Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·1·1.1·1.1.42

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 1.1.42

JV 1.1.42

उपचारः - उपपयः-कारः, उपपयः-कामः । विसर्जनीय-स्थानिकस्य स-कारस्य उपचारः इति सञ्ज्ञा । तत्र अव्ययीभावस्य अव्ययत्वे अतः कृ-कमि-कंस-कुम्भ-पात्र-कुशा-कर्णी-ष्व् अनव्ययस्य (*८,३।४६) इति पर्युदासः सिद्धो भवति । सर्वम् इदं काण्डं स्वर-अदाव् अपि पठ्यते । पुनर् वचनम् अनित्यत्वज्ञापन-अर्थम् । तेन अयं कार्य-नियमः सिद्धो भवति । इह च -- पुरा सूर्यस्योदेतोर्-आधेयः, पुरा क्रूरस्य विसृपो विरप्शिन् इति न ल-उ-उक-अव्यय-निष्ठा-खल्-अर्थ-तृनाम् (*२,३।६९) इति षष्ठी-प्रतिषेधो न भवति ॥ शि सर्वनाम-स्थानम्

upacāraḥ - upapayaḥ-kāraḥ, upapayaḥ-kāmaḥ / visarjanīya-sthānikasya sa-kārasya upacāraḥ iti sañjñā / tatra avyayībhāvasya avyayatve ataḥ kṛ-kami-kaṃsa-kumbha-pātra-kuśā-karṇī-ṣv anavyayasya (*8,3.46) iti paryudāsaḥ siddho bhavati / sarvam idaṃ kāṇḍaṃ svara-adāv api paṭhyate / punar vacanam anityatvajñāpana-artham / tena ayaṃ kārya-niyamaḥ siddho bhavati / iha ca -- purā sūryasyodetor-ādheyaḥ, purā krūrasya visṛpo virapśin iti na la-u-uka-avyaya-niṣṭhā-khal-artha-tṛnām (*2,3.69) iti ṣaṣṭhī-pratiṣedho na bhavati // śi sarvanāma-sthānam

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/1.1.42

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 1.1.42, in HREEM (hreem.cc/library/JV/1.1.42), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text