भविष्यति इत्य् एव । क्रिय-अर्थायां क्रियायाम् उपपदे धातोर् भविस्यति कले तुमुन्-ण्वुलौ प्रत्ययौ भवतः । भोक्तुं व्रजति । भोजको व्रजति । भुजिक्रिय-अर्थः व्रजिरत्रोपपदम् । क्रियायाम् इति किम् ? भिक्षिष्य इत्य् अस्य जटाः । क्रिय-अर्थायाम् इति किम् ? धावतस्ते पतिष्यति दण्डः । अथ किमर्थं ण्वुल् विधीयते यावता ण्वुल्-तृचौ (*३,१।१३३) इति सामान्येन विहित एव सो ऽस्मिन्न् अपि विषये भविस्यति ? लृटा क्रियार्थ-उपपदेन बाध्येत । वा ऽसरूप-विधिना सो ऽपि भविस्यति ? एवं तर्हि एतद् ज्ञाप्यते, क्रियायाम् उपपदे क्रियार्थायां वा ऽसरूपेण तृजादयो न भवन्ति इति । तेन कर्ता व्रजति, विक्षिपो व्रजति इत्य् एवम् आदि निवर्त्यते ॥ भाव-वचनाश् च
bhaviṣyati ity eva / kriya-arthāyāṃ kriyāyām upapade dhātor bhavisyati kale tumun-ṇvulau pratyayau bhavataḥ / bhoktuṃ vrajati / bhojako vrajati / bhujikriya-arthaḥ vrajiratropapadam / kriyāyām iti kim ? bhikṣiṣya ity asya jaṭāḥ / kriya-arthāyām iti kim ? dhāvataste patiṣyati daṇḍaḥ / atha kimarthaṃ ṇvul vidhīyate yāvatā ṇvul-tṛcau (*3,1.133) iti sāmānyena vihita eva so 'sminn api viṣaye bhavisyati ? lṛṭā kriyārtha-upapadena bādhyeta / vā 'sarūpa-vidhinā so 'pi bhavisyati ? evaṃ tarhi etad jñāpyate, kriyāyām upapade kriyārthāyāṃ vā 'sarūpeṇa tṛjādayo na bhavanti iti / tena kartā vrajati, vikṣipo vrajati ity evam ādi nivartyate // bhāva-vacanāś ca
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.