Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·4·4.1·4.1.33

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 4.1.33

JV 4.1.33

प्रकृतिर् निपात्यते, नुगागम् अस्तु विधीयते । अन्तर्वत्-पतिवतोर् नुक् भवति ङीप् च प्रत्ययः, स तु नकारान्तत्वाद् एव सिद्धः । निपातन-सामर्थ्याच् च विशेषे वृत्तिर् भवति । अन्तर्वत् पतिवत् इति गर्भ-भर्तृ-संयोगे । इह न भवति, अन्तरस्यां शालायां विद्यते । पतिमती पॄथीवी । अन्तर्वत् इति मतुब् निपात्यते, वत्वं सिद्धम् । पतिवत् इति वत्वं निपात्यते, मतुप् सिद्धः । अन्तर्वत्नी गर्भिणी । पतिवत्नी जीवपतिः । अन्तर्वत्-पतिवतोस् तु मतुब्वत्वे निपातनात् । गर्भिण्यां जीवपत्यां च वा छन्दसि तु नुग्-विधिः ॥ सान्तर्वत्नी देवानुपैत् । सान्तर्वती देवानुपैत । पतिवत्नी तरुणवत्सा । पतिवती तरुणवत्सा ॥ पत्युर् नो यज्ञसंयोगे

prakṛtir nipātyate, nugāgam astu vidhīyate / antarvat-pativator nuk bhavati ṅīp ca pratyayaḥ, sa tu nakārāntatvād eva siddhaḥ / nipātana-sāmarthyāc ca viśeṣe vṛttir bhavati / antarvat pativat iti garbha-bhartṛ-saṃyoge / iha na bhavati, antarasyāṃ śālāyāṃ vidyate / patimatī pṝthīvī / antarvat iti matub nipātyate, vatvaṃ siddham / pativat iti vatvaṃ nipātyate, matup siddhaḥ / antarvatnī garbhiṇī / pativatnī jīvapatiḥ / antarvat-pativatos tu matubvatve nipātanāt / garbhiṇyāṃ jīvapatyāṃ ca vā chandasi tu nug-vidhiḥ // sāntarvatnī devānupait / sāntarvatī devānupaita / pativatnī taruṇavatsā / pativatī taruṇavatsā // patyur no yajñasaṃyoge

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/4.1.33

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 4.1.33, in HREEM (hreem.cc/library/JV/4.1.33), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text