बहुव्रीहौ समासे विश्वशब्दः पूर्वपदं सञ्ज्ञायां विषये ऽन्तोदात्तं भवति । विश्वदेवः । विश्वयशाः । विश्वमहान् । पूर्वपदप्रकृतिस्वरत्वेन आद्युदात्तत्वं प्राप्तम् । बहुव्रीहौ इति किम् ? विश्वे च ते देवाः विश्वदेवाः । सञ्ज्ञायाम् इति किम् ? विश्वे देवा अस्य विश्वदेवः । विश्वामित्रः, विश्वाजिनः इत्यत्र सञ्ज्ञायां मित्राजिनयोः (*६,२।१६५) इत्य् एतद् भवति परत्वात् । बहुव्रीहौ इत्य् एतद् अधिक्रियते प्रागव्ययीभावसञ्ज्ञानात् ॥ उदर-अश्व-इषुषु
bahuvrīhau samāse viśvaśabdaḥ pūrvapadaṃ sañjñāyāṃ viṣaye 'ntodāttaṃ bhavati / viśvadevaḥ / viśvayaśāḥ / viśvamahān / pūrvapadaprakṛtisvaratvena ādyudāttatvaṃ prāptam / bahuvrīhau iti kim ? viśve ca te devāḥ viśvadevāḥ / sañjñāyām iti kim ? viśve devā asya viśvadevaḥ / viśvāmitraḥ, viśvājinaḥ ityatra sañjñāyāṃ mitrājinayoḥ (*6,2.165) ity etad bhavati paratvāt / bahuvrīhau ity etad adhikriyate prāgavyayībhāvasañjñānāt // udara-aśva-iṣuṣu
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.