Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·6·6.2·6.2.143

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 6.2.143

JV 6.2.143

उत्तरपदे ऽनुदात्तादौ पृथिवी रुद्र पूषमन्थिवर्जिते देवताद्वन्द्वे न+उभे युगपत् प्रकृतिस्वरे भवतः । इन्द्राग्नी । इन्द्रवायू । अग्निवायुशब्दौ अन्तोदात्तौ । उत्तरपदग्रहणम् अनुदात्तादौ इत्य् उत्तरपदविशेषणं यथा स्यात्, द्वन्द्वविशेषणं मा भूत् इति । अनुदात्तादौ इति विधिप्रतिषेधयोः विषयविभागार्थम् । अपृथिव्यादिषु इति किम् ? द्यावापृथिव्यौ । द्यावाशब्द आद्युदात्तो निपातितः । पृथिवीशब्दो ङीष्प्रत्ययान्तत्वाद् अन्तोदात्तः । रुद्र - सोमारुद्रौ । रोदेर्णिलुक् च इति रुद्रशब्दो रक्प्रत्ययान्तो ऽन्तोदात्तः । पूषन् - इन्द्रापूषणौ । स्वन्नुक्षन्पूषन् इति पूषान्तोदात्तो निपात्यते । मन्थिन् - शुक्रामन्थिनौ मन्थो ऽस्य अस्ति इति मन्थी । इन्नतत्वाद् अन्तोदात्तः । पृथिव्यादिषु तु उभे युगपत् प्रकृतिस्वरे भवत एव ॥ अन्तः

uttarapade 'nudāttādau pṛthivī rudra pūṣamanthivarjite devatādvandve na+ubhe yugapat prakṛtisvare bhavataḥ / indrāgnī / indravāyū / agnivāyuśabdau antodāttau / uttarapadagrahaṇam anudāttādau ity uttarapadaviśeṣaṇaṃ yathā syāt, dvandvaviśeṣaṇaṃ mā bhūt iti / anudāttādau iti vidhipratiṣedhayoḥ viṣayavibhāgārtham / apṛthivyādiṣu iti kim ? dyāvāpṛthivyau / dyāvāśabda ādyudātto nipātitaḥ / pṛthivīśabdo ṅīṣpratyayāntatvād antodāttaḥ / rudra - somārudrau / roderṇiluk ca iti rudraśabdo rakpratyayānto 'ntodāttaḥ / pūṣan - indrāpūṣaṇau / svannukṣanpūṣan iti pūṣāntodātto nipātyate / manthin - śukrāmanthinau mantho 'sya asti iti manthī / innatatvād antodāttaḥ / pṛthivyādiṣu tu ubhe yugapat prakṛtisvare bhavata eva // antaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/6.2.143

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 6.2.143, in HREEM (hreem.cc/library/JV/6.2.143), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text