Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·6·6.1·6.1.159

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 6.1.159

JV 6.1.159

विभक्तिनिमित्तस्वराच् च नञ्स्वरो बलीयान् इति वक्तव्यम् । अचत्वारः, अनन्ड्वाहः इति । यस्य विभक्तिर् निमित्तमामः, तस्य यद् उदात्तत्वं तनप्रस्वरेण बाद्यते । पदग्रहनं किम् ? देवदत्त गामभ्याज शुक्लाम् इति वाक्ये हि प्रतिपदं स्वरःपृथग् भवति । परिमाणार्थं च+इदं पदग्रहणम् पदाधिकारस्य निवृत्तिं करोति । तेन प्राग् एव पदव्यपदेशात् स्वरविधिसमकालेम् एव शिष्टस्य अनुदात्तत्वं भवति । तथा च कुवल्या विकारः कौवलम् इत्य् अत्र अनुदात्तादिलक्षणो ऽञ् सिद्धो भवति । तथा गर्भिणीशब्दश् च अनुदात्तादिलक्षणस्य अञो बाधनर्थं भिक्षादिषु पठ्यते । कुवलगर्भशब्दौ आद्युदात्तौ ॥ कर्ष-आत्वतो घञो ऽन्त उदात्तः

vibhaktinimittasvarāc ca nañsvaro balīyān iti vaktavyam / acatvāraḥ, ananḍvāhaḥ iti / yasya vibhaktir nimittamāmaḥ, tasya yad udāttatvaṃ tanaprasvareṇa bādyate / padagrahanaṃ kim ? devadatta gāmabhyāja śuklām iti vākye hi pratipadaṃ svaraḥpṛthag bhavati / parimāṇārthaṃ ca+idaṃ padagrahaṇam padādhikārasya nivṛttiṃ karoti / tena prāg eva padavyapadeśāt svaravidhisamakālem eva śiṣṭasya anudāttatvaṃ bhavati / tathā ca kuvalyā vikāraḥ kauvalam ity atra anudāttādilakṣaṇo 'ñ siddho bhavati / tathā garbhiṇīśabdaś ca anudāttādilakṣaṇasya año bādhanarthaṃ bhikṣādiṣu paṭhyate / kuvalagarbhaśabdau ādyudāttau // karṣa-ātvato ghaño 'nta udāttaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/6.1.159

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 6.1.159, in HREEM (hreem.cc/library/JV/6.1.159), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text