Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·7·7.2·7.2.21

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 7.2.21

JV 7.2.21

दृढ इति निपात्यते स्थूले बलवति चार्थे । दृढः स्थूलः । दृढो बलवान् । किम् अत्र निपात्यते ? दृंहेः क्तप्रत्यये इडभावः, हकारनकारयोः लोपः, परस्य ढत्वम् । अथ दृहिः प्रकृत्यनतरम् अस्ति ? तत्र अप्य् एतद् एव सर्वं नलोपवर्जम्, नकारस्य अभावात् । हलोपनिपातनं पूर्वत्र असिद्धत्वनिवृत्त्यर्थम् । ढलोपे हि सति तस्य पूर्वत्र असिद्धत्वात् द्रढिमा, द्रढीयान्, द्रढयति इत्य् अत्र र ऋतो हलादेर्लघोः (*६,२।१६१) इति रेफो न स्यात्, इह च परिद्रढ्य्य गत इति ल्यपि लघुपूर्वात् (*६,४।५६) इति णेरयादेशो न स्यात्, इह च परिदृढस्यापत्यं पारिदृढी कन्या इति गुरूपोत्तमलक्षणः ष्यङ् च प्रसज्येत । स्थूलबलयोः इति किम् ? दृंहितम् । दृहितम् ॥ प्रभौ परिवृढः

dṛḍha iti nipātyate sthūle balavati cārthe / dṛḍhaḥ sthūlaḥ / dṛḍho balavān / kim atra nipātyate ? dṛṃheḥ ktapratyaye iḍabhāvaḥ, hakāranakārayoḥ lopaḥ, parasya ḍhatvam / atha dṛhiḥ prakṛtyanataram asti ? tatra apy etad eva sarvaṃ nalopavarjam, nakārasya abhāvāt / halopanipātanaṃ pūrvatra asiddhatvanivṛttyartham / ḍhalope hi sati tasya pūrvatra asiddhatvāt draḍhimā, draḍhīyān, draḍhayati ity atra ra ṛto halāderlaghoḥ (*6,2.161) iti repho na syāt, iha ca paridraḍhyya gata iti lyapi laghupūrvāt (*6,4.56) iti ṇerayādeśo na syāt, iha ca paridṛḍhasyāpatyaṃ pāridṛḍhī kanyā iti gurūpottamalakṣaṇaḥ ṣyaṅ ca prasajyeta / sthūlabalayoḥ iti kim ? dṛṃhitam / dṛhitam // prabhau parivṛḍhaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/7.2.21

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 7.2.21, in HREEM (hreem.cc/library/JV/7.2.21), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text