāraḥ | āyāntv ity ukti-hasta-prathana-madhurimā yat-kramād āvirāsīt kaṃsārātes tad āsāṃ pratipadam udabhūd bāḍham ākarṣaṇāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यामुने समम् अशोक-कानने गोपकैः स विहरन् मुदान्वितः । ऐक्षि भूसुर-वधूभिर् ईक्ष्यतां ध्यानम् एव गतम् इत्य् अमानि च

yāmune samam aśoka-kānane gopakaiḥ sa viharan mudānvitaḥ | aikṣi bhūsura-vadhūbhir īkṣyatāṃ dhyānam eva gatam ity amāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र भूसुर-भार्यास् तं सुर-भाव्य-पदं ययुः । अशोक-काननं तत् तु बभूवाशोक-काननम्

yatra bhūsura-bhāryās taṃ sura-bhāvya-padaṃ yayuḥ | aśoka-kānanaṃ tat tu babhūvāśoka-kānanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णम् अपश्यन् पीत-दुकूलम् । बिभ्रतम् अर्चिततमम् अर्चिर् नव-घन-चपलारुचि-मूलम् ॥ध्रुवम्॥अ॥ शिरसि शिखण्डावलिम् उरसि स्रजम् अपि दधतं गिरि-धातुम् । इन्द्रधनुर् युग-मध्य-मधुरतर-सन्ध्यां धुर्वम् अतियातुम् ॥ब्॥ उदयद्-अरुण-दर-किरणं तम इव विरचित-चिरतर-शोभम् । नव-किसलय-दल-वलितं कच-कुलम् अनु कलिताखिल-लोभम् ॥च्॥ भालोपरि-मिलद्-अलक-ततिं श्रुति-कुमुदम् उदञ्चि कपोलम् । स्मित-मुखम् उपमित-लक्षण-तारा-युग-धर-शशदर-गोलम् ॥द्॥ कृत-नट-वेष-विशेष-विलक्षण-लक्षण-क्षणम् उपचित-रूपम् । कर्तुम् इवामृत-वृष्टिम् उदितम् इह कञ्चन जलधर-भूपम् ॥ए॥ चित्रं तत्र च मित्र-स्कन्धार्पित-बन्धावर-हस्तम् । निर्मल-कमल-विधूनन-दक्षिण-दक्षिण-कर-रुचि-शस्तम् ॥फ़्॥ज्ग्च् १,२२।२१॥ इति । श्रुत्वा शश्वत् स्फुटम् अहह यं द्रष्टुम् आशा निबद्धा स द्राग् ऐक्षि स्वयम् इति गतस् तत्-कृतस् ताप-वर्गः । यः कश्चिद् वा व्यवहिततया तस्य लेशस् तु शिष्टः सोऽ प्य् आवेशान् मिलन-तुलितात् तासु न स्फूर्तिम् आप

kṛṣṇam apaśyan pīta-dukūlam | bibhratam arcitatamam arcir nava-ghana-capalāruci-mūlam ||dhruvam||a|| śirasi śikhaṇḍāvalim urasi srajam api dadhataṃ giri-dhātum | indradhanur yuga-madhya-madhuratara-sandhyāṃ dhurvam atiyātum ||b|| udayad-aruṇa-dara-kiraṇaṃ tama iva viracita-ciratara-śobham | nava-kisalaya-dala-valitaṃ kaca-kulam anu kalitākhila-lobham ||c|| bhālopari-milad-alaka-tatiṃ śruti-kumudam udañci kapolam | smita-mukham upamita-lakṣaṇa-tārā-yuga-dhara-śaśadara-golam ||d|| kṛta-naṭa-veṣa-viśeṣa-vilakṣaṇa-lakṣaṇa-kṣaṇam upacita-rūpam | kartum ivāmṛta-vṛṣṭim uditam iha kañcana jaladhara-bhūpam ||e|| citraṃ tatra ca mitra-skandhārpita-bandhāvara-hastam | nirmala-kamala-vidhūnana-dakṣiṇa-dakṣiṇa-kara-ruci-śastam ||f||JGc 1,22.21|| iti | śrutvā śaśvat sphuṭam ahaha yaṃ draṣṭum āśā nibaddhā sa drāg aikṣi svayam iti gatas tat-kṛtas tāpa-vargaḥ | yaḥ kaścid vā vyavahitatayā tasya leśas tu śiṣṭaḥ so' py āveśān milana-tulitāt tāsu na sphūrtim āpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मान् यम् उपकर्तुं वाञ्छति तद्-ऋते स तु सङ्कुचन्न् आस्ते । इति सङ्कुचितात्मानः स्वयम् अनुजानन्तु तत् तु भू-देव्यः

