वदव्रजोः हलन्तानां च अङ्गानाम् अचः स्थाने वृद्धिर् भवति सिचि परस्मैपदे परतः । अवादीत् । अव्राजीत् । विकल्पबाधनार्थं वदिव्रजिग्रहणम् । हलन्तानाम् - अपाक्षीत् । अभैत्सीत् । अच्छैत्सीत् । अरौत्सीत् । अत्र योगविभागे सति हलन्तग्रहणम् अन्तरेण अपि सिध्यति । कथम् ? वदिव्रज्योः इत्य् अत्र प्रथमयोगे अतः इति स्थानी अनुवर्तते, ततो यत् अचः इति सूत्रं तत्र अङ्गेन अज्विशेष्यते, अङ्गस्य अचः सिचि परतः वृद्धिर् भवति । तद् एतद् धल्ग्रहणम् हल्समुदायपरिग्रहार्थम् । इह अपि स्यात्, अराङ्क्षीत्, असाङ्क्षीत् । अन्यथा हि येन न अव्यवधानं तेन व्यवहिते ऽपि वचनप्रामाण्यात् इत्य् एकेन वर्णेन व्यवधाने स्यात्, अनेकेन हला न स्यात् । उदवोढाम्, उदवोढम् इत्य् अत्र वहेः सिचि ढत्वसलोपादीनाम् पूर्वत्र असिद्धम् (*८,२।१) इत्य् असिद्धत्वात् पूर्वं हलन्तलक्षणा वृद्धिः क्रियते, पश्चाद् ढलोपनिमित्तमोत्वम् । तत्र कृते पुनर् वृद्धिर् न भवति, कृतत्वात् । यत्र त्वकृता वृद्धिः, ओकारस्य एव तत्र भवति, सोढामित्रस्य अपत्यम् सौढामित्रिः इति ॥ नेटि
vadavrajoḥ halantānāṃ ca aṅgānām acaḥ sthāne vṛddhir bhavati sici parasmaipade parataḥ / avādīt / avrājīt / vikalpabādhanārthaṃ vadivrajigrahaṇam / halantānām - apākṣīt / abhaitsīt / acchaitsīt / arautsīt / atra yogavibhāge sati halantagrahaṇam antareṇa api sidhyati / katham ? vadivrajyoḥ ity atra prathamayoge ataḥ iti sthānī anuvartate, tato yat acaḥ iti sūtraṃ tatra aṅgena ajviśeṣyate, aṅgasya acaḥ sici parataḥ vṛddhir bhavati / tad etad dhalgrahaṇam halsamudāyaparigrahārtham / iha api syāt, arāṅkṣīt, asāṅkṣīt / anyathā hi yena na avyavadhānaṃ tena vyavahite 'pi vacanaprāmāṇyāt ity ekena varṇena vyavadhāne syāt, anekena halā na syāt / udavoḍhām, udavoḍham ity atra vaheḥ sici ḍhatvasalopādīnām pūrvatra asiddham (*8,2.1) ity asiddhatvāt pūrvaṃ halantalakṣaṇā vṛddhiḥ kriyate, paścād ḍhalopanimittamotvam / tatra kṛte punar vṛddhir na bhavati, kṛtatvāt / yatra tvakṛtā vṛddhiḥ, okārasya eva tatra bhavati, soḍhāmitrasya apatyam sauḍhāmitriḥ iti // neṭi
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.