Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·4·4.3·4.3.144

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 4.3.144

JV 4.3.144

प्रकृतिमात्राद् वा मयट् प्रत्ययो भवति भक्ष्याच्छादनवर्जितयोः विकारावयवयोर् अर्थयोर् भाषायां विषये यथायथं प्रत्ययेषु प्राप्तेषु । अश्ममयम्, आश्मनम् । मूर्वामयम्, मौर्वाम् । भाषायाम् इति किम् ? बैल्वः खादिरो वा यूपः स्यात् । अभक्ष्याच्छादनयोः इति किम् ? मौद्गः सूपः । कार्पासमाच्छादनम् । एतयोः इत्य् अनेन किं यावता विकार-अवयवौ प्रकृताव् एव ? ये विशेष-प्रत्ययाः प्राणिरजतादिभ्यो ऽञ् (*४,३।१५४) इत्य् एवम् आदयस् तद्विषये ऽपि यथा स्यात्, कपोतमयम्, कापोतम्, लोहमयम्, लौहम् इति ॥ नित्यं वृद्ध-शर-आदिभ्यः

prakṛtimātrād vā mayaṭ pratyayo bhavati bhakṣyācchādanavarjitayoḥ vikārāvayavayor arthayor bhāṣāyāṃ viṣaye yathāyathaṃ pratyayeṣu prāpteṣu / aśmamayam, āśmanam / mūrvāmayam, maurvām / bhāṣāyām iti kim ? bailvaḥ khādiro vā yūpaḥ syāt / abhakṣyācchādanayoḥ iti kim ? maudgaḥ sūpaḥ / kārpāsamācchādanam / etayoḥ ity anena kiṃ yāvatā vikāra-avayavau prakṛtāv eva ? ye viśeṣa-pratyayāḥ prāṇirajatādibhyo 'ñ (*4,3.154) ity evam ādayas tadviṣaye 'pi yathā syāt, kapotamayam, kāpotam, lohamayam, lauham iti // nityaṃ vṛddha-śara-ādibhyaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/4.3.144

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 4.3.144, in HREEM (hreem.cc/library/JV/4.3.144), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text