asmān yam upakartuṃ vāñchati tad-ṛte sa tu saṅkucann āste | iti saṅkucitātmānaḥ svayam anujānantu tat tu bhū-devyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मद्-दर्शन-मात्रं यद् वोऽ भीष्टं तद् एव युक्तं च । तत्र हि हेतुर् यूयं तादृश-सुष्ठु-स्वभावाः स्थ

asmad-darśana-mātraṃ yad vo' bhīṣṭaṃ tad eva yuktaṃ ca | tatra hi hetur yūyaṃ tādṛśa-suṣṭhu-svabhāvāḥ stha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मद्-विषया वः प्रीतिः कौशल्याद् एव नान्यतः सचते । यन् मयि कुशलाः सर्वे वीक्ष्यन्ते प्रीति-कर्तारः

mad-viṣayā vaḥ prītiḥ kauśalyād eva nānyataḥ sacate | yan mayi kuśalāḥ sarve vīkṣyante prīti-kartāraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्याम्य् अहम् इह सर्वं मत्-प्रेमांशाद् अशेषग-प्रीतिम् । निरुपधि यन् मयि जन्तुः प्रीणात्य् अन्यत्र सोपाधि

paśyāmy aham iha sarvaṃ mat-premāṃśād aśeṣaga-prītim | nirupadhi yan mayi jantuḥ prīṇāty anyatra sopādhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वत्र तु मत्-स्फूर्तिर् न भवति बत सर्वदेति पूर्तिर् नः । भवतीर् अनु सा नित्या यैव च मत्-सन्निधान-रूपैव ॥ज्ग्च् १,२२।२९॥तस्मात् पति-सुत-वलितं निलयं त्वरया प्रयात ता यूयम् । मम च ततः सुखम् उच्चैः सामञ्जस्यं हि सर्वतो वश्मि

sarvatra tu mat-sphūrtir na bhavati bata sarvadeti pūrtir naḥ | bhavatīr anu sā nityā yaiva ca mat-sannidhāna-rūpaiva ||JGc 1,22.29||tasmāt pati-suta-valitaṃ nilayaṃ tvarayā prayāta tā yūyam | mama ca tataḥ sukham uccaiḥ sāmañjasyaṃ hi sarvato vaśmi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्-प्रकारम् अपि नार्हसि वक्तुम् ईश प्राहुर् भवान् इव भवान् इति तत् प्रसीद । सत्यं कुरुष्व करवाम किम् एवम् अङ्गी- कारं निजाङ्घ्रि-परिवार-दशां दिशस्व

etat-prakāram api nārhasi vaktum īśa prāhur bhavān iva bhavān iti tat prasīda | satyaṃ kuruṣva karavāma kim evam aṅgī- kāraṃ nijāṅghri-parivāra-daśāṃ diśasva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विहाय सुहृदः परान् व्रज-नरेश-गेहेश्वरी- पदाम्बुजम् उपाश्रिताः परिचरेम तं त्वा सदा । इमां वचन-चातुरीं बत तुरीय-पूर्तिं गताम् उरीकुरु पुरु-श्रवः श्रवण-मङ्गल श्रीपते

vihāya suhṛdaḥ parān vraja-nareśa-geheśvarī- padāmbujam upāśritāḥ paricarema taṃ tvā sadā | imāṃ vacana-cāturīṃ bata turīya-pūrtiṃ gatām urīkuru puru-śravaḥ śravaṇa-maṅgala śrīpate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा वो बान्धवा नाभ्यसूयेरन् न च मज्जनाः । सुरेशाश् चानुमोदेरंस् तथा कुरुत नान्यथा ॥ज्ग्च् १,२२।३३॥युष्माकं विप्र-भार्याणां परिचर्यार्थम् आहृतिः । केनापि नानुमोद्येत प्रतीक्ष्य समयस् ततः

