Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·1·1.1·1.1.5

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 1.1.5

JV 1.1.5

धात्व्-एकदेशो धातुः, तस्य लोपो यस्मिन्न् आर्धधातुके तद्-आर्धधातुकं धातु-लोपं, तत्र ये गुण-वृद्धी प्राप्नुतः, ते न भवतः । लोलुवः । पोपुवः । मरीमृजः । लोलूय-आदिभ्यो यङन्तेभ्यः पच-आद्य्-अचि विहिते यङो ऽचि च (*२,४।७४) इति यङो लुकि कृते तम् एव अचम् आश्रित्य ये गुण-वृद्धी प्राप्ते तयोः प्रतिषेधः । धातु-ग्रहणं किम् ? लूञ्, लविता । रेडसि । पर्णं न वेः । अनुबन्ध-प्रत्यय-लोपे मा भूत् । रिषेर्-हि-स-अर्थस्य विच्प्रत्यय-लोप उदाहरणं रेट् इति । आर्धधातुके इति किम् ? त्रिधा बद्धो वृषभो रोरवीति इति । सार्वधातुके मा भूत् । इकः इत्य् एव - अभाजि, रागः । बहुव्रीहि-समाश्रयणं किम् ? क्नोपयति, प्रेद्धम् ॥ क्ङिति च

dhātv-ekadeśo dhātuḥ, tasya lopo yasminn ārdhadhātuke tad-ārdhadhātukaṃ dhātu-lopaṃ, tatra ye guṇa-vṛddhī prāpnutaḥ, te na bhavataḥ / loluvaḥ / popuvaḥ / marīmṛjaḥ / lolūya-ādibhyo yaṅantebhyaḥ paca-ādy-aci vihite yaṅo 'ci ca (*2,4.74) iti yaṅo luki kṛte tam eva acam āśritya ye guṇa-vṛddhī prāpte tayoḥ pratiṣedhaḥ / dhātu-grahaṇaṃ kim ? lūñ, lavitā / reḍasi / parṇaṃ na veḥ / anubandha-pratyaya-lope mā bhūt / riṣer-hi-sa-arthasya vicpratyaya-lopa udāharaṇaṃ reṭ iti / ārdhadhātuke iti kim ? tridhā baddho vṛṣabho roravīti iti / sārvadhātuke mā bhūt / ikaḥ ity eva - abhāji, rāgaḥ / bahuvrīhi-samāśrayaṇaṃ kim ? knopayati, preddham // kṅiti ca

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/1.1.5

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 1.1.5, in HREEM (hreem.cc/library/JV/1.1.5), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text