अनभिहिते इत्य् अधिकारो ऽयं वेदितव्यः । यद् इत ऊर्ध्वम् अनुक्रमिष्यामः, अनभिहिते इत्य् एवं तद् वेदितव्यम् । अनभिहिते अनुक्ते, अनिर्दिष्टे कर्मादौ विभक्तिर् भवति । केन अनभिहिते ? तिङ्-कृत्-तद्धित-समासैः परिसङ्ख्यानम् । वक्ष्यति, कर्मणि द्वितीया (*२,३।२) - कटं कर्तोति । ग्रामं गच्छति । अनभिहिते इति किम् ? तिङ् - क्रियते कटः । कृत् - कृतः कटः । तद्धितः - शत्यः । शतिकः । समासः - प्राप्तम् उदकं यं ग्रामं प्राप्तोदको ग्रामः । परिसङ्ख्यानं किम् ? कटं करोति भीष्ममुदारं दर्शनीयम् । वहुषु बहुवचनम् इत्य् एवम् आदिना सङ्ख्या वच्यत्वेन विभक्तीनाम् उपदिष्टाः, तत्र विशेषण-अर्थम् इदम् आरभ्यते - अनभिहितकर्माद्याश्रयेष्वेकत्वादिषु द्वितीयादयो वेदितव्याः इति ॥ कर्मणि द्वितीया
anabhihite ity adhikāro 'yaṃ veditavyaḥ / yad ita ūrdhvam anukramiṣyāmaḥ, anabhihite ity evaṃ tad veditavyam / anabhihite anukte, anirdiṣṭe karmādau vibhaktir bhavati / kena anabhihite ? tiṅ-kṛt-taddhita-samāsaiḥ parisaṅkhyānam / vakṣyati, karmaṇi dvitīyā (*2,3.2) - kaṭaṃ kartoti / grāmaṃ gacchati / anabhihite iti kim ? tiṅ - kriyate kaṭaḥ / kṛt - kṛtaḥ kaṭaḥ / taddhitaḥ - śatyaḥ / śatikaḥ / samāsaḥ - prāptam udakaṃ yaṃ grāmaṃ prāptodako grāmaḥ / parisaṅkhyānaṃ kim ? kaṭaṃ karoti bhīṣmamudāraṃ darśanīyam / vahuṣu bahuvacanam ity evam ādinā saṅkhyā vacyatvena vibhaktīnām upadiṣṭāḥ, tatra viśeṣaṇa-artham idam ārabhyate - anabhihitakarmādyāśrayeṣvekatvādiṣu dvitīyādayo veditavyāḥ iti // karmaṇi dvitīyā
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.