कारणस्य विकाररूपेण अभूतस्य तदात्मना भावः अभूततद्भावः । सम्पद्यतेः कर्ता सम्पद्यकर्ता । सम्पद्यकर्तरि वर्तमानात् प्रातिपदिकात् अभूततद्भावे गम्यमाने कृभ्वस्तिभिर् धातुभिर् योगे च्विः प्रत्ययो भवति । अशुक्लः शुक्लः सम्पद्यते, तं करोति शुक्लीकरोति । मलिनं शुक्लीकरोति । शुक्लीभवति । शुक्लीस्यात् । घटीकरोति मृदम् । घटीभवति । घटीस्यात् । अभूततद्भावे इति किम् ? शुक्लं करोति । न अत्र प्रकृतिर् विवक्षिता । कृभ्वस्तियोगे इति किम् ? अशुक्लः शुक्लो जायते । सम्पद्यक्र्तरि इति किम्, यावता अभूततद्भावसामर्थ्याल् लब्धम् एव सम्पद्यकर्तृत्वम् ? कारकान्तरसम्पत्तौ मा भूत्, अदेवगृहे देवगृहे सम्पद्यते । देवगृहस्याधेयविशेषसम्बन्धेन अभूततद्भावः सत्त्वाधिकरणस्य, न कर्तुः इति ? ॥ अरुर्-मनश्-चक्षुश्-चेतो-रहो-रजसां लोपश् च
kāraṇasya vikārarūpeṇa abhūtasya tadātmanā bhāvaḥ abhūtatadbhāvaḥ / sampadyateḥ kartā sampadyakartā / sampadyakartari vartamānāt prātipadikāt abhūtatadbhāve gamyamāne kṛbhvastibhir dhātubhir yoge cviḥ pratyayo bhavati / aśuklaḥ śuklaḥ sampadyate, taṃ karoti śuklīkaroti / malinaṃ śuklīkaroti / śuklībhavati / śuklīsyāt / ghaṭīkaroti mṛdam / ghaṭībhavati / ghaṭīsyāt / abhūtatadbhāve iti kim ? śuklaṃ karoti / na atra prakṛtir vivakṣitā / kṛbhvastiyoge iti kim ? aśuklaḥ śuklo jāyate / sampadyakrtari iti kim, yāvatā abhūtatadbhāvasāmarthyāl labdham eva sampadyakartṛtvam ? kārakāntarasampattau mā bhūt, adevagṛhe devagṛhe sampadyate / devagṛhasyādheyaviśeṣasambandhena abhūtatadbhāvaḥ sattvādhikaraṇasya, na kartuḥ iti ? // arur-manaś-cakṣuś-ceto-raho-rajasāṃ lopaś ca
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.