Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·2·2.1·2.1.37

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 2.1.37

JV 2.1.37

सुप् सुपा इति वर्तते । तस्य विशेषणम् एतत् । तत् इति सर्वनाम्ना चतुर्थ्यन्तस्य अर्थः परामृश्यते । तस्मै इदं तदर्थम् । तदर्थ अर्थ बलि हित सुख रक्षित इत्य् एतैः सह चतुर्थ्यन्तं समस्यते, तत्पुरुषश् च समासो भवति । तदर्थेन प्रकृतिविकारभावे समासो ऽयम् इष्यते । यूपाय दारु यूपदारु । कुण्ड्लाय हिरण्यम् कुण्डलहिरण्यम् । इह न भवति, रन्धनाय स्थली, अवहननाय उलूखलम् इति । तादर्थ्ये चतुर्थी च अस्माद् एव ज्ञापकाद् भवति । अर्थेन नित्यसमासवचनं सर्वलिङ्गता च वक्तव्या । ब्राह्मणार्थं पयः । ब्राह्मणार्था यवागूः । बलि - कुबेराय बलिः कुबेरबलिः । महाराजबलिः । हित - गोहितम् । अश्वहितम् । सुख - गोसुखम् । अश्वसुखम् । रक्षित - गोरक्षितम् । अश्वरक्षितम् ॥ पञ्चमी भयेन

sup supā iti vartate / tasya viśeṣaṇam etat / tat iti sarvanāmnā caturthyantasya arthaḥ parāmṛśyate / tasmai idaṃ tadartham / tadartha artha bali hita sukha rakṣita ity etaiḥ saha caturthyantaṃ samasyate, tatpuruṣaś ca samāso bhavati / tadarthena prakṛtivikārabhāve samāso 'yam iṣyate / yūpāya dāru yūpadāru / kuṇḍlāya hiraṇyam kuṇḍalahiraṇyam / iha na bhavati, randhanāya sthalī, avahananāya ulūkhalam iti / tādarthye caturthī ca asmād eva jñāpakād bhavati / arthena nityasamāsavacanaṃ sarvaliṅgatā ca vaktavyā / brāhmaṇārthaṃ payaḥ / brāhmaṇārthā yavāgūḥ / bali - kuberāya baliḥ kuberabaliḥ / mahārājabaliḥ / hita - gohitam / aśvahitam / sukha - gosukham / aśvasukham / rakṣita - gorakṣitam / aśvarakṣitam // pañcamī bhayena

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/2.1.37

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 2.1.37, in HREEM (hreem.cc/library/JV/2.1.37), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text