Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·4·4.1·4.1.149

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 4.1.149

JV 4.1.149

कुत्सने इत्य् एव । सौवीरेषु इति प्रकृति-विशेषणम् । वृद्धात् सौवीरगोत्राद् अपत्ये बहुलं ठक् प्रत्ययो भवति कुत्सने गम्यमने । भागवित्तेः भागवित्तिकः । तार्णबिन्दवस्य तार्णबिन्दविकः । पक्षे यथाप्राप्तं फक्, भागवित्तायनः । पक्षे तार्णबिन्दविः । अकशापः शुभ्रादिः, आकशापेयः । तस्य अपत्यम् आकशापेयिकः । पक्षे आकशापेयिः । भागपूर्वपदो वित्तिर् द्वितीयस् तार्णबिन्दवः । तृतीयस् त्वाकशापेयो गोत्राट् ठग् बहुलं ततः ॥ वृद्ध-ग्रहणं स्त्री-निवृत्त्य्-अर्थम् । सौवीरेषु इति किम् ? औपगविर्जाल्मः । कुत्सने इत्य् एव, भागवित्तायनो माणवकः । बहुल-ग्रहणम् उपाधिवैचित्र्य-अर्थम् । गोत्रस्त्रियाः इत्य् आरभ्य चत्वारो योगास् तेषु प्रथमः कुत्सन एव, अन्त्यः सौवीरगोत्र एव, मध्यमौ द्वयोर् अपि । तद् एतद् बहुल-ग्रहणाल् लभ्यते ॥ फेश् छ च

kutsane ity eva / sauvīreṣu iti prakṛti-viśeṣaṇam / vṛddhāt sauvīragotrād apatye bahulaṃ ṭhak pratyayo bhavati kutsane gamyamane / bhāgavitteḥ bhāgavittikaḥ / tārṇabindavasya tārṇabindavikaḥ / pakṣe yathāprāptaṃ phak, bhāgavittāyanaḥ / pakṣe tārṇabindaviḥ / akaśāpaḥ śubhrādiḥ, ākaśāpeyaḥ / tasya apatyam ākaśāpeyikaḥ / pakṣe ākaśāpeyiḥ / bhāgapūrvapado vittir dvitīyas tārṇabindavaḥ / tṛtīyas tvākaśāpeyo gotrāṭ ṭhag bahulaṃ tataḥ // vṛddha-grahaṇaṃ strī-nivṛtty-artham / sauvīreṣu iti kim ? aupagavirjālmaḥ / kutsane ity eva, bhāgavittāyano māṇavakaḥ / bahula-grahaṇam upādhivaicitrya-artham / gotrastriyāḥ ity ārabhya catvāro yogās teṣu prathamaḥ kutsana eva, antyaḥ sauvīragotra eva, madhyamau dvayor api / tad etad bahula-grahaṇāl labhyate // pheś cha ca

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/4.1.149

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 4.1.149, in HREEM (hreem.cc/library/JV/4.1.149), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text