समानाधिकरणे उत्तरपदे जातीये च प्रत्यये परतो महतः आकारादेशो भवति । महादेवः । महाब्राह्मणः । महाबाहुः । महाबलः । जातीये - महाजातीयः । समानाधिकरणजातीययोः इति किम् ? महतः पुत्रः महत्पुत्रः । लक्षणोक्तत्वाद् एव अत्र न भविष्यति इति चेद् बहुव्रीहाव् अपि न स्याद् महाबाहुः इति । तदर्थं समानाधिकरणग्रहणं वक्तव्यम् । अमहान् महान् सम्पन्नो महद्भूतश्चन्द्रमाः इत्य् अत्र गौणत्वान् महदर्थस्य न भवत्यात्वम् । महदात्वे घासकरविशिष्टेषु उपसङ्ख्यानं पुंवद्वचनं च असमानाधिकरणार्थम् । महत्याः घासः महाघासः । महत्याः करः महाकरः । महत्याः विशिष्टः महाविशिष्टः । अष्टनः कपाले हविष्य् उपसङ्ख्यानम् । अष्टकपालं चरुं निर्वपेत् । हविषि इति किम् ? अष्टकपालं ब्राह्मणस्य । गवि च युक्ते ऽष्टन उपसङ्ख्यानं कर्तव्यम् । अष्टागवेन शकटेन । युक्ते इति किम् ? अष्टगवं ब्राह्मणस्य तपरकरणं विस्पष्टार्थम् ॥ द्व्यष्टनः सङ्ख्यायाम् अबहुव्रीह्य्-अशीत्योः
samānādhikaraṇe uttarapade jātīye ca pratyaye parato mahataḥ ākārādeśo bhavati / mahādevaḥ / mahābrāhmaṇaḥ / mahābāhuḥ / mahābalaḥ / jātīye - mahājātīyaḥ / samānādhikaraṇajātīyayoḥ iti kim ? mahataḥ putraḥ mahatputraḥ / lakṣaṇoktatvād eva atra na bhaviṣyati iti ced bahuvrīhāv api na syād mahābāhuḥ iti / tadarthaṃ samānādhikaraṇagrahaṇaṃ vaktavyam / amahān mahān sampanno mahadbhūtaścandramāḥ ity atra gauṇatvān mahadarthasya na bhavatyātvam / mahadātve ghāsakaraviśiṣṭeṣu upasaṅkhyānaṃ puṃvadvacanaṃ ca asamānādhikaraṇārtham / mahatyāḥ ghāsaḥ mahāghāsaḥ / mahatyāḥ karaḥ mahākaraḥ / mahatyāḥ viśiṣṭaḥ mahāviśiṣṭaḥ / aṣṭanaḥ kapāle haviṣy upasaṅkhyānam / aṣṭakapālaṃ caruṃ nirvapet / haviṣi iti kim ? aṣṭakapālaṃ brāhmaṇasya / gavi ca yukte 'ṣṭana upasaṅkhyānaṃ kartavyam / aṣṭāgavena śakaṭena / yukte iti kim ? aṣṭagavaṃ brāhmaṇasya taparakaraṇaṃ vispaṣṭārtham // dvyaṣṭanaḥ saṅkhyāyām abahuvrīhy-aśītyoḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.