Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·4·4.1·4.1.90

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 4.1.90

JV 4.1.90

प्राग्दीव्यतः इत्य् एव । यस्कादिभ्यो गोत्रे (*२,४।६३) । इत्य् आदिना येषां गोत्रप्रत्ययानां लुग् उक्तः, तेषामजादौ प्राग्दीव्यतीये विशयभूते प्रतिषिध्यते । गर्गाणाम् छात्राः गार्गीयाः । वात्सीयाः । आत्रेयीयाः । खारपायणीयाः । गोत्रे इति किम् ? कौबलम् । बादरम् । अचि इति किम् ? गर्गेभ्य आगतम् गर्गरूप्यम् । गर्गमयम् । प्राग्दीव्यतः इत्य् एव, गर्गेभ्यो हि तम् गार्गीयम् । गोत्रस्य बहुषु लोपिनो बहुवचनान्तस्य प्रवृत्तौ द्व्येकयोर् अलुक् । बिदानाम् अपत्यं युवा, युवानौ बैदः, बैदौ । वैद-शब्दात् अतः इञ् कृते तस्य च इञः ण्य-क्षत्रिय-आर्ष-ञितो यूनि लुग्-अण्-इञोः (*२,४।५८) इति लुकि रूपम् । एकवचन-द्विवचन-अन्तस्य प्रवृत्तौ बहुषु लोपो यूनि, बैदस्य बैदयोर् वा अपत्यं बहवो माणवकाः बिदाः । नह्यत्राण् बहुषूत्पन्नः ॥ यूनि लुक्

prāgdīvyataḥ ity eva / yaskādibhyo gotre (*2,4.63) / ity ādinā yeṣāṃ gotrapratyayānāṃ lug uktaḥ, teṣāmajādau prāgdīvyatīye viśayabhūte pratiṣidhyate / gargāṇām chātrāḥ gārgīyāḥ / vātsīyāḥ / ātreyīyāḥ / khārapāyaṇīyāḥ / gotre iti kim ? kaubalam / bādaram / aci iti kim ? gargebhya āgatam gargarūpyam / gargamayam / prāgdīvyataḥ ity eva, gargebhyo hi tam gārgīyam / gotrasya bahuṣu lopino bahuvacanāntasya pravṛttau dvyekayor aluk / bidānām apatyaṃ yuvā, yuvānau baidaḥ, baidau / vaida-śabdāt ataḥ iñ kṛte tasya ca iñaḥ ṇya-kṣatriya-ārṣa-ñito yūni lug-aṇ-iñoḥ (*2,4.58) iti luki rūpam / ekavacana-dvivacana-antasya pravṛttau bahuṣu lopo yūni, baidasya baidayor vā apatyaṃ bahavo māṇavakāḥ bidāḥ / nahyatrāṇ bahuṣūtpannaḥ // yūni luk

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/4.1.90

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 4.1.90, in HREEM (hreem.cc/library/JV/4.1.90), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text