परि प्रति उप अप इत्य् एते पूर्वपदभूता वर्ज्यमानवाचिनि अहरवयववाचिनि रात्र्यवयववाचिनि च+उत्तरपदे प्रकृतिस्वरा भवन्ति । परित्रिगर्तं वृष्टो देवः । परिसौवीरम् । परिसार्वसेनि । प्रति - प्रतिपूर्वाह्णम् । प्रत्यपराह्णम् । प्रतिपूर्वरात्रम् । प्रत्यपररात्रम् । उप - उपपूर्वाह्णम् । उपापराह्णम् । उपपूर्वरात्रम् । उपापररात्रम् । अप - अपत्रिगर्तं वृष्टो देवः । अपसौवीरम् । अपसार्वसेनि । निपाता आद्युदात्ता उपसर्गाश् च अभिवर्जम् इति आद्युदात्तानि पूर्वपदानि । तत्पुरुषे बहुव्रीहौ च सिद्धत्वात् अव्ययईभावार्थो ऽयम् आरम्भः । तत्र अपपरीवर्जने वर्तेते, इति तयोर् एव वर्ज्यमानम् उत्तरपदं, नेतरयोः । अहोरात्रावयवा अपि वर्ज्यमाना एव तयोर् भवन्ति इति न पृथगुदाह्रियते । वर्ज्यमानाहोरात्रावयवेषु इति किम् ? प्रत्यग्नि शलभाः पतन्ति । परिवनम् इत्य् अत्र वनं समासे (*६,२।१७८) इत्य् एतद् भवति ॥ राजन्य-बहुवचन-द्वन्द्वे ऽन्धक-वृष्णिषु
pari prati upa apa ity ete pūrvapadabhūtā varjyamānavācini aharavayavavācini rātryavayavavācini ca+uttarapade prakṛtisvarā bhavanti / paritrigartaṃ vṛṣṭo devaḥ / parisauvīram / parisārvaseni / prati - pratipūrvāhṇam / pratyaparāhṇam / pratipūrvarātram / pratyapararātram / upa - upapūrvāhṇam / upāparāhṇam / upapūrvarātram / upāpararātram / apa - apatrigartaṃ vṛṣṭo devaḥ / apasauvīram / apasārvaseni / nipātā ādyudāttā upasargāś ca abhivarjam iti ādyudāttāni pūrvapadāni / tatpuruṣe bahuvrīhau ca siddhatvāt avyayaībhāvārtho 'yam ārambhaḥ / tatra apaparīvarjane vartete, iti tayor eva varjyamānam uttarapadaṃ, netarayoḥ / ahorātrāvayavā api varjyamānā eva tayor bhavanti iti na pṛthagudāhriyate / varjyamānāhorātrāvayaveṣu iti kim ? pratyagni śalabhāḥ patanti / parivanam ity atra vanaṃ samāse (*6,2.178) ity etad bhavati // rājanya-bahuvacana-dvandve 'ndhaka-vṛṣṇiṣu
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.