तत्पुरुषे समासे दायादशब्दे उत्तरपदे दायाद्यवाचि पूर्वपदं प्रकृतिस्वरं भवति । विद्यादायादः । धनदायादः । सञ्ज्ञायां समजनिषद इति विद्याशब्दः क्यप्प्रत्ययान्तः । उदात्तः इति च तत्र वर्तते, तेन अयम् अन्तोदात्तः । कॄपॄवृजिमन्दिनिधाञ्भ्यः क्युः इति बहुलवचनात् केवलाद् अपि धाञः क्युः प्रत्ययः, तेन धनशब्दः प्रत्ययस्वरेण आद्युदात्तः । अथ विद्यादायादः इति केन षष्ठी ? स्वामीरीश्वराधिपतिदायाद इति । यद्य् एवं प्रतिपदविधाना च षष्ठी न समस्यते इति समासप्रतिषेधः प्राप्नोति ? एवं तर्हि शेषलक्षणैवात्र षष्ठी, तस्यस् तु सप्तमी विधीयमाना बाधिका मा विज्ञायि इति पुनर् अभ्यनुज्ञायते । दायाद्यम् इति किम् ? परमदायादः । अत्र समासान्तोदातत्वम् एव भवति ॥ प्रतिबन्धि चिर-कृच्छ्रयोः
tatpuruṣe samāse dāyādaśabde uttarapade dāyādyavāci pūrvapadaṃ prakṛtisvaraṃ bhavati / vidyādāyādaḥ / dhanadāyādaḥ / sañjñāyāṃ samajaniṣada iti vidyāśabdaḥ kyappratyayāntaḥ / udāttaḥ iti ca tatra vartate, tena ayam antodāttaḥ / kṝpṝvṛjimandinidhāñbhyaḥ kyuḥ iti bahulavacanāt kevalād api dhāñaḥ kyuḥ pratyayaḥ, tena dhanaśabdaḥ pratyayasvareṇa ādyudāttaḥ / atha vidyādāyādaḥ iti kena ṣaṣṭhī ? svāmīrīśvarādhipatidāyāda iti / yady evaṃ pratipadavidhānā ca ṣaṣṭhī na samasyate iti samāsapratiṣedhaḥ prāpnoti ? evaṃ tarhi śeṣalakṣaṇaivātra ṣaṣṭhī, tasyas tu saptamī vidhīyamānā bādhikā mā vijñāyi iti punar abhyanujñāyate / dāyādyam iti kim ? paramadāyādaḥ / atra samāsāntodātatvam eva bhavati // pratibandhi cira-kṛcchrayoḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.