तस्-प्रत्ययो यतः स्व-अङ्गात् तद् एवम् उच्यते । तस्-प्रत्यये स्वाङ्ग-वाचिनि उपपदे करोतेः भवतेश् च धात्वोः क्त्वाणमुलौ प्रत्ययौ भवतः । यथा-सङ्ख्यम् अत्र नेष्यते, अस्वरितत्वात् । मुखतः-कृत्य गतः, मुखतः कृत्वा गतः, मुखतः-कारं गतः । मुखतोभूय तिष्ठति, मुखतो भूत्वा तिष्ठति, मुखतोभावं तिष्ठति । पृष्ठतःकृत्य गतः, पृष्ठतः कृत्वा गतः, पृष्ठतः कारं गतः । पृष्ठतोभूय गतः, पृष्ठतो भूत्वा, पृष्ठतोभावम् । स्वाङ्गे इति किम् ? सर्वतः कृत्वा गतः । तस्-ग्रहणं किम् ? मुखीकृत्य गतः । मुखीभूय गतः । प्रत्यय-ग्रहणं किम् ? मुखे तस्यति इति मुखतः, मुखतः कृत्वा गतः ॥ ना-धा-अर्थप्रत्यये च्व्य्-अर्थे
tas-pratyayo yataḥ sva-aṅgāt tad evam ucyate / tas-pratyaye svāṅga-vācini upapade karoteḥ bhavateś ca dhātvoḥ ktvāṇamulau pratyayau bhavataḥ / yathā-saṅkhyam atra neṣyate, asvaritatvāt / mukhataḥ-kṛtya gataḥ, mukhataḥ kṛtvā gataḥ, mukhataḥ-kāraṃ gataḥ / mukhatobhūya tiṣṭhati, mukhato bhūtvā tiṣṭhati, mukhatobhāvaṃ tiṣṭhati / pṛṣṭhataḥkṛtya gataḥ, pṛṣṭhataḥ kṛtvā gataḥ, pṛṣṭhataḥ kāraṃ gataḥ / pṛṣṭhatobhūya gataḥ, pṛṣṭhato bhūtvā, pṛṣṭhatobhāvam / svāṅge iti kim ? sarvataḥ kṛtvā gataḥ / tas-grahaṇaṃ kim ? mukhīkṛtya gataḥ / mukhībhūya gataḥ / pratyaya-grahaṇaṃ kim ? mukhe tasyati iti mukhataḥ, mukhataḥ kṛtvā gataḥ // nā-dhā-arthapratyaye cvy-arthe
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.