Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·3·3.3·3.3.155

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 3.3.155

JV 3.3.155

लिङ् इत्य् एव । सम्भावनम् क्रियासु योग्यताध्यवसानम्, शक्ति-श्रद्धानम् । तदिदानीम् अल्मर्थेन विशेष्यते । तच् चेत् सम्भावनं पर्याप्तमवितथं भवति । सिद्ध-अप्रयोगे इत्य् अलमो विशेषणम् । सिद्धश् चे दलमो ऽप्रयोगः । क्व च असौ सिद्धः ? यत्र गम्यते च-अर्थो न च असौ प्रयुज्यते । तदीदृशे सम्भावनोपाधिके ऽर्थे वर्तमानाद् धातोः लिङ् प्रत्ययो भवति । सर्वलकाराणाम् अपवादः । अपि पर्वतं शिरसा भन्द्यात् । अपि द्रोणपाकं भुञ्जीत । अलम् इति किम् ? विदेशस्थायी देवदत्तः प्रायेन गमिष्यति ग्रामम् । सिद्धाप्रयोगे इति किम् ? अलं देवदत्तो हस्तिनं हनिष्यति । क्रियातिपत्तौ भूते भविष्यति च नित्यं लृङ् भवति ॥ विभाषा धातौ सम्भावन-वचने ऽयदि

liṅ ity eva / sambhāvanam kriyāsu yogyatādhyavasānam, śakti-śraddhānam / tadidānīm almarthena viśeṣyate / tac cet sambhāvanaṃ paryāptamavitathaṃ bhavati / siddha-aprayoge ity alamo viśeṣaṇam / siddhaś ce dalamo 'prayogaḥ / kva ca asau siddhaḥ ? yatra gamyate ca-artho na ca asau prayujyate / tadīdṛśe sambhāvanopādhike 'rthe vartamānād dhātoḥ liṅ pratyayo bhavati / sarvalakārāṇām apavādaḥ / api parvataṃ śirasā bhandyāt / api droṇapākaṃ bhuñjīta / alam iti kim ? videśasthāyī devadattaḥ prāyena gamiṣyati grāmam / siddhāprayoge iti kim ? alaṃ devadatto hastinaṃ haniṣyati / kriyātipattau bhūte bhaviṣyati ca nityaṃ lṛṅ bhavati // vibhāṣā dhātau sambhāvana-vacane 'yadi

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/3.3.155

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 3.3.155, in HREEM (hreem.cc/library/JV/3.3.155), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text