Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·3·3.3·3.3.164

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 3.3.164

JV 3.3.164

प्रेषणं प्रैषः । कामचार-अभ्यनुज्ञानम् अतिसर्गः । निमित्त-भूतस्य कालस्य अवसरः प्राप्त-कालता । एतेष्व् अर्थेषु धातोः कृत्य-सञ्ज्ञकाः प्रत्ययाः भवन्ति, चकाराल् लोट् च । भवता कटः करणीयः, कर्तव्यः, कृत्यः, कार्यः । लोट् खल्व् अपि - करोतु कटं भवान् इह प्रेषितः, भवान् अतिसृष्टह्, भवतः प्राप्त-कालः कटकरणे । किमर्थं प्रैषादिषु कृत्या विधीयन्ते न सामान्येन, भाव-कर्मणोर् विहिता एव ते प्रैषादिष्व् अन्यत्र च भविष्यन्ति ? विशेष-विहितेन अनेन लोटा बाद्यन्ते । वासरूप-विधिना भविस्यन्ति ? एवं तर्हि ज्ञापयति, स्त्र्य्-अधिकारात् परेण वासरूप-विधिर् नावष्यं भवति इति । विधिप्रैषयोः को विशेष ? केचिद् आहुः, अज्ञातज्ञापनं विधिः, प्रेषणं प्रैषः इति ॥ लिङ् च+ऊर्ध्व-मौहूर्तिके

preṣaṇaṃ praiṣaḥ / kāmacāra-abhyanujñānam atisargaḥ / nimitta-bhūtasya kālasya avasaraḥ prāpta-kālatā / eteṣv artheṣu dhātoḥ kṛtya-sañjñakāḥ pratyayāḥ bhavanti, cakārāl loṭ ca / bhavatā kaṭaḥ karaṇīyaḥ, kartavyaḥ, kṛtyaḥ, kāryaḥ / loṭ khalv api - karotu kaṭaṃ bhavān iha preṣitaḥ, bhavān atisṛṣṭah, bhavataḥ prāpta-kālaḥ kaṭakaraṇe / kimarthaṃ praiṣādiṣu kṛtyā vidhīyante na sāmānyena, bhāva-karmaṇor vihitā eva te praiṣādiṣv anyatra ca bhaviṣyanti ? viśeṣa-vihitena anena loṭā bādyante / vāsarūpa-vidhinā bhavisyanti ? evaṃ tarhi jñāpayati, stry-adhikārāt pareṇa vāsarūpa-vidhir nāvaṣyaṃ bhavati iti / vidhipraiṣayoḥ ko viśeṣa ? kecid āhuḥ, ajñātajñāpanaṃ vidhiḥ, preṣaṇaṃ praiṣaḥ iti // liṅ ca+ūrdhva-mauhūrtike

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/3.3.164

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 3.3.164, in HREEM (hreem.cc/library/JV/3.3.164), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text