थ अथ घञ् क्त अच् अप् इत्र क इत्य् एवम् अन्तानाम् उत्तरपदानां गतिकारकोपपदात् परेषाम् अन्तः उदात्तो भवति । सुनीथः । अवभृथः । हनिकुषिनीरमिकाशिभ्यः क्थन् इति अवे भृञः इति च क्थन्प्रत्ययान्ताव् एतौ । तत्र कृदुत्तरपदप्रकृतिस्वरत्वेन आद्युदात्तम् उत्तरपदं स्यात् । अथ - आवसथः उपवसथः । उपसर्गे वसेः इति अथन्प्रत्ययः घञ् - प्रभेदः । काष्ठभेदः । रज्जुभेदः । क्त - दूरादागतः । आतपशुष्कः । विशुष्कः । अच् - प्रक्षयः । प्रजयः । क्षयो निवासे (*६,१।२०१) जयः करणम् (*६,१।२०२) इति च आद्युदात्तौ क्षयजयशब्दौ प्रयोजयतः । अप् - प्रलवः । प्रसवः । इत्र - प्रलवित्रम् । प्रसवित्रम् । क - गोवृषः । खरीवृषः । गां वर्षति, खरीं वर्षति इति मूलविभुजादित्वात् कप्रत्ययः । प्रवृषः । प्रहृषः । इगुपध इति कप्रत्ययः । वृषादीनां च (*६,१।२०३) इति वृषशब्दः आद्युदात्तः । गतिकारकोपपदात् इत्य् एव, सुस्तुतं भवता । कर्मप्रवचनीये अव्ययस्वरः एव भवति ॥ सु-उपमानात् क्तः
tha atha ghañ kta ac ap itra ka ity evam antānām uttarapadānāṃ gatikārakopapadāt pareṣām antaḥ udātto bhavati / sunīthaḥ / avabhṛthaḥ / hanikuṣinīramikāśibhyaḥ kthan iti ave bhṛñaḥ iti ca kthanpratyayāntāv etau / tatra kṛduttarapadaprakṛtisvaratvena ādyudāttam uttarapadaṃ syāt / atha - āvasathaḥ upavasathaḥ / upasarge vaseḥ iti athanpratyayaḥ ghañ - prabhedaḥ / kāṣṭhabhedaḥ / rajjubhedaḥ / kta - dūrādāgataḥ / ātapaśuṣkaḥ / viśuṣkaḥ / ac - prakṣayaḥ / prajayaḥ / kṣayo nivāse (*6,1.201) jayaḥ karaṇam (*6,1.202) iti ca ādyudāttau kṣayajayaśabdau prayojayataḥ / ap - pralavaḥ / prasavaḥ / itra - pralavitram / prasavitram / ka - govṛṣaḥ / kharīvṛṣaḥ / gāṃ varṣati, kharīṃ varṣati iti mūlavibhujāditvāt kapratyayaḥ / pravṛṣaḥ / prahṛṣaḥ / igupadha iti kapratyayaḥ / vṛṣādīnāṃ ca (*6,1.203) iti vṛṣaśabdaḥ ādyudāttaḥ / gatikārakopapadāt ity eva, sustutaṃ bhavatā / karmapravacanīye avyayasvaraḥ eva bhavati // su-upamānāt ktaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.