सा इति समर्थविभक्तिः । अस्याम् इति प्रत्ययार्थः स्त्रीलिङ्गः । क्रिया इति प्रकृत्यर्थ-विशेषणम् । घञः इति प्रकृतिनिर्देशः । इति करणो विवक्षार्थः । घञन्तात् कियावाचिनः प्रथमासमर्थाद् अस्याम् इति सप्तम्यर्थे स्त्रीलिङ्गे ञः प्रययो भवति । घञः इति कृद्-ग्रहणम्, तत्र गतिकारक-पूर्वम् अपि गृह्यते । श्येनपातो ऽस्यां वर्तते श्यैनंपाता । तैलंपाता घञः इति किम् ? श्येनपतनम् अस्यां वर्तते । क्रिया इति किम् ? प्राकारो ऽस्यां वर्तते । अथ समर्थविभक्तिः प्रत्ययार्थश् च कस्मात् पुनर् उपादियते, यावता द्वयम् अपि प्रकृतम् एव ? क्रीडायाम् इत्य् अनेन तत्सम्बद्धम्, अतस्तदनुवृत्तौ क्रीडानुवृत्तिर् अपि सम्भाव्येत । सामान्येन च+इदं विधानम् । दण्डपातो ऽस्यां तिथौ वर्तते दाण्डपाता तिथिः । मौसलपाता तिथिः ॥ तद् अधीते तद् वेद
sā iti samarthavibhaktiḥ / asyām iti pratyayārthaḥ strīliṅgaḥ / kriyā iti prakṛtyartha-viśeṣaṇam / ghañaḥ iti prakṛtinirdeśaḥ / iti karaṇo vivakṣārthaḥ / ghañantāt kiyāvācinaḥ prathamāsamarthād asyām iti saptamyarthe strīliṅge ñaḥ prayayo bhavati / ghañaḥ iti kṛd-grahaṇam, tatra gatikāraka-pūrvam api gṛhyate / śyenapāto 'syāṃ vartate śyainaṃpātā / tailaṃpātā ghañaḥ iti kim ? śyenapatanam asyāṃ vartate / kriyā iti kim ? prākāro 'syāṃ vartate / atha samarthavibhaktiḥ pratyayārthaś ca kasmāt punar upādiyate, yāvatā dvayam api prakṛtam eva ? krīḍāyām ity anena tatsambaddham, atastadanuvṛttau krīḍānuvṛttir api sambhāvyeta / sāmānyena ca+idaṃ vidhānam / daṇḍapāto 'syāṃ tithau vartate dāṇḍapātā tithiḥ / mausalapātā tithiḥ // tad adhīte tad veda
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.