एकदेशो ऽस्य अस्ति इत्य् एकदेशी, अवयवी, तद्वाचिना सुबन्तेन सह पूर्व अपर अधर उत्तर इत्य् एते शब्दाः सामर्थ्याद् एकदेशबचनाः समस्यन्ते, तत्पुरुषश् च समासो भवति । एकाधिकरण-ग्रहनम् एकदेशिनो विशेषणम् । एकं चेद् अधिकरणम् एकद्रव्यम् एकदेशि भवति । षष्ठीसमास-अपवदो ऽयं योगः । पूर्वं कायस्य पूर्वकायः । अपरकायः । अधरकायः । उत्तरकायः । एकदेशिना इति किम् ? पूर्वं न अभेः कायस्य । एकाधिकरणे इति किम् ? पूर्वं छात्राणाम् आमन्त्रय । कथं मध्याह्नः, सायाह्नः इति ? सङ्ख्या-वि-साय्-अपूर्वस्य अह्नस्य अहन्न् अन्यतरस्यां ङौ (*६,३।११०) इति ज्ञापकात् सर्वणैकदेश-शब्देन अह्नः समासो भवति ॥ अर्धं नपुंसकम्
ekadeśo 'sya asti ity ekadeśī, avayavī, tadvācinā subantena saha pūrva apara adhara uttara ity ete śabdāḥ sāmarthyād ekadeśabacanāḥ samasyante, tatpuruṣaś ca samāso bhavati / ekādhikaraṇa-grahanam ekadeśino viśeṣaṇam / ekaṃ ced adhikaraṇam ekadravyam ekadeśi bhavati / ṣaṣṭhīsamāsa-apavado 'yaṃ yogaḥ / pūrvaṃ kāyasya pūrvakāyaḥ / aparakāyaḥ / adharakāyaḥ / uttarakāyaḥ / ekadeśinā iti kim ? pūrvaṃ na abheḥ kāyasya / ekādhikaraṇe iti kim ? pūrvaṃ chātrāṇām āmantraya / kathaṃ madhyāhnaḥ, sāyāhnaḥ iti ? saṅkhyā-vi-sāy-apūrvasya ahnasya ahann anyatarasyāṃ ṅau (*6,3.110) iti jñāpakāt sarvaṇaikadeśa-śabdena ahnaḥ samāso bhavati // ardhaṃ napuṃsakam
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.