क्षेत्रियच् इति निपात्यते परक्षेत्रे चिकित्स्यः इत्य् एतस्मिन् वाक्यार्थे पदवचनम् । परक्षेत्राद् तत्र इति सप्तमीसमर्थात् चिकित्स्यः इत्य् एतस्मिन्न् अर्थे घच् प्रत्ययः परशब्दलोपश् च निपात्यते । परक्षेत्रे चिकित्स्यः क्षेत्रेयो व्याधिः । क्षेत्रियं कुष्ठम् । परक्षेत्रं जन्मान्तरशरीरम्, तत्र चिकित्स्यः क्षेत्रियः । असाध्यः प्रत्याख्येयो व्याधिर् उच्यते । नामृतस्य निवर्तते इत्य् अर्थः । अथ वा क्षेत्रियं विषम् यत् परक्षेत्रे परशरीरे संक्रमय्य चिकित्सते । अथ वा क्षेत्रियाणि तृणानि यानि सस्यार्थे क्षेत्रे जातानि चिकित्स्यानि नाशयितव्यानि । अथ वा क्षेत्रियः पारदारिकः । परदाराः परक्षेत्रं तत्र चिकित्स्यः निग्रहीतव्यः । सर्वं च+एतत् प्रमाणम् ॥ इन्द्रियम्-इन्द्रलिङ्गम्-इन्द्रदृष्टम्-इन्द्रसृष्टम्-इन्द्रजुष्टम्-इन्द्रदत्तम् इति वा
kṣetriyac iti nipātyate parakṣetre cikitsyaḥ ity etasmin vākyārthe padavacanam / parakṣetrād tatra iti saptamīsamarthāt cikitsyaḥ ity etasminn arthe ghac pratyayaḥ paraśabdalopaś ca nipātyate / parakṣetre cikitsyaḥ kṣetreyo vyādhiḥ / kṣetriyaṃ kuṣṭham / parakṣetraṃ janmāntaraśarīram, tatra cikitsyaḥ kṣetriyaḥ / asādhyaḥ pratyākhyeyo vyādhir ucyate / nāmṛtasya nivartate ity arthaḥ / atha vā kṣetriyaṃ viṣam yat parakṣetre paraśarīre saṃkramayya cikitsate / atha vā kṣetriyāṇi tṛṇāni yāni sasyārthe kṣetre jātāni cikitsyāni nāśayitavyāni / atha vā kṣetriyaḥ pāradārikaḥ / paradārāḥ parakṣetraṃ tatra cikitsyaḥ nigrahītavyaḥ / sarvaṃ ca+etat pramāṇam // indriyam-indraliṅgam-indradṛṣṭam-indrasṛṣṭam-indrajuṣṭam-indradattam iti vā
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.