समूहः इति निवॄत्तम् । षष्ठी समर्थविभक्तिर् अनुवर्तते । तस्य इति षष्ठीसमर्थाद् विषयः इत्य् एतस्मिन्न् अर्थे यथाविहितं प्रत्ययो भवति, यो ऽसौ विषयः देशश् चेत् स भवति । विषय-शब्दो बह्वर्थः । क्वचिद् ग्रामसमुदाये वर्तते, विषयो लब्धः इति । क्वचिद् इन्द्रियग्राह्ये, चक्षुर् विषयो रूपम् इति । क्वचिद् अत्यन्तशीलिते ज्ञेये, देवदत्तस्य विषयो ऽनुवाकः इति । क्वाचिद् अन्यत्र अभावे, मत्स्यानाम् विषयो जलम् इति । तत्र देश-ग्रहणं ग्रामसमुदाय-प्रतिपत्त्य्-अर्थम् । शिबीनां विषयो देशः शैबः । औष्ट्रः । देशे इति किम् ? देवदत्तस्य विषयो ऽनुवाकः ॥ राजन्यादिभ्यो वुञ्
samūhaḥ iti nivṝttam / ṣaṣṭhī samarthavibhaktir anuvartate / tasya iti ṣaṣṭhīsamarthād viṣayaḥ ity etasminn arthe yathāvihitaṃ pratyayo bhavati, yo 'sau viṣayaḥ deśaś cet sa bhavati / viṣaya-śabdo bahvarthaḥ / kvacid grāmasamudāye vartate, viṣayo labdhaḥ iti / kvacid indriyagrāhye, cakṣur viṣayo rūpam iti / kvacid atyantaśīlite jñeye, devadattasya viṣayo 'nuvākaḥ iti / kvācid anyatra abhāve, matsyānām viṣayo jalam iti / tatra deśa-grahaṇaṃ grāmasamudāya-pratipatty-artham / śibīnāṃ viṣayo deśaḥ śaibaḥ / auṣṭraḥ / deśe iti kim ? devadattasya viṣayo 'nuvākaḥ // rājanyādibhyo vuñ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.