Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·3·3.2·3.2.116

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 3.2.116

JV 3.2.116

भूतानद्यतने इति वर्तते । तस्य विशेषणं परोक्ष-ग्रहणम् । घूतानद्यतन-परोक्षे ऽर्थे वर्तमनाद् धात्ः लिट् प्रत्ययो भवति । ननु धात्व्-अर्थः सर्वः परोक्ष एव ? सत्यम् एतत् । अस्ति तु लोके धात्व्-अर्थेन अपि कारकेषु प्रत्यक्षाभिमनः । स यत्र न अस्ति तत् परोक्षम् इत्य् उच्यते । चकार । जहार । उत्तम-विषये ऽपि चित्तव्याक्षेपात् परोक्षता सम्भवत्य् एव । तद् यथा - सुप्तो ऽहं किल विललाप । अत्यन्तापह्नवे च लिड् वक्तव्यः । कलिङ्गेषु स्थितो ऽसि ? हानं कलिङ्गञ् जगाम । दक्षिणापथं प्रविष्टो ऽसि ? नाहं दक्षिणापथं प्रविवेश ॥ ह-शश्वतोर् लङ् च

bhūtānadyatane iti vartate / tasya viśeṣaṇaṃ parokṣa-grahaṇam / ghūtānadyatana-parokṣe 'rthe vartamanād dhātḥ liṭ pratyayo bhavati / nanu dhātv-arthaḥ sarvaḥ parokṣa eva ? satyam etat / asti tu loke dhātv-arthena api kārakeṣu pratyakṣābhimanaḥ / sa yatra na asti tat parokṣam ity ucyate / cakāra / jahāra / uttama-viṣaye 'pi cittavyākṣepāt parokṣatā sambhavaty eva / tad yathā - supto 'haṃ kila vilalāpa / atyantāpahnave ca liḍ vaktavyaḥ / kaliṅgeṣu sthito 'si ? hānaṃ kaliṅgañ jagāma / dakṣiṇāpathaṃ praviṣṭo 'si ? nāhaṃ dakṣiṇāpathaṃ praviveśa // ha-śaśvator laṅ ca

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/3.2.116

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 3.2.116, in HREEM (hreem.cc/library/JV/3.2.116), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text