yathā vo bāndhavā nābhyasūyeran na ca majjanāḥ | sureśāś cānumoderaṃs tathā kuruta nānyathā ||JGc 1,22.33||yuṣmākaṃ vipra-bhāryāṇāṃ paricaryārtham āhṛtiḥ | kenāpi nānumodyeta pratīkṣya samayas tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यां याम् आशाम् अहह वनितास् ता द्विजानाम् अपश्यन्न् आशा-पूर्तिं प्रतिपद असाव् आचरत् तासु शीघ्रम् । सा हि श्यामं कनक-वसनं वीक्षिताकारम् आसां वारं वारं दृशि विदधती चित्र-भावं चकार

yāṃ yām āśām ahaha vanitās tā dvijānām apaśyann āśā-pūrtiṃ pratipada asāv ācarat tāsu śīghram | sā hi śyāmaṃ kanaka-vasanaṃ vīkṣitākāram āsāṃ vāraṃ vāraṃ dṛśi vidadhatī citra-bhāvaṃ cakāra

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्न-पात्राणि पात्राणि रत्नानां वीक्ष्य सक्षणाः । गृहाणि च गृहाधीशा न हीशामासुर् ऊहितुम्

anna-pātrāṇi pātrāṇi ratnānāṃ vīkṣya sakṣaṇāḥ | gṛhāṇi ca gṛhādhīśā na hīśāmāsur ūhitum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाल्य-क्रीडा-कृईत-फलेनानेन मणि-पूरितान् । स्व-गृहान् वीक्ष्य ते विप्राः स्व-पत्नी-मतिम् अन्वयुः

bālya-krīḍā-kṛīta-phalenānena maṇi-pūritān | sva-gṛhān vīkṣya te viprāḥ sva-patnī-matim anvayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मै विश्व-जनीनाय यास् तद्-भोगीनम् आहरन् । ता एवासन्न् आत्मनीना दीनास् तु बत मादृशाः

tasmai viśva-janīnāya yās tad-bhogīnam āharan | tā evāsann ātmanīnā dīnās tu bata mādṛśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मा जीवन् यस्य कृष्णाय क्रमते चक्षुर् आदि न । म्रियमाणश् च मा यस्य तस्मै तन् न प्रवर्तते

mā jīvan yasya kṛṣṇāya kramate cakṣur ādi na | mriyamāṇaś ca mā yasya tasmai tan na pravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स किञ्जीवः स कुब्रह्मः सुपर्व-हतकश् च सः । राजीव-नयनं यस् तु नाजीवनतया भजेत्

sa kiñjīvaḥ sa kubrahmaḥ suparva-hatakaś ca saḥ | rājīva-nayanaṃ yas tu nājīvanatayā bhajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ कृष्णाय तृष्णां ते दधुर् वृष्णि-पुर-द्विजाः । किन्तु धृष्णक् कंस-भिया नाजग्मुः कृष्णम् ईक्षितुम्

atha kṛṣṇāya tṛṣṇāṃ te dadhur vṛṣṇi-pura-dvijāḥ | kintu dhṛṣṇak kaṃsa-bhiyā nājagmuḥ kṛṣṇam īkṣitum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकेन केनचित् पूर्वं भार्यामार्यातिगम् इव । निवार्य वार्यतालब्धा वार्यतायाम् इति श्रुतम्

ekena kenacit pūrvaṃ bhāryāmāryātigam iva | nivārya vāryatālabdhā vāryatāyām iti śrutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणाद् उच्चैः क्षणान् नीचैर् गति-भाजां कनीयसाम् । रेणूनाम् इव कार्माणां विषमा रीतिर् ईक्ष्यते

kṣaṇād uccaiḥ kṣaṇān nīcair gati-bhājāṃ kanīyasām | reṇūnām iva kārmāṇāṃ viṣamā rītir īkṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वी कृष्णस्य सेवायाम् इष्टी वा तत्र यः सदा । अधीती वा भागवते भक्त-पूर्वी स तं भजेत्

pūrvī kṛṣṇasya sevāyām iṣṭī vā tatra yaḥ sadā | adhītī vā bhāgavate bhakta-pūrvī sa taṃ bhajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

॥ज्ग्च् १,२२।४५॥ मिस्सिन्ग्! सोऽ यं श्री-गोकुलाधीश कुलाधीशस् तवोदितः । आकर्षणाद् गुणा यस्य सर्वान् अनुगुणान् व्यधुः

||JGc 1,22.45|| MISSING! so' yaṃ śrī-gokulādhīśa kulādhīśas tavoditaḥ | ākarṣaṇād guṇā yasya sarvān anuguṇān vyadhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.