ना-अर्थो धा-अर्थश् च प्रत्ययो यस्मात् स एवम् उच्यते । नाधार्थप्रत्यये शब्दे च्व्य्-अर्थे उपपदे कृभ्वोः धात्वोः क्त्वाणमुलौ प्रत्ययु भवतः । अनाना नाना कृत्वा गतः नानाकृत्य गतः, नाना कृत्वा गतः, नानाकारं गतः । विनाकृत्य गतः, विना कृत्वा गतः, विनाकारं गतः । नानाभूय गतः, नाना भूत्वा गतः, नानाभावं गतः । विनाभूय गतः, विना भूत्वा गतः, द्विनाभावं गतः । द्विधाकृत्य गतः, द्विधा कृत्वा गतः, द्विधाकारं गतः । द्विधाभूय गतः, द्विधा भूत्वा गतः, द्विधाभावं गतः । द्वैधंकृत्य गतः, द्वैधं कृत्वा गतः, द्वैधंकारं गतः । द्वैधंभूय गतः, द्वैधं भूत्वा गतः, द्वैधंभावं गतः । प्रत्यय-ग्रहणं किम् ? हिरुक् कृत्वा । पृथक् कृत्वा । च्व्य्-अर्थे इति किम् ? नाना कृत्वा काष्ठानि गतः । धार्थम् अर्थ-ग्रहणम्, ना पुनर् एक एव, विनञ्भ्यां नानाञौ इति ॥ तूष्णीमि भुवः
nā-artho dhā-arthaś ca pratyayo yasmāt sa evam ucyate / nādhārthapratyaye śabde cvy-arthe upapade kṛbhvoḥ dhātvoḥ ktvāṇamulau pratyayu bhavataḥ / anānā nānā kṛtvā gataḥ nānākṛtya gataḥ, nānā kṛtvā gataḥ, nānākāraṃ gataḥ / vinākṛtya gataḥ, vinā kṛtvā gataḥ, vinākāraṃ gataḥ / nānābhūya gataḥ, nānā bhūtvā gataḥ, nānābhāvaṃ gataḥ / vinābhūya gataḥ, vinā bhūtvā gataḥ, dvinābhāvaṃ gataḥ / dvidhākṛtya gataḥ, dvidhā kṛtvā gataḥ, dvidhākāraṃ gataḥ / dvidhābhūya gataḥ, dvidhā bhūtvā gataḥ, dvidhābhāvaṃ gataḥ / dvaidhaṃkṛtya gataḥ, dvaidhaṃ kṛtvā gataḥ, dvaidhaṃkāraṃ gataḥ / dvaidhaṃbhūya gataḥ, dvaidhaṃ bhūtvā gataḥ, dvaidhaṃbhāvaṃ gataḥ / pratyaya-grahaṇaṃ kim ? hiruk kṛtvā / pṛthak kṛtvā / cvy-arthe iti kim ? nānā kṛtvā kāṣṭhāni gataḥ / dhārtham artha-grahaṇam, nā punar eka eva, vinañbhyāṃ nānāñau iti // tūṣṇīmi bhuvaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.