Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·6·6.2·6.2.29

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 6.2.29

JV 6.2.29

पूगा गणाः, तद्वाचिनि उत्तरपदे कर्मधारये समासे कुमारस्य अन्यतरस्याम् आदिर् उदात्तो भवति । कुमारचातकाः, कुमारचातकाः, कुमारचातकाः । कुमारलोहध्वजाः, कुमारलोहध्वजाः, कुमारलोहध्वजाः । कुमारबलाहकाः, कुमारबलाहकाः, कुमारबलाहकाः । कुमारजीमूताः, कुमारजीमूताः, कुमारजीमूताः । चातकादयः पूगशब्दाः, तेभ्यः पूगाञ्ञ्यो ऽग्रामणीपूर्वात् (*५,३।११२) इति ञ्यः प्रत्ययः, तस्य तद्राजस्य बहुषु तेन+एव स्त्रियाम् (*२,४।६२) इति लुक् । अत्र यदा आद्युदात्तत्वं न भवति तदा कुमारश् च (*६,२।२६) इति पूर्वपदप्रकृतिस्वरत्वम् एके कुर्वन्ति । ये तु तत्र प्रतिपदोक्तस्य ग्रहणम् इच्छन्ति तेषां समासान्तोदात्तत्वम् एव भवति ॥ इगन्त-काल-कपाल-भगाल-शरावेषु द्विगौ

pūgā gaṇāḥ, tadvācini uttarapade karmadhāraye samāse kumārasya anyatarasyām ādir udātto bhavati / kumāracātakāḥ, kumāracātakāḥ, kumāracātakāḥ / kumāralohadhvajāḥ, kumāralohadhvajāḥ, kumāralohadhvajāḥ / kumārabalāhakāḥ, kumārabalāhakāḥ, kumārabalāhakāḥ / kumārajīmūtāḥ, kumārajīmūtāḥ, kumārajīmūtāḥ / cātakādayaḥ pūgaśabdāḥ, tebhyaḥ pūgāññyo 'grāmaṇīpūrvāt (*5,3.112) iti ñyaḥ pratyayaḥ, tasya tadrājasya bahuṣu tena+eva striyām (*2,4.62) iti luk / atra yadā ādyudāttatvaṃ na bhavati tadā kumāraś ca (*6,2.26) iti pūrvapadaprakṛtisvaratvam eke kurvanti / ye tu tatra pratipadoktasya grahaṇam icchanti teṣāṃ samāsāntodāttatvam eva bhavati // iganta-kāla-kapāla-bhagāla-śarāveṣu dvigau

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/6.2.29

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 6.2.29, in HREEM (hreem.cc/library/JV/6.2.29), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text