Library·Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti·7·7.2·7.2.29

Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 7.2.29

JV 7.2.29

वा इति वर्तते । रुषि अम त्वर सङ्घुष आस्वन इत्य् एतेषां निष्ठायां वा इडागमो न भवति । रुष्टः रुषितः । ति-इष-सह-लुभ-रुष। रिषः (*४,२।४८) इति विकल्पविधानात् यस्य विभाषा (*७,२।१५) इति प्रतिषेधे प्राप्ते विकल्पार्थं वचनम् । अम - अभ्यान्तः, अभ्यमितः । त्वर - तूर्णः, त्वरितः । आदितश् च (*७,२।१६) इति प्रतिषेधे प्राप्ते वचनम् । सङ्घुष - सङ्घुष्टौ पादौ, सङ्घुषितौ पादौ । सङ्घुष्टं वाक्यमाह, सङ्घुषितं वाक्यमाह । सङ्घुष्टौ दम्यौ, सङ्घुषितौ दम्यौ । सम्पूर्वस्य घुषेर् अविशद्दने ऽपि परत्वाद् अयम् एव विकल्पो भवति । आस्वन - आस्वान्तो देवदत्तः, आस्वनितो देवदत्तः । आस्वान्तं मनः, आस्वनितं मनः । आङ्पूर्वस्य स्वनेर् मनो ऽभिधाने ऽपि परत्वादयं विकल्पः क्षुब्धस्वान्त इति निपातनं बाधते ॥ हृषेर् लोमसु

vā iti vartate / ruṣi ama tvara saṅghuṣa āsvana ity eteṣāṃ niṣṭhāyāṃ vā iḍāgamo na bhavati / ruṣṭaḥ ruṣitaḥ / ti-iṣa-saha-lubha-ruṣa. riṣaḥ (*4,2.48) iti vikalpavidhānāt yasya vibhāṣā (*7,2.15) iti pratiṣedhe prāpte vikalpārthaṃ vacanam / ama - abhyāntaḥ, abhyamitaḥ / tvara - tūrṇaḥ, tvaritaḥ / āditaś ca (*7,2.16) iti pratiṣedhe prāpte vacanam / saṅghuṣa - saṅghuṣṭau pādau, saṅghuṣitau pādau / saṅghuṣṭaṃ vākyamāha, saṅghuṣitaṃ vākyamāha / saṅghuṣṭau damyau, saṅghuṣitau damyau / sampūrvasya ghuṣer aviśaddane 'pi paratvād ayam eva vikalpo bhavati / āsvana - āsvānto devadattaḥ, āsvanito devadattaḥ / āsvāntaṃ manaḥ, āsvanitaṃ manaḥ / āṅpūrvasya svaner mano 'bhidhāne 'pi paratvādayaṃ vikalpaḥ kṣubdhasvānta iti nipātanaṃ bādhate // hṛṣer lomasu

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/JV/7.2.29

Cite as: Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti 7.2.29, in HREEM (hreem.cc/library/JV/7.2.29), after GRETIL, Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/jvkasipu.htm — Jayaditya & Vamana: Kasikavrtti Based on the ed. by Aryendra Sharma: Kasika - a commentary on Panini's grammar by Vamana and Jayaditya. Hyderabad : Osmania University, Sanskrit Academy 1969-1985 (Samskrtaparisadgranthavali, 17-) Input by Ms. Mari Minamino, Kyo

